Του Κώστα Ράπτη
Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο επισκιάζει αυτόν στην Ουκρανία. Είναι φυσικό: το διακύβευμα είναι αυτή τη φορά μεγαλύτερο για τη διεθνή οικονομία, ενώ η σύγκρουση στις ουκρανικές πεδιάδες, που άλλωστε μετρά τέσσερα χρόνια, κινείται με αργούς ρυθμούς. Όσο για τις φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο, ερχόμενος σε κάποιου είδους συνεννόηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αυτές είχαν ήδη ναυαγήσει προτού ο ένοικος του Λευκού Οίκου απορροφηθεί πλήρως από τη νέα, περισσότερο τολμηρή και κατά τις ενδείξεις αποτυχημένη στρατιωτική του περιπέτεια στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, οι δύο αυτές αναμετρήσεις συνδέονται με βαθύτερους τρόπους. Όχι μόνο διότι εντάσσονται στην ίδια “μεγάλη εικόνα” της ανάσχεσης των πρωταγωνιστών της “ευρασιατικής ολοκλήρωσης” (Κίνα, Ρωσία, Ιράν) από μια Ουάσινγκτον όλο και πιο ανήσυχη για την ανάδυσή τους. Ούτε γιατί η περιοδεία του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στις αραβικές μοναρχίες αποτέλεσε ευθεία δήλωση αυτής της διασύνδεσης. Αλλά και γιατί Ιράν και Ουκρανία αλλάζουν τη μορφή διεξαγωγής του σύγχρονου πολέμου – “εκδημοκρατίζοντάς” τον προς όφελος όσων θεωρούνται το περισσότερο αδύναμο στρατιωτικώς μέρος.
Γίνεται ήδη πολύς λόγος για τα αεροπλανοφόρα, ως στοιχείο του πολέμου του παρελθόντος, καθώς οι ασύμμετρες επιθέσεις των Ιρανών υποχρέωσαν τις ΗΠΑ να κρατήσουν τα κατεξοχήν εμβλήματα της ναυτικής τους υπεροχής όσο μακρύτερα μπορούσαν από το επίκεντρο της σύγκρουσης. Ομοίως, όμως, στο “χρονοντούλαπο” οδηγείται το άλλοτε κραταιό όπλο των τεθωρακισμένων, όπως απέδειξαν ήδη οι Ουκρανοί, ανακαλύπτοντας και καλλιεργώντας τα δικά τους ασύμμετρα πλεονεκτήματα.
Εξαγωγές και στον Κόλπο
Το Κίεβο έχει αναπτύξει drones αναχαίτισης που μπορούν να καθοδηγηθούν από μεγάλη απόσταση και είναι ικανά να πλήξουν στόχους εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, δήλωσε χθες ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας, Μιχάιλο Φέντοροφ. Η Ουκρανία δεν είχε μονάδες κατασκευής drones πριν από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, αλλά πλέον έχει μια ακμάζουσα βιομηχανία. “Εγκαινιάζουμε ένα νέο επίπεδο” αντιαεροπορικής άμυνας, έγραψε ο Φέντοροφ σε μήνυμά του στο Telegram και συμπλήρωσε: “Σήμερα έχουμε επαληθευμένο αποτέλεσμα: Την κατάρριψη στόχου σε απόσταση εκατοντάδων και χιλιάδων χιλιομέτρων”.
Εκτιμήσεις Ουκρανών αξιωματούχων έκαναν λόγο για κατασκευή 4,5 εκατομμυρίων drones τη χρονιά που πέρασε, με προβλέψεις για ακόμα μεγαλύτερο αριθμό φέτος.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με μπαράζ ρωσικών επιθέσεων με drones και πυραύλους. Στο σφοδρότερο φετινό μπαράζ, την προηγούμενη εβδομάδα, που στοίχισε τη ζωή σε 17 ανθρώπους, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν πως αναχαίτισαν 31 πυραύλους και 636 drones, αλλά 12 πύραυλοι και 20 μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν τους στόχους τους.
Η Ουκρανία έχει συνάψει συμφωνίες με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες για την από κοινού παραγωγή οπλικών συστημάτων. Το Κίεβο έχει προσφέρει βοήθεια σε χώρες της Μέσης Ανατολής που βρίσκονται αντιμέτωπες με επιδρομές ιρανικών drones, συνάπτοντας συμφωνίες με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το ρεπορτάζ του Χερς
Κατά τον θρύλο της ερευνητικής δημοσιογραφίας Σίμουρ Χερς, ένας πόλεμος που η Ρωσία φαινόταν να κερδίζει έχει μετατραπεί τον τελευταίο χρόνο σε οικονομικό και στρατιωτικό εφιάλτη για τον Πούτιν και τον ρωσικό στρατό. Ο πόλεμος είναι τώρα ένας πόλεμος μη επανδρωμένων αεροσκαφών, κατά την άποψη ενός στρατιωτικού εμπειρογνώμονα με γνώση του μετώπου, τον οποίο επικαλείται ο Χερς. “Η Ουκρανία διαθέτει ένα τεράστιο δίκτυο επιτήρησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που εντοπίζει τους Ρώσους μόλις εμφανίζονται”, ανέφερε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι μια λύση για τις αυξανόμενες απώλειες των Ρώσων στο πεδίο της μάχης ήταν να προσφερθεί στους πιθανούς νεοσύλλεκτους ένα μπόνους εκατοντάδων χιλιάδων ή εκατομμυρίων ρουβλίων για να καταταγούν. Όμως, μόλις φτάσουν στο μέτωπο, διεφθαρμένοι αξιωματικοί απαιτούν πληρωμές για να εμποδίσουν τους νεοσύλλεκτους να σταλούν σε ζώνες μάχης όπου τους περιμένει θάνατος από μη επανδρωμένο αεροσκάφος.
Το αποτέλεσμα της διαφθοράς και της έντονης ουκρανικής επιτήρησης από μη επανδρωμένα αεροσκάφη είναι ότι ο ρωσικός στρατός δεν έχει προχωρήσει περισσότερο στην εισβολή του από ό,τι δύο χρόνια νωρίτερα. “Δεν μπορούν να κινηθούν – δεν έχουν επιθετική ικανότητα. Αυτός είναι ο ίδιος στρατός που πήγε από τη Μόσχα στο Βερολίνο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τώρα ο στρατός έχει προχωρήσει μόνο εκατό χιλιόμετρα στην Ουκρανία”, προσθέτει η πηγή του Χερς.
Ένα άλλο σημάδι της κάμψης της Ρωσίας, και του Πούτιν, ήταν η απόφαση της Φινλανδίας, η οποία μοιράζεται σύνορα μήκους 830 μιλίων με τη Ρωσία, και της Σουηδίας, η οποία μοιράζεται θαλάσσια σύνορα, να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Πρόκειται οπωσδήποτε για ήττα της Ρωσίας.
Ο ρόλος του Γκερασίμοφ
Πάντοτε σύμφωνα με τον Χερς, ο στρατηγός Βαλέρι Γκερασίμοφ, αρχηγός του ρωσικού γενικού επιτελείου, θέλει να τερματίσει τον πόλεμο της Ουκρανίας με τιμή, προκειμένου να σώσει τη Ρωσία, καθώς μόνο οι φτωχοί και οι στερούμενοι εκπαίδευσης μένουν για να πολεμήσουν.
Εν τω μεταξύ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που θεωρείται ευρέως ότι συμμετέχει στη διαφθορά που έχει αμαυρώσει την Ουκρανία εδώ και δεκαετίες, έχει αναδυθεί από τον πόλεμο ως ένας σεβαστός ηγέτης που δεν έχασε ποτέ την πίστη του, ακόμα και στις χειρότερες μέρες, στην ικανότητα του ουκρανικού στρατού να νικήσει τη Ρωσία. Αντίθετα, ο Πούτιν έχει καταστρέψει κάθε φήμη που είχε ως οξυδερκής παγκόσμιος ηγέτης, αντιστεκόμενος παράλογα σε οποιαδήποτε διευθέτηση του πολέμου καθώς ο στρατός του και η οικονομία του καταρρέουν.
Ένα ερώτημα που θέτει ο Αμερικανός δημοσιογράφος είναι αν και στη δική του χώρα υπάρχει κάποιος ανώτερος αξιωματικός πρόθυμος να αναλάβει “ρόλο Γκερασίμοφ” απέναντι στον Λευκό Οίκο και το Πεντάγωνο μετά τις ζωτικής σημασίας αποφάσεις για τη Μέση Ανατολή που λαμβάνονται τώρα στην Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ.
Η πίσω όψη: Δυσκολίες εξασφάλισης αντιπυραυλικών
Υπάρχει, όμως, και η λιγότερο ευνοϊκή για το Κίεβο όψη των εξελίξεων. Η Ουκρανία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αυξημένο κίνδυνο στην εξασφάλιση συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας από τις ΗΠΑ στην περίπτωση που ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκτίμησε ο Ζελένσκι σε συνέντευξη που παραχώρησε την Τετάρτη στο CNN.
Ίσως γι’ αυτό ο Ζελένσκι εμφανίζεται δεκτικός στην αναβίωση των διπλωματικών πρωτοβουλιών, ζητώντας από την Τουρκία να διοργανώσει συνάντησή του με τον Πούτιν, όπως δήλωσε χθες ο επικεφαλής της ουκρανικής διπλωματίας Αντρίι Σιμπίχα.
“Πρέπει να συντρέχει λόγος για να συναντηθούν” και “η συνάντηση θα πρέπει να είναι παραγωγική”, ήταν η απάντηση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ. “Η συνάντηση μπορεί να αφορά μόνο την οριστικοποίηση μιας [προδιαγεγραμμένης] συμφωνίας”, συμπλήρωσε, δείχνοντας ότι, παρά τις εκτιμήσεις, η ρωσική πλευρά δεν αισθάνεται ότι τελεί υπό πίεση.
