Η Ευρώπη λαμβάνει αυστηρότερα μέτρα κατά δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιούν ψευδώς τη σημαία του Καμερούν για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, περιλαμβανομένων και νηοψιών εν πλω, γεγονός που οδήγησε το Καμερούν στη διαγραφή 39 τέτοιων πλοίων από το νηολόγιό του, σύμφωνα με το Reuters που επικαλείται αξιωματούχους και έγγραφα.
Στις 8 Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέκτεινε την εντολή της Επιχείρησης IRINI, της ναυτικής αποστολής της στη Μεσόγειο, η οποία πλέον μπορεί να ακινητοποιεί, να πραγματοποιεί νηοψίες, να κρατά και να επιθεωρεί πλοία που θεωρούνται ύποπτα ότι ανήκουν στον λεγόμενο “σκιώδη στόλο” της Ρωσίας. Η Μόσχα καταδίκασε την απόφαση.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί τέτοιου είδους δεξαμενόπλοια, τα οποία είναι συνήθως παλαιότερα και δεν διαθέτουν αναγνωρισμένη δυτική ασφαλιστική κάλυψη ή πιστοποιήσεις ασφάλειας, προκειμένου να παρακάμπτει τις κυρώσεις, πλέοντας υπό τις σημαίες διαφόρων χωρών ώστε να αποκρύπτονται η πραγματική ιδιοκτησία, το φορτίο και οι μετακινήσεις τους.
Τρία δεξαμενόπλοια που υποβλήθηκαν σε νηοψία και επιθεώρηση από την Επιχείρηση IRINI τις τελευταίες εβδομάδες — τα Nelsa, Oneiroi και Sandhya — διαπιστώθηκε ότι χρησιμοποιούσαν δόλια εγγραφή στο νηολόγιο του Καμερούν, σύμφωνα με δύο ευρωπαϊκές στρατιωτικές πηγές.
Εννέα ακόμη πλοία έχουν κατασχεθεί από τις ναυτικές δυνάμεις της Γαλλίας, του Βελγίου, της Βρετανίας και της Σουηδίας από τις αρχές του 2026, εκ των οποίων τα πέντε έφεραν σημαία Καμερούν.
Το Καμερούν έχει προειδοποιήσει τους τελευταίους μήνες ότι το νηολόγιό του χρησιμοποιείται καταχρηστικά από δεξαμενόπλοια του “σκιώδους στόλου” που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο.
Σε επιστολή, την οποία είδε το Reuters και απεστάλη στις 16 Ιουνίου προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), η κυβέρνηση του Καμερούν ανέφερε ότι επίσημη έρευνα αποκάλυψε πως αρκετά πλοία επιχειρούσαν παράνομα υπό τη σημαία της χώρας, ενώ δύο ιστοσελίδες χρησιμοποιούνταν δολίως για την απόδοση της σημαίας του Καμερούν σε πλοία.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι, ως συνέπεια, διέγραψε 39 πλοία από το νηολόγιό της.
Η χώρα της Κεντρικής Αφρικής έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους σημαντικότερους διαύλους δόλιων νηολογήσεων, γεγονός που οδήγησε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να απαγορεύσουν, το 2024, τον κατάπλου πλοίων με σημαία Καμερούν στα λιμάνια τους, εκτός εάν διαθέτουν πιστοποιήσεις ασφάλειας ανώτατου επιπέδου.
Το υπουργείο Μεταφορών του Καμερούν ανέφερε σε ανακοίνωσή του προς το Reuters αυτή την εβδομάδα ότι η χώρα “συνεργάζεται με τις διεθνείς αρχές και οργανισμούς για την εφαρμογή των κανόνων της ναυσιπλοΐας, την προστασία της αξιοπιστίας του νηολογίου της και την καταπολέμηση των παράτυπων εγγραφών”.
Πρόσθεσε επίσης ότι το Καμερούν δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνο για τις δραστηριότητες οποιουδήποτε πλοίου μετά τη διαγραφή του από το νηολόγιο.
Το πιο πρόσφατο δεξαμενόπλοιο του “σκιώδους στόλου” που κατασχέθηκε ήταν το Deliver, το οποίο κρατήθηκε από το γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό στις 25 Ιουνίου, αφού αναχαιτίστηκε κοντά στη Σικελία, ενώ έπλεε με σημαία Καμερούν, παρά το γεγονός ότι είχε ήδη διαγραφεί από το νηολόγιο της χώρας.
Αυστηρότερη εντολή
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων για τα μέσα Ιουλίου, το οποίο θα στοχεύει, μεταξύ άλλων, τον “σκιώδη στόλο” της Ρωσίας.
“Η ιδέα είναι να αλλάξουν οι βέλτιστες πρακτικές, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο οι διάφορες χώρες αντιμετωπίζουν αυτά τα πλοία, επειδή αποτελούν πραγματικά κίνδυνο και, φυσικά, στόχος είναι επίσης να περιοριστεί η δυνατότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτεί αυτόν τον πόλεμο”, δήλωσε τον περασμένο μήνα η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας.
Το νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ, το οποίο ενδέχεται να εγκριθεί μέσα στον Ιούλιο, προβλέπει την προσθήκη ακόμη 30 πλοίων του ρωσικού “σκιώδους στόλου” στον κατάλογο των κυρώσεων, καθώς και τη διεύρυνση των κριτηρίων καταχώρισης ώστε να περιλαμβάνονται πλοία που συμμετέχουν στον ανεφοδιασμό πλοίων που τελούν υπό κυρώσεις ή στην εκφόρτωση των φορτίων τους, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Οι κίνδυνοι που εγκυμονούν τα συγκεκριμένα πλοία αφορούν τόσο την ασφάλεια των ναυτικών όσο και την προστασία του περιβάλλοντος, σε περίπτωση που δεν τηρούνται οι απαιτήσεις συντήρησης ή εάν τα πλοία υποστούν δομική αστοχία και διαλυθούν στη θάλασσα, όπως συνέβη με δύο ρωσικά παράκτια πετρελαιοφόρα στη Μαύρη Θάλασσα στα τέλη του 2024.
