Η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης, καθώς και ο χρόνος που θα χρειαστεί για να ομαλοποιηθεί η παραγωγή και η μεταφορά ενέργειας μετά το τέλος των εχθροπραξιών, θα καθορίσουν το τελικό μέγεθος του σοκ για την παγκόσμια οικονομία.
Παρόλα αυτά, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προχώρησε στην προς τα κάτω αναθεώρηση των προβλέψεων του για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Μάλιστα στο ακραία δυσμενές σενάριο δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο «παγκόσμιος» πληθωρισμός να φτάσει στο 6,1% αν η μέση τιμή του πετρελαίου διαμορφωθεί στα 125 δολάρια το βαρέλι.
Στο βασικό σενάριο προβλέπει ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμούς χαμηλότερους κατά 0,2% σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Ιανουαρίου. Πιο συγκεκριμένα προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,1% φέτος και 3,2% το 2027. Ειδικά για την ευρωζώνη εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα φτάσει στο 1,1% το 2026 και 1,2% το 2027.
Αναφορικά με τις τιμές στην ενέργεια, το Ταμείο προβλέπει ότι οι τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων αναμένεται να αυξηθούν κατά 19% το 2026, σε αντίθεση με τη μικρή μείωση που προβλεπόταν στην αντίστοιχη έκθεση του Οκτωβρίου 2025. Όσον αφορά τις τιμές του πετρελαίου αναμένεται να αυξηθούν κατά 21,4% λόγω διαταραχών στην παραγωγή και τις μεταφορές στη Μέση Ανατολή, κάτι που σημαίνει ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα ανέλθει στα 82 δολάρια το βαρέλι.
Οι τιμές του φυσικού αερίου αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο από τις τιμές του πετρελαίου, λόγω της τεχνικής πολυπλοκότητας επανεκκίνησης της παραγωγής και του συγκριτικά χαμηλότερου επιπέδου αποθεμάτων ασφαλείας. Οι τιμές των τροφίμων εκτιμάται επίσης να αυξηθούν περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν τον Οκτώβριο του 2025, εξαιτίας των υψηλότερων τιμών της ενέργειας και των λιπασμάτων, των διαταραγμένων ναυτιλιακών διαδρομών και του αυξημένου κόστους μεταφορών. Αλλά και οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων και των πολύτιμων μετάλλων προβλέπεται να διατηρήσουν τα κέρδη που καταγράφηκαν το 2025.
Δυσμενές σενάριο
Στην περίπτωση που η σύγκρουση αποδειχθεί ότι κρατάει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ή αν η επανέναρξη της παραγωγής και των μεταφορών καθυστερήσει περισσότερο λόγω πιθανών μόνιμων ζημιών από το κλείσιμο ή την καταστροφή ενεργειακών υποδομών, τότε ο αντίκτυπος στην ανάπτυξη θα είναι μεγαλύτερος καθώς :
* Οι τιμές του πετρελαίου υποτίθεται ότι αυξάνονται κατά 80% από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιανουαρίου 2026, πριν υποχωρήσουν περίπου 20% το 2027 και εξαλειφθούν το 2028. Αυτό σημαίνει ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα διαμορφωθεί σε περίπου 100 δολάρια το βαρέλι το 2026 και σε περίπου 75 δολάρια το 2027. Οι τιμές του φυσικού αερίου για την Ευρώπη και την Ασία θα αυξηθούν κατά 160% το δεύτερο τρίμηνο, πριν υποχωρήσουν κυρίως το 2027, ενώ οι τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων αυξάνονται κατά 2,5%.
* Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξάνονται έως και κατά 50 μονάδες βάσης έως το 2027 στις ανεπτυγμένες οικονομίες και έως και κατά 90 μονάδες βάσης στις αναδυόμενες οικονομίες, εξαιρουμένης της Κίνας. Στην Κίνα οι προσδοκίες παραμένουν αμετάβλητες, καθώς ο ήδη χαμηλός πληθωρισμός καθιστά τον κίνδυνο αυτό μικρότερο σε σχέση με άλλες χώρες.
* Τα ασφάλιστρα εταιρικού δανεισμού στις ανεπτυγμένες οικονομίες και στην Κίνα αυξάνονται κατά 50 μονάδες βάσης, ενώ στις αναδυόμενες οικονομίες (εκτός Κίνας) η αύξηση είναι 100 μονάδες βάσης. Επίσης, τα spreads των κρατικών ομολόγων θα αυξηθούν κατά 50 μονάδες βάσης. Η αυστηροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών θα εξασθενήσει το 2027. Δεδομένης της ισχυρής επίδρασης στις προσδοκίες πληθωρισμού, η νομισματική πολιτική αποδίδει μικρότερη βαρύτητα στη σταθεροποίηση της παραγωγής από ό,τι συνήθως.
Επιπτώσεις
Η παγκόσμια ανάπτυξη μειώνεται κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες το 2026, υποχωρώντας στο 2,5%. Υπάρχει επίσης μια μικρή επίδραση 0,2 ποσοστιαίων μονάδων το 2027, με την παγκόσμια ανάπτυξη να διαμορφώνεται στο 3,0%. Ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 5,4% το 2026, και κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες το 2027, στο 3,9%.
Το μεγαλύτερο μέρος της επίδρασης στον πληθωρισμό και πάνω από το μισό της επίδρασης στην ανάπτυξη το 2026 προέρχεται από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας. Η πιο επίμονη επίδραση στην ανάπτυξη το 2027 όμως προέρχεται από την αυστηροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών και την άνοδο των προσδοκιών πληθωρισμού, γεγονός που συνεπάγεται μια μέτρια αύξηση των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης στις ανεπτυγμένες οικονομίες έως το 2027 και μια κάπως μεγαλύτερη αύξηση στις αναδυόμενες οικονομίες.
Ακραίο σενάριο
Το σοκ στις τιμές εμπορευμάτων είναι ακόμη πιο έντονο και επίμονο, με τις τιμές πετρελαίου να αυξάνονται κατά 100% από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και να παραμένουν σε αυτό το επίπεδο και το 2027, πριν υποχωρήσουν το 2028. Δηλαδή η τιμή κυμαίνεται σε περίπου 110 δολάρια το βαρέλι το 2026 και στα περίπου 125 δολάρια το 2027. Αντίθετα οι τιμές του φυσικού αερίου σε Ευρώπη και Ασία αυξάνονται κατά 200% στο ίδιο διάστημα, και οι τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων αυξάνονται κατά 5% το 2026 και κατά 10% το 2027.
Ο πληθωρισμός αυξάνεται σωρευτικά έως και κατά 100 μονάδες βάσης στις ανεπτυγμένες οικονομίες έως το 2027 και έως και κατά 130 μονάδες βάσης στις αναδυόμενες οικονομίες (εξαιρουμένης της Κίνας), επίσης έως το 2027.
Επίσης, αυξάνονται τα ασφάλιστρα εταιρικού δανεισμού στις ανεπτυγμένες οικονομίες και στην Κίνα κατά 100 μονάδες βάσης το 2026, και παραμένουν σε αυτό το επίπεδο και το 2027, ενώ στις αναδυόμενες οικονομίες (εκτός Κίνας) σημειώνεται διεύρυνση των κρατικών spreads κατά 100 μονάδες βάσης στην ίδια περίοδο, καθώς και αύξηση των εταιρικών spreads κατά 200 μονάδες βάσης. Όπως και στο δυσμενές σενάριο, η νομισματική πολιτική επικεντρώνεται περισσότερο στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων παρά στη σταθεροποίηση της παραγωγής.
Επιπτώσεις:
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια ανάπτυξη είναι σημαντικές και διαρκούν περισσότερο. Η ανάπτυξη μειώνεται κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2026, κάτι που σημαίνει οριακή πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης (ρυθμός κάτω από 2%), ένα φαινόμενο που έχει συμβεί μόνο τέσσερις φορές από το 1980, με τις δύο πιο πρόσφατες να αντιστοιχούν στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και την πανδημία COVID-19.
Οι επιπτώσεις είναι επίσης πιο επίμονες, με την παγκόσμια ανάπτυξη μειωμένη κατά 1,0 ποσοστιαία μονάδα το 2027, στο 2,2%.
Ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος κατά 190 μονάδες βάσης το 2026 (φτάνοντας το 5,8%) και κατά 260 μονάδες βάσης το 2027 (φτάνοντας το 6,1%).
Η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν έχει μόνο μεγαλύτερη αλλά και πιο παρατεταμένη επίδραση στην ανάπτυξη, αφαιρώντας 0,6 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και επιπλέον 0,5 το 2027. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αυξάνει τα επιτόκια κατά 50 μονάδες βάσης το 2026 και κατά 100 μονάδες βάσης το 2027 σε σχέση με τη βασική πρόβλεψη.
Και στα δύο σενάρια, ο αντίκτυπος στις αναδυόμενες οικονομίες είναι μεγαλύτερος από ό,τι στις ανεπτυγμένες. Στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη το 2026 μειώνεται κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες στις αναδυόμενες οικονομίες (εκτός Κίνας), έναντι 0,6 στις ανεπτυγμένες. Στο ακραίο σενάριο, η μείωση φτάνει τις 1,9 ποσοστιαίες μονάδες στις αναδυόμενες οικονομίες, σχεδόν διπλάσια από αυτή των ανεπτυγμένων.
Στην ευρωζώνη, η ανάπτυξη αναμένεται να μειωθεί από 1,4% το 2025 σε 1,1% το 2026 και να διαμορφωθεί στο 1,2% το 2027. Η πρόβλεψη αναθεωρείται προς τα κάτω κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε κάθε έτος σε σχέση με την ενημέρωση του WEO του Ιανουαρίου 2026, καθώς η επίδραση της καλύτερης από το αναμενόμενο ανάπτυξης στο τέλος του 2025 σταδιακά αντισταθμίζεται από τις αρνητικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η τελευταία θα προστεθεί στις παραμένουσες επιπτώσεις της επίμονης αύξησης των τιμών ενέργειας από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επιβαρύνοντας τη μεταποίηση, ενώ επιπλέον πίεση ασκεί και η πραγματική ανατίμηση του ευρώ σε σχέση με τα νομίσματα χωρών που εξάγουν παρόμοια προϊόντα. Ο αντίκτυπος της προγραμματισμένης αύξησης των αμυντικών δαπανών στις περισσότερες χώρες αναμένεται να εκδηλωθεί κυρίως σε μεταγενέστερα έτη, καθώς οι δεσμεύσεις για την επίτευξη των στόχων θα υλοποιηθούν σταδιακά έως το 2035.
