Του Κώστα Ράπτη
Ο Γάλλος βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ’ είχε διατάξει να χαραχθεί πάνω στα κανόνια του στρατού του η λατινική φράση Ultima Ratio Regum, υπογραμμίζοντας ότι η στρατιωτική ισχύς αποτελεί το “έσχατο επιχείρημα των βασιλέων”.
Όχι μόνο η άσκησή της, αλλά και μόνη η απειλή, αν προβληθεί αποτελεσματικά, της χρήσης στρατιωτικής βίας – θα έπρεπε να προσθέσει κανείς.
Ο ωμός αυτός ρεαλισμός δείχνει να εμπνέει και τους Ιρανούς ιθύνοντες. Σε πρόσφατη ανάρτησή του ο πρόεδρος του κοινοβουλίου (και κύριος διαπραγματευτής) του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, φρόντισε να το τονίσει αυτό, υποστηρίζοντας ότι το κατεξοχήν διαπραγματευτικό εργαλείο της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι οι πύραυλοί της, ενώ οι όποιες συνομιλίες, όπως αυτές που μετά πολλών βασάνων διεξάγονται εμμέσως με τις ΗΠΑ, μεσολαβούντος του Πακιστάν, δεν είναι παρά το πεδίο στο οποίο κατοχυρώνονται τα αποτελέσματα αυτής της ένοπλης διαπραγμάτευσης.
Το “δόγμα Γαλιμπάφ” τέθηκε σε εφαρμογή και πάλι τα τελευταία 24ωρα, προκειμένου να ελεγχθεί η σύγκρουση στον Λίβανο.
Ήταν ήδη σαφές στους παρατηρητές ότι, παρά την έκδηλη απροθυμία του να επιστρέψει στην πλήρη πολεμική δράση, ο Ντόναλντ Τραμπ έπαιζε “παιχνίδι καθυστερήσεων” έναντι του Ιράν, προκειμένου, μεταξύ όλων των άλλων, να δώσει στους Ισραηλινούς συμμάχους του το χρονικό περιθώριο να ολοκληρώσουν (ό,τι και αν μπορεί να σημαίνει αυτό) τις δικές τους επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολλάχ.
Όμως η προαναγγελία (προφανώς αφότου εξασφαλίσθηκε, είτε προκειμένου να εκβιασθεί, το αμερικανικό “πράσινο φως”) σαρωτικών ισραηλινών βομβαρδισμών στην Ντάχια, ήτοι τα νότια προάστια της Βηρυτού που αποτελούν προπύργιο της Χεζμπολλάχ, λειτούργησε ως σημείο καμπής.
Το Ιράν δια των Φρουρών της Επανάστασης απείλησε ευθέως με βομβαρδισμό του βόρειου Ισραήλ, του οποίου τους κατοίκους προειδοποίησε να απομακρυνθούν από τις εστίες τους, αλλά και με άνοιγμα “νέων μετώπων”, ήτοι πιθανό αποκλεισμό των Στενών του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στην έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας, κατά το προηγούμενο του Χορμούζ.
Μάλιστα, η ιρανική πλευρά έκανε λόγο για διακοπή των έστω και έμμεσων επαφών με τις ΗΠΑ, την ίδια στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωνε ότι “οι συνομιλίες συνεχίζονται, με ταχύ ρυθμό, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν”.
Το αποτέλεσμα ήταν να παρεμβληθεί αυτπροσώπως ο ένοικος του Λευκού Οίκου, ο οποίος σε ανάρτησή του έκανε γνωστό ότι επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου, αλλά και (μέσω τρίτων) “με την Χεζμπολλάχ”, ώστε να μην υπάρξει επίθεση στη Βηρυτό και να σιγήσουν τα όπλα εκατέρωθεν.
Πληροφορίες που κατόπιν είδαν το φως σε μέσα ενημέρωσης θέλουν μάλιστα τη συνομιλία Τραμπ-Νετανιάχου να υπήρξε τεταμένη και αθυρόστομη.
Ωστόσο, η σημασία της εξέλιξης αυτής θα πρέπει να σχετικοποιηθεί – στον βαθμό που οι εχθροπραξίες συνεχίζονται στον νότιο Λίβανο και η όποια εκτόνωση δείχνει να περιορίζεται στην απειλή εναντίον της νότιας Βηρυτού.
Η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση με ρουκέτα εναντίον ισραηλινού άρματος μάχης Μερκάβα τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, τονίζοντας πως επιχειρεί για να αποτρέψει “προέλαση ισραηλινών δυνάμεων” στη Χαντάθα, στον νότιο Λίβανο. Ανέφερε ακόμη ότι μαχητές της στοχοποίησαν άλλα τέσσερα άρματα μάχης, καθώς και ισραηλινούς στρατιώτες με “ομοβροντίες ρουκετών και πυρά πυροβολικού”.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις από την πλευρά τους ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν δυο βλήματα που εκτοξεύτηκαν από τον Λίβανο, χωρίς να κάνουν λόγο για τραυματισμούς. Παράλληλα, το επίσημο λιβανικό πρακτορείο ειδήσεων ANI μετέδωσε ότι έγιναν ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί στα χωριά Μαρουανίγια, Σιντίκιν, Γιατέρ και Μανσούρι, στον νότιο Λίβανο, κι ότι ακούστηκε πολύ ισχυρή έκρηξη στην κοινότητα Ντεμπίν.
Τα ως τώρα συμπεράσματα είναι ότι η ιρανική ηγεσία ελίσσεται επιδέξια ανάμεσα στην αναγκαιότητα στήριξης των περιφερειακών συμμάχων και την επιθυμία του πληθυσμού της να μην επισπεύσει νέες πολεμικές περιπέτειες. Όσο το Ισραήλ διεκδικεί την “αποσύνδεση” του λιβανικού μετώπου από την ευρύτερη αντιπαράθεση στον Περσικό Κόλπο, τόσο η Τεχεράνη προχωρά στην επανασύνδεσή τους.
Μάλιστα η ανάρτηση Τραμπ μετατρέπει την Χεζμπολλάχ σε συνομιλητή, έστω και έμμεσο, των ΗΠΑ, την ώρα ακριβώς που η φιλοδυτική κυβέρνηση του Λιβάνου επιδιώκει (τουλάχιστον φραστικά) τον αφοπλισμό της σιιτικής οργάνωσης και την αποκατάσταση του κρατικού μονοπωλίου βίας, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχει σε συνομιλίες χαμηλού επιπέδου με το Ισραήλ, μεσολαβούμενες από τους Αμερικανούς.
Σε κάθε περίπτωση, οι τριβές στον άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ προορίζονται να πολλαπλασιασθούν. Ήδη οι δύο πλευρές επιδίδονται υπογείως σε παιχνίδι επίρριψης ευθυνών με αμερικανικά δημοσιεύματα αφενός να έχουν αναδείξει τον ρόλο του Νετανιάχου στο να συρθεί ο Τραμπ σε πόλεμο με το Ιράν, παρά τις επιφυλάξεις βασικών συνεργατών του και ισραηλινές πηγές αφετέρου να κατηγοτρούν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι αποτραβήχθηκε πρόωρα από μία ένοπλη σύγκρουση η οποία θα μπορούσε να κερδηθεί.
