Ευρωζώνη: Σε τροχιά συρρίκνωσης το πρώτο τρίμηνο – Βουτιά – σοκ 12% για το ΑΕΠ της Ιρλανδίας

Απρόσμενη επιδείνωση εμφάνισε η οικονομία της Ευρωζώνης στις αρχές του 2026, καθώς τα αναθεωρημένα στοιχεία της Eurostat έδειξαν ότι η περιοχή πέρασε σε συρρίκνωση το πρώτο τρίμηνο του έτους, αντί για την οριακή ανάπτυξη που είχε αρχικά ανακοινωθεί.

Σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ευρωζώνης μειώθηκε κατά 0,2% το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Η πρώτη εκτίμηση έκανε λόγο για αύξηση 0,1%.

Η αναθεώρηση αποδίδεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην Ιρλανδία, όπου το ΑΕΠ κατέγραψε βουτιά 12,1%, έναντι αρχικής εκτίμησης για πτώση 2%.

Η «παγίδα» της Ιρλανδίας

Αξίζει να επισημάνουμε πως η περίπτωση της Ιρλανδίας αποτελεί διαχρονικά πονοκέφαλο για τους οικονομολόγους της Ευρώπης.

Η παρουσία μεγάλου αριθμού πολυεθνικών εταιρειών στη χώρα έχει ως αποτέλεσμα τα στοιχεία του ΑΕΠ να επηρεάζονται συχνά από λογιστικές μεταφορές κερδών, δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και άλλες εταιρικές κινήσεις που δεν αντανακλούν απαραίτητα την πραγματική εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας.

Παρά τη μεγάλη πτώση του συνολικού ΑΕΠ, τα υποκείμενα μεγέθη της ιρλανδικής οικονομίας παρέμειναν σταθερά. Η τροποποιημένη εγχώρια ζήτηση, δείκτης που θεωρείται πιο αξιόπιστος για την αποτύπωση της πραγματικής οικονομίας, αυξήθηκε κατά 0,6%, κυρίως χάρη στην ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Ωστόσο, η κατάρρευση κατά 27% της δραστηριότητας των πολυεθνικών επιχειρήσεων ήταν αρκετή για να συμπαρασύρει τα συνολικά στοιχεία και μαζί τους την εικόνα της Ευρωζώνης.

Δύσκολη εξίσωση για την ΕΚΤ

Η αναθεώρηση έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ καλούνται να αποφασίσουν την πορεία της νομισματικής πολιτικής σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός έχει ενισχυθεί εκ νέου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της ανόδου των τιμών της ενέργειας.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έχει ήδη ανέλθει στο 3,2%, γεγονός που έχει οδηγήσει αρκετά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου να προεξοφλούν την πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023 στην επόμενη συνεδρίαση της Τράπεζας.

Την ίδια στιγμή, όμως, δεν είναι λίγοι όσοι ανησυχούν ότι το νέο ενεργειακό σοκ μπορεί να εκτροχιάσει την εύθραυστη ανάκαμψη και να οδηγήσει την οικονομία σε παρατεταμένη στασιμότητα.

Επιδεινώνεται το οικονομικό κλίμα

Τα τελευταία στοιχεία ενισχύουν τις ανησυχίες για επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη υποχώρησε τους δύο τελευταίους μήνες, ενώ τον Μάιο η συρρίκνωση ήταν η ταχύτερη που έχει καταγραφεί από το 2024.

Παράλληλα, ο ΟΟΣΑ αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις του για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026, προβλέποντας πλέον ρυθμό μόλις 0,8% και προειδοποιώντας ότι οι πρόσφατοι οικονομικοί δείκτες υποδηλώνουν επιδείνωση του επενδυτικού και επιχειρηματικού κλίματος.

Μικτές εικόνες στις μεγάλες οικονομίες

Την ίδια ώρα, αναθεωρήσεις καταγράφηκαν και σε άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης.

Στη Γαλλία, τα στοιχεία έδειξαν μεγαλύτερη υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, ενώ στην Ιταλία η εικόνα ήταν καλύτερη των προηγούμενων προβλέψεων.

Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η Ευρωζώνη εισέρχεται στο δεύτερο τρίμηνο του έτους με χαμηλές ταχύτητες και αυξημένες αβεβαιότητες, την ώρα που η ΕΚΤ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού και τη στήριξη της ανάπτυξης.