Μνημόνιο Συνεργασίας υπεγράφη σήμερα, Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026 μεταξύ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, στην αίθουσα «Άρης Γαρουφαλής» του Ωδείου Αθηνών. Το Μνημόνιο υπέγραψαν ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων και Δήμαρχος Ελληνικού-Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, καθώς και 150 δήμαρχοι ή εκπρόσωποί τους – μέλη του Δικτύου – από όλη την Ελλάδα.
Η υπογραφή του Μνημονίου σηματοδοτεί την έναρξη μίας πιο στενής συνεργασίας με στόχο την ενίσχυση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στους τομείς της πρόληψης, της ανθεκτικότητας και της Πολιτικής Προστασίας στο πλαίσιο εφαρμογής του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη» που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν οι βασικές μεταρρυθμίσεις που εισάγει ο νέος νόμος, ενώ μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικτύου παρουσίασαν και τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας για τη χαρτογράφηση της υφιστάμενης κατάστασης στον τομέα της πολιτικής προστασίας των δήμων-μελών του.
«Προέκυψε από την εμπειρία ανθρώπων στην πρώτη γραμμή»
Στην ομιλία του, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, ανέδειξε τη σημασία του Μνημονίου ως ενός θεσμικού βήματος με ουσιαστικό περιεχόμενο, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία μεταξύ κεντρικής διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί πλέον να εξαντλείται σε ένα γραμμικό μοντέλο μεταφοράς οδηγιών από το κέντρο προς την περιφέρεια. Τόνισε ότι, σε συνθήκες κλιματικής κρίσης, η εμπειρία, η γνώση και η ιδιαιτερότητα κάθε τόπου πρέπει να ενσωματώνονται στον σχεδιασμό, ώστε η Πολιτική Προστασία να αποκτήσει συνέχεια, δομή και αποτέλεσμα.
Ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ακόμη ότι η «Ενεργή Μάχη» δεν προέκυψε ως θεωρητική άσκηση πίσω από κλειστές πόρτες, αλλά μέσα από την εμπειρία των ανθρώπων της πρώτης γραμμής, με στόχο τη μετάβαση από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα, από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία και από την αντίδραση στην πρόληψη και τη διαρκή ετοιμότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στις τρεις βασικές προκλήσεις της επόμενης περιόδου: την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με προσωπικό, τη χρηματοδοτική στήριξη των δήμων μέσα από το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» και, κυρίως, την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου στην πράξη.
Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης δήλωσε: «Δεν θα έλεγα ότι σήμερα είναι μια ιστορική ημέρα. Στη δική μου οπτική, είναι κάτι περισσότερο: είναι μια αναγκαία ημέρα. Με το Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, κατοχυρώνεται κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από μια πρόθεση: μια ήδη δοκιμασμένη συνεργασία στην πράξη. Στόχος μας είναι ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό και ενιαίο σύστημα Πολιτικής Προστασίας, με ισχυρούς Δήμους, κοινή επιχειρησιακή γλώσσα, σαφείς ρόλους και αποφάσεις που στηρίζονται στα δεδομένα, όχι στη διαίσθηση. Περνάμε από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα, από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία και από την αντίδραση στην πρόληψη.
Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» που ψηφίσαμε πριν λίγο καιρό έρχεται να βάλει τάξη, συνοχή και σαφήνεια σε ένα πεδίο κρίσιμο για την ασφάλεια των πολιτών: την Πολιτική Προστασία. Δεν πρόκειται για μια θεωρητική άσκηση. Είναι μια αναγκαία θεσμική πρωτοβουλία, που γεννήθηκε από την εμπειρία της πρώτης γραμμής και από τη συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, εκεί όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με ευθύνη και πίεση.
Η πρώτη μεγάλη πρόκληση είναι η ουσιαστική ενίσχυση των Δήμων με προσωπικό. Για πρώτη φορά, προβλέπεται η πρόσληψη από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και η διάθεση 350 επιτελικών στελεχών στους Ο.Τ.Α., ώστε να ενισχυθούν ο σχεδιασμός, η πρόληψη και η επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η δεύτερη πρόκληση είναι η χρηματοδοτική ενίσχυση των Δήμων. Το νέο «ΑΙΓΙΣ» δεν μπορεί να είναι ένα πρόγραμμα από το κέντρο προς την περιφέρεια. Πρέπει να αποτυπώνει τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής, με στοχευμένη και αναλογική χρηματοδότηση, μέσα σε έναν ενιαίο εθνικό σχεδιασμό.
Η τρίτη και ίσως πιο άμεση πρόκληση είναι μία: να μη μείνει το νέο θεσμικό πλαίσιο κενό γράμμα. Οι νόμοι κρίνονται όχι στη Βουλή, αλλά στην εφαρμογή τους. Κρίνονται στο πεδίο. Στην καθημερινότητα. Η «Ενεργή Μάχη» συνεπώς δεν θα δικαιωθεί από τις διατάξεις της. Θα δικαιωθεί από τον τρόπο που θα την υλοποιήσουμε μαζί.».
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων και Δήμαρχος Ελληνικού-Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος δήλωσε: «Μέσα σε μόλις δύο χρόνια από την πρώτη του παρουσίαση, το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων αφήνει ήδη ένα ισχυρό και μετρήσιμο αποτύπωμα σε έναν τομέα κρίσιμο για το παρόν και το μέλλον των τοπικών κοινωνιών: τη θωράκιση, την ανθεκτικότητα και την πολιτική προστασία. Σήμερα, με την παρουσία 150 Δημάρχων από κάθε γωνιά της Ελλάδας, στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ενότητας, ευθύνης και αποφασιστικότητας. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή για την Αυτοδιοίκηση, καθώς για πρώτη φορά διαμορφώνεται ένα κοινό, θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο συνεργασίας με το κράτος, που δεν μένει στη θεωρία αλλά περνά στην πράξη. Σήμερα, αποδεικνύεται ότι όσα μας ενώνουν είναι πολύ περισσότερα από αυτά που θέλουμε κατά καιρούς, να βρίσκουμε ως σημεία σύγκρουσης και διαφωνίας. Με το μνημόνιο συνεργασίας, οι πόλεις μας αποκτούν φωνή, ρόλο και εργαλεία για να γίνουν πραγματικά ανθεκτικές και ασφαλείς για τους πολίτες τους. Ευχαριστώ θερμά τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Γιάννη Κεφαλογιάννη γιατί η συμβολή του ήταν καθοριστική, άκουσε, συζήτησε με όλους τους φορείς της αυτοδιοίκησης και στάθηκε στο πλευρό μας και στις διεκδικήσεις μας. Θέλουμε Δήμους οργανωμένους, με σύγχρονα Κέντρα Διαχείρισης Κρίσεων, επικαιροποιημένα σχέδια, εκπαιδευμένο προσωπικό και δημιουργική σχέση με τους πολίτες τους. Θέλουμε συντονισμό και αποτελεσματικότητα σε κάθε κρίση. Αν στην επόμενη δύσκολη στιγμή είμαστε πιο έτοιμοι, πιο συντονισμένοι και πιο αποτελεσματικοί, αν καταφέρουμε να προστατεύσουμε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες, τότε θα μπορούμε να πούμε ότι πετύχαμε».
