Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Αυξημένα έσοδα και ισχυρά κέρδη αναμένεται να ανακοινώσουν οι ελληνικές τράπεζες για το πρώτο εξάμηνο, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια ακόμα καλύτερη επίδοση στο σύνολο του 2026. Η άνοδος προέρχεται πλέον από περισσότερες πηγές: νέα δάνεια, υψηλότερα επιτοκιακά έσοδα, προμήθειες από ασφάλειες και επενδυτικά προϊόντα, καθώς και χαμηλές προβλέψεις για επισφαλή δάνεια.
Η διψήφια αύξηση των επιχειρηματικών δανείων, η νέα άνοδος των επιτοκίων, οι αυξημένες χρηματοδοτήσεις έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς έληγαν προθεσμίες, και η ανάπτυξη των προμηθειών ανεβάζουν την κερδοφορία. Η απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων αναμένεται κοντά στο 16% για ολόκληρο το έτος, με Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς να κινούνται υψηλότερα και την Εθνική Τράπεζα να διατηρεί την ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση. Σε πορεία ανάπτυξης και πλήρους ανανέωσης είναι επίσης η Alpha, που αλλάζει και το μοντέλο λειτουργίας της, δίνοντας βάρος σε πιο αποδοτικές εργασίες.
Έτσι, το δεύτερο τρίμηνο αναμένεται να σηματοδοτήσει την αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους, που επιστρέφουν σε πλήρως ανοδική πορεία, την αύξηση των προμηθειών, με διατήρηση των επισφαλειών σε χαμηλά επίπεδα και παράλληλη συγκράτηση στο κόστος κινδύνου. Οι αναλυτές βλέπουν περιθώριο αναβάθμισης των ετήσιων στόχων και δίνουν ως πρώτες υποψήφιες γι’ αυτό τις τράπεζες Eurobank και Πειραιώς.
Στην πραγματικότητα, αυξημένα έσοδα και κέρδη αναμένεται να ανακοινώσουν για όλο το 2026 οι ελληνικές τράπεζες, πιστεύει τώρα η αγορά, που έχει μεταβάλει τη συντηρητική στάση που είχε τον Μάρτιο λόγω των εξελίξεων στο Ορμούζ.
Οι λόγοι σχετίζονται με την ισχυρή πιστωτική επέκταση, τα αυξημένα επιτόκια της ΕΚΤ μετά την πρώτη αύξηση και μια πιθανή δεύτερη αύξηση φέτος, αλλά και τις προμήθειες, που αποκτούν μεγαλύτερο βάρος στην κερδοφορία, με τις τράπεζες να έχουν οργανώσει την αύξηση εσόδων από το σκέλος αυτό. Το δεύτερο τρίμηνο και συνολικά το πρώτο εξάμηνο αναμένεται να επιβεβαιώσουν ότι η βασική τραπεζική δραστηριότητα ενισχύεται, δημιουργώντας και περιθώριο αναθεώρησης των ετήσιων στόχων.
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν χτίσει ισχυρή βάση εσόδων
Η εικόνα διαφέρει από την προηγούμενη περίοδο, όταν τα υψηλά κέρδη στηρίζονταν κυρίως στην απότομη άνοδο των επιτοκίων. Η κερδοφορία αποκτά πλέον πιο πλατιά βάση. Τα υπόλοιπα των δανείων αυξάνονται, τα στεγαστικά αρχίζουν σταδιακά να επιστρέφουν σε θετικές καθαρές ροές, τα έσοδα από διαχείριση περιουσίας και επενδυτικά προϊόντα επιταχύνονται, ενώ οι πρόσφατες κινήσεις στον ασφαλιστικό κλάδο προσθέτουν νέα και περισσότερο σταθερά έσοδα από προμήθειες.
Το πρώτο τρίμηνο έδωσε ήδη τον τόνο. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εμφάνισαν συνολικά προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη 1,14 δισ. ευρώ, σχεδόν στα επίπεδα της ιδιαίτερα ισχυρής αντίστοιχης περιόδου του 2025. Τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά 1,9%, στα 2,1 δισ. ευρώ, οι προμήθειες κατά 25%, στα 618 εκατ. ευρώ, και τα βασικά κέρδη πριν από προβλέψεις κατά 4%, στα 1,67 δισ. ευρώ. Τα δάνεια αυξήθηκαν κατά 10% σε ετήσια βάση, στα 184,4 δισ. ευρώ, ενώ οι καταθέσεις έφθασαν τα 261,7 δισ. ευρώ.
Στο δεύτερο τρίμηνο η αγορά περιμένει συνέχιση της πιστωτικής επέκτασης, ισχυρότερη παραγωγή προμηθειών και σταθερά καθαρά έσοδα από τόκους. Η εικόνα αυτή οδηγεί σε ένα πρώτο εξάμηνο με μεγαλύτερα βασικά έσοδα και λειτουργικά κέρδη, ακόμα και αν τα τελικά καθαρά αποτελέσματα επηρεαστούν σε ορισμένες τράπεζες από έκτακτες επιβαρύνσεις ή το κόστος ενσωμάτωσης εξαγορών.
Για ολόκληρο το 2026 οι εκτιμήσεις συγκλίνουν σε αύξηση των κερδών ανά μετοχή του κλάδου κοντά στο 10% και σε απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων γύρω στο 16%. Η Morgan Stanley τοποθετεί τη μέση απόδοση του κλάδου στο 15,7% το 2026 και στο 17,6% το 2027. Για τη Eurobank προβλέπει 17,6% φέτος και για την Τράπεζα Πειραιώς 18,3%, ενώ η Εθνική Τράπεζα διατηρεί τον υψηλότερο δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων.
Δεν είναι τυχαία η αναβάθμιση της Fitch στις ελληνικές τράπεζες. Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι ο δείκτης λειτουργικών κερδών προς τα σταθμισμένα για τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού θα παραμείνει τουλάχιστον στο 3,5% την περίοδο 2026-2027. Αποδίδει αυτή την αντοχή στην αύξηση των τραπεζικών εργασιών, στις προμήθειες, στα υγιή έσοδα από τόκους και στον έλεγχο του κόστους. Ο οίκος αναβάθμισε την αξιολόγηση της Eurobank και της Εθνικής Τράπεζας σε “BBB” με σταθερές προοπτικές και αναθεώρησε σε θετικό το outlook της Τράπεζας Πειραιώς, διατηρώντας παράλληλα την αξιολόγηση στο “BBB-“.
Σύμφωνα με τη Fitch, η αναβάθμιση των ελληνικών τραπεζών αντανακλά την αναθεώρηση της αξιολόγησής της για το λειτουργικό περιβάλλον της Ελλάδας σε “BBB” από “BBB-“, καθώς η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και η υποχώρηση της ανεργίας ενισχύουν τη ζήτηση για δάνεια από τις επιχειρήσεις, οδηγούν σε αύξηση των χορηγήσεων προς τα νοικοκυριά ύστερα από χρόνια συρρίκνωσης και στηρίζουν την ανάπτυξη προϊόντων που αποφέρουν προμήθειες.
Μεγάλη ανάπτυξη με νέα δάνεια
Η πιστωτική επέκταση αποτελεί τον βασικό κινητήρα της φετινής κερδοφορίας. Η επιχειρηματική χρηματοδότηση αυξήθηκε πάνω από 11% στο πρώτο τρίμηνο και στις τέσσερις συστημικές τράπεζες, με τη ζήτηση να προέρχεται κυρίως από την ενέργεια, τον τουρισμό, τη ναυτιλία, τις υποδομές, τα ακίνητα και τη μεταποίηση. Η λιανική τραπεζική αρχίζει επίσης να συμβάλλει περισσότερο, καθώς στα στεγαστικά εμφανίζονται οι πρώτες θετικές καθαρές ροές έπειτα από χρόνια συρρίκνωσης.
Η δραστηριότητα αυτή εκτιμάται ότι ενισχύθηκε στο δεύτερο τρίμηνο, καθώς επιταχύνθηκαν οι συμβάσεις χρηματοδότησης και εκταμιεύσεις ήδη εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ολοκλήρωση των προγραμμάτων και οι προθεσμίες του Ταμείου, που συμπίεσαν τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, μετέφεραν και μεγαλύτερο όγκο χρηματοδοτήσεων.
Η συμβασιοποίηση του επιχειρηματικού δανειακού σκέλους έχει ήδη φθάσει συνολικά τα 27,5 δισ. ευρώ, ενώ τα ορόσημα και οι στόχοι του Ταμείου πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026. Οι εκταμιεύσεις των έργων που έχουν εγκριθεί θα συνεχίσουν να αυξάνουν τα δανειακά υπόλοιπα, ενώ η ζήτηση που δεν καλύπτεται από το Ταμείο περνά σε συμβατικά τραπεζικά δάνεια και προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Για την τριετία 2026-2028 προβλέπεται σωρευτική καθαρή πιστωτική επέκταση άνω των 38 δισ. ευρώ στις τρεις μεγάλες τράπεζες που καλύπτει η Eurobank Equities, με μέση ετήσια αύξηση περίπου 8%. Το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης δεν αναμένεται να προκαλέσει απότομη πτώση της χρηματοδότησης, καθώς οι εκταμιεύσεις των εγκεκριμένων έργων θα συνεχιστούν και η υπόλοιπη ζήτηση θα μεταφερθεί στα κανονικά δανειακά προϊόντα.
Επιτόκια και προμήθειες
Η αύξηση των επιτοκίων προσθέτει δεύτερη πηγή ανόδου των εσόδων. Μεγάλο μέρος των εταιρικών δανείων συνδέεται με το Euribor ενός ή τριών μηνών, με αποτέλεσμα η ανατιμολόγησή τους να περνά γρήγορα στα έσοδα. Το κόστος των καταθέσεων ακολουθεί με μικρότερη ταχύτητα, καθώς μεγάλο ποσοστό των χρημάτων παραμένει σε λογαριασμούς όψεως και ταμιευτηρίου.
Παράλληλα, οι τράπεζες επανεπενδύουν σε υψηλότερες αποδόσεις τα κεφάλαια από ομόλογα που αγοράστηκαν την εποχή των μηδενικών επιτοκίων και τώρα λήγουν. Η υψηλή ρευστότητα παραμένει σημαντικό πλεονέκτημα: ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις κινείται κοντά στο 70%, περιορίζοντας την ανάγκη για ακριβότερη χρηματοδότηση από τις αγορές.
Οι προμήθειες επίσης αυξάνονται ταχύτερα. Οι τράπεζες κερδίζουν περισσότερα από πολλές διαφορετικές πηγές προμηθειών. Από τις εκταμιεύσεις νέων δανείων από ομολογιακές εκδόσεις και από Αμοιβαία Κεφάλαια και διαχείριση περιουσίας.
Το τμήμα αυτό συμπληρώνει η κινητικότητα και η άνοδος της ασφαλιστικής παραγωγής, με τις τράπεζες να έχουν κάνει εξαγορές ασφαλιστικών εταιρειών. Η Eurolife στη Eurobank, η Εθνική Ασφαλιστική στην Τράπεζα Πειραιώς, η συμφωνία της Εθνικής Τράπεζας με την Allianz και οι κινήσεις της Alpha Bank στην Κύπρο και την Ελλάδα διευρύνουν τα έσοδα από ασφαλιστικές εργασίες. Το μερίδιο των προμηθειών στα συνολικά έσοδα προβλέπεται να αυξηθεί από 23% το 2025 σε περίπου 25% έως το 2028.
Eurobank: Εντυπωσιακή αύξηση κερδοφορίας με γεωγραφική διαφοροποίηση
Η Eurobank εμφανίζει τον πιο ισορροπημένο συνδυασμό πιστωτικής επέκτασης, γεωγραφικής διασποράς και αύξησης προμηθειών. Αναμένεται να εμφανίσει ένα ισχυρό πρώτο εξάμηνο, με οδηγούς τη διψήφια αύξηση των δανείων, τις δραστηριότητες σε Κύπρο και Βουλγαρία και την ανάπτυξη της διαχείρισης περιουσίας. Στο πρώτο τρίμηνο τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 6%, στα 877,5 εκατ. ευρώ, τα βασικά κέρδη πριν από προβλέψεις κατά 12%, στα 536,2 εκατ. ευρώ, και τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν στα 350,9 εκατ. ευρώ. Οι προμήθειες αυξήθηκαν κατά 26%, στα 180 εκατ. ευρώ.
Για ολόκληρο το 2026 προβλέπονται λειτουργικά έσοδα 3,684 δισ. ευρώ, κέρδη πριν από προβλέψεις 2,344 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 1,579 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την AF-AXIA Research. Η απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων εκτιμάται σε 16,6%, αλλά η Morgan Stanley με δικές της παραδοχές ανεβάζει τον πήχη σε 17,6%. Η πλήρης ενσωμάτωση της Eurolife θα αυξήσει σταδιακά τις ασφαλιστικές προμήθειες και θα μειώσει ακόμα περισσότερο την εξάρτηση από τα επιτοκιακά έσοδα (AF-AXIA Research).
Τράπεζα Πειραιώς: Επιταχυνόμενη άνοδος κερδών και προμηθειών
Η Τράπεζα Πειραιώς κινείται με τον ταχύτερο ρυθμό στην εγχώρια πιστωτική επέκταση, ενώ η Εθνική Ασφαλιστική προσθέτει μια νέα πηγή επαναλαμβανόμενων εσόδων. Στο πρώτο τρίμηνο τα δάνεια αυξήθηκαν κατά 9%, στα 44,3 δισ. ευρώ, και οι προμήθειες κατά 35%, στα 185,1 εκατ. ευρώ. Το κόστος κινδύνου περιορίστηκε στις 32 μονάδες βάσης, αφήνοντας περιθώριο για τυχόν πρόσθετες προβλέψεις χωρίς να απειλείται ο ετήσιος στόχος.
Για ολόκληρο το 2026 προβλέπονται λειτουργικά έσοδα 2,902 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 1,238 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά περίπου 16%. Η απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων υπολογίζεται από 15,6%, σύμφωνα με την AF-AXIA Research, και έως 18,3% από τη Morgan Stanley, με τη διαφορά να αντανακλά τις διαφορετικές παραδοχές των αναλυτών για την ασφαλιστική δραστηριότητα, τα επιτόκια και το κόστος.
Εθνική Τράπεζα: Ισχυρά έσοδα, δάνεια και υψηλά κεφάλαια
Η Εθνική Τράπεζα αναμένεται να διατηρήσει στο εξάμηνο ισχυρή κερδοφορία, με την αύξηση των επιχειρηματικών δανείων, το χαμηλό κόστος καταθέσεων και την τοποθέτηση της πλεονάζουσας ρευστότητας σε τίτλους υψηλότερης απόδοσης να αντισταθμίζουν την πίεση στα περιθώρια των νέων χορηγήσεων.
Για ολόκληρο το 2026 προβλέπονται λειτουργικά έσοδα 2,918 δισ. ευρώ, κέρδη πριν από προβλέψεις 1,910 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 1,294 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την AF-AXIA Research. Η απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων εκτιμάται στο 15,1% ή έως το 15,3%, όπως προβλέπει η Eurobank Equities. Ο δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων, στο 17,4%, παραμένει ο υψηλότερος μεταξύ των συστημικών τραπεζών. Η συνεργασία με την Allianz, εφόσον ολοκληρωθεί, προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027 και να ενισχύσει τις προμήθειες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της διοίκησης.
Alpha Bank: Διψήφια αύξηση κερδών ανά μετοχή και εκσυγχρονισμός
Η Alpha Bank αναμένεται να εμφανίσει στο εξάμηνο επιτάχυνση της αύξησης των προμηθειών. Στο πρώτο τρίμηνο έφθασε το 29%, μαζί με διψήφια άνοδο των εξυπηρετούμενων δανείων. Οι επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις, η διαχείριση περιουσίας, οι ασφαλιστικές εργασίες και η δραστηριότητα στην Κύπρο καλύπτουν σταδιακά μεγαλύτερο μέρος των εσόδων.
Για ολόκληρο το 2026 η διοίκηση προβλέπει αύξηση των προσαρμοσμένων κερδών ανά μετοχή κατά 11%, ενώ η απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων εκτιμάται στο 12,1% από τη Eurobank Equities. Η τράπεζα ξεκίνησε από χαμηλότερο σημείο εκκίνησης στον κλάδο, αλλά επιτάχυνε και περισσότερο από τον ανταγωνισμό. Η Morgan Stanley προβλέπει ότι ο δείκτης θα ενισχυθεί στο 15,1% το 2027, καθώς οι εξαγορές και η συνεργασία με τη UniCredit περνούν σταδιακά στα αποτελέσματα.
