Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν ενισχύει τις προσδοκίες για περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας με θετικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και κατ΄ επέκταση για την ελληνική, σύμφωνα με σημείωμα της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ).
Όπως εκτιμά, ο ρυθμός ανάπτυξης στη χώρα μας θα μπορούσε να φτάσει στο 2% το 2026 και 2,1% τα έτη 2027-2028 και ο πληθωρισμός από 3,7% φέτος, στο 2,5% το επόμενο έτος.
Παρόλα αυτά, κίνδυνοι για την οικονομική ανάπτυξη μπορούν να αποτελέσουν ενδεχόμενες πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, πιθανές φυσικές καταστροφές που συνδέονται με τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, χαμηλότερο του αναμενομένου βαθμό απορρόφησης και αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης καθώς και βραδύτερη από την αναμενόμενη υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.
Όπως τονίζεται, η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δημιουργεί προσδοκίες για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την πιθανότητα διαμόρφωσης ενός ηπιότερου σεναρίου για την ελληνική οικονομία σε σύγκριση με το βασικό σενάριο.
Το ήπιο σενάριο
Σύμφωνα με το ηπιότερο σενάριο της ΤτΕ, ο πληθωρισμός επηρεάζεται ελαφρώς καθοδικά, ενώ οι πραγματικές μακροοικονομικές μεταβλητές παρουσιάζουν καλύτερη επίδοση σε σχέση με το βασικό σενάριο. Ειδικότερα, αναμένεται ταχύτερη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,0% το 2026, στο 2,1% το 2027 και στο 2,1% το 2028, ενώ ο πληθωρισμός βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (HICP) προβλέπεται να ανέλθει στο 3,7% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028. Υπενθυμίζεται ότι το βασικό σενάριο της ΤτΕ προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα φτάσει στο 1,9% φέτος και το 2027 ενώ θα αυξηθεί περαιτέρω στο 2% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, το 2026 εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 3,8% για να υποχωρήσει στο 2,6% το 2027 και στο 2,3% το 2028.
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η πιθανότητα υλοποίησης του ηπιότερου σεναρίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεπή εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν και από την πλήρη αποκατάσταση των ενεργειακών ροών.
Βασικές προκλήσεις
Οι βραχυπρόθεσμες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με την ΤτΕ, σχετίζονται κυρίως με τον έλεγχο του πληθωρισμού, την επιτάχυνση των επενδύσεων, την αντιμετώπιση των αναδυόμενων ελλείψεων στην αγορά εργασίας και της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, τον σχεδιασμό στρατηγικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και εφαρμογή μέτρων πρόληψης φυσικών καταστροφών, τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια και στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία αποτελούν οι:
- Διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων σε μακροχρόνιο ορίζοντα, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.
- Υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη.
- Αντιμετώπιση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μέσω:
-της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και
-της διεύρυνσης της εξαγωγικής βάσης με προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Όπως τονίζεται, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να επιδεινωθεί το 2026, λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων, πριν επανέλθει σε καθοδική πορεία από το 2027 και έπειτα. Επιπλέον, για το 2026, η εκτιμώμενη αύξηση των εγχώριων επενδύσεων, με τη συνδρομή των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα συμβάλει στην αύξηση των εισαγωγών επενδυτικών αγαθών και, κατά συνέπεια, στην επιδείνωση του ισοζυγίου αγαθών. Επιπλέον, η αύξηση των τουριστικών αφίξεων, σε συνδυασμό με την επέκταση της τουριστικής περιόδου, το άνοιγμα νέων τουριστικών αγορών και τη συνεχιζόμενη δυναμική του τουρισμού κρουαζιέρας, θα συμβάλουν στην περαιτέρω αύξηση των εισπράξεων από ταξιδιωτικές υπηρεσίες από το 2027 και μετά.
- Διατήρηση του ρυθμού υλοποίησης του προγράμματος μεταρρυθμίσεων και περαιτέρω βελτίωση της διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας, με στόχο την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων.
- Προώθηση της καινοτομίας, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης κεφαλαίου γνώσης.
