Στο «κόκκινο» οι φορο-έλεγχοι τον Αύγουστο: Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο

Ανεβάζει «στροφές» η ΑΑΔΕ τον Αύγουστο, λόγω και της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου, ενεργοποιώντας ένα ευρύ επιχειρησιακό σχέδιο, που συνδυάζει μαζικούς επιτόπιους ελέγχους, ψηφιακές διασταυρώσεις και στοχευμένες «επιχειρήσεις» σε περιοχές υψηλής φορολογικής επικινδυνότητας.

Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις τουριστικές περιοχές και ειδικότερα σε νησιά, παραθαλάσσιους προορισμούς και περιοχές με αυξημένη εποχική οικονομική δραστηριότητα, όπου παραδοσιακά καταγράφεται η μεγαλύτερη συγκέντρωση συναλλαγών με μετρητά και, κατά συνέπεια, υψηλότερος κίνδυνος φοροδιαφυγής.

Η εντατικοποίηση των ελέγχων τον Αύγουστο δεν αποτελεί συγκυριακή επιλογή, αλλά μέρος του συνολικού επιχειρησιακού σχεδιασμού για το 2026, ο οποίος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης μέσω συνδυασμού φυσικών και ψηφιακών ελέγχων. Η ΑΑΔΕ επιδιώκει αφενός την αύξηση των δημοσίων εσόδων μέσω της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και αφετέρου τη δημιουργία συνθηκών ισότιμου ανταγωνισμού στην αγορά, περιορίζοντας τα φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού από επιχειρήσεις που αποκρύπτουν φορολογητέα ύλη.

Με την κορύφωση της τουριστικής περιόδου να συμπίπτει με τον πιο παραγωγικό μήνα για χιλιάδες επιχειρήσεις, ο Αύγουστος αναμένεται να αποτελέσει το πιο κρίσιμο τεστ για την αποτελεσματικότητα του φετινού ελεγκτικού σχεδίου, με τις φορολογικές αρχές να επενδύουν πλέον περισσότερο στην ανάλυση δεδομένων και λιγότερο στην τυχαία επιλογή ελέγχων. Η διαφορά σε σχέση με προ ηγούμενα χρόνια είναι ότι οι έλεγχοι δεν βασίζονται πλέον αποκλειστικά στη φυσική παρουσία των ελεγκτών. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες αξιοποιούν σε πραγματικό χρόνο στοιχεία από το myDATA, τις διασυνδεδεμένες ταμειακές μηχανές, τα POS και τις ηλεκτρονικές πληρωμές, δημιουργώντας προφίλ κινδύνου για κάθε επιχείρηση.

Ποιοι προτεραιοποιούνται

Έτσι, επιχειρήσεις που εμφανίζουν ασυνήθιστα χαμηλό κύκλο εργασιών σε σχέση με τον όγκο συναλλαγών, σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ δηλωθέντων εσόδων και ηλεκτρονικών εισπράξεων ή μεγάλες διαφοροποιήσεις σε σχέση με ομοειδείς επιχειρήσεις της ίδιας περιοχής επιλέγονται κατά προτεραιότητα για έλεγχο.

Στο πλαίσιο αυτό, στην κορυφή της λίστας των ελέγχων, μεταξύ άλλων, βρίσκονται: επιχειρήσεις εστίασης, καφέ και μπαρ, beach bars, ξενοδοχειακές μονάδες, ενοικιαζόμενα δωμάτια, επιχειρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης, τουριστικά γραφεία, επιχειρήσεις μεταφοράς επισκεπτών και καταστήματα λιανικής σε τουριστικές περιοχές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, όπου συνεχίζονται οι διασταυρώσεις στοιχείων από τις ψηφιακές πλατφόρμες με τα δηλωμένα εισοδήματα και το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής.

Το μοντέλο των αιφνιδιαστικών επισκέψεων παραμένει βασικό εργαλείο της ΑΑ ΔΕ και έτσι τα μικτά συνεργεία πραγματοποιούν ελέγχους καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας αλλά και τις νυχτερινές ώρες, όταν η εμπορική κίνηση βρίσκεται στο αποκορύφωμά της. Οι ελεγκτές εξετάζουν μεταξύ άλλων:

• την έκδοση αποδείξεων,
• τη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών,
• την ορθή διαβίβαση στοιχείων στο myDATA,
• τη δήλωση προσωπικού όπου απαιτείται,
• την τήρηση των φορολογικών βιβλίων.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι έλεγχοι πραγματοποιούνται από διαφορετικά συνεργεία μέσα στην ίδια ημέρα, ώστε να διαπιστώνεται αν η συμμόρφωση διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας της επιχείρησης. Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ πραγματοποιούν τους ελέγχους αξιοποιώντας όλα τα «ψηφιακά όπλα» που διαθέτουν, όπως:

• αλγόριθμους ανάλυσης κινδύνου (risk analysis),
• τεχνητή νοημοσύνη για την επιλογή υποθέσεων,
• στοιχεία από myDATA,
• το Μητρώο POS,
• ψηφιακά δεδομένα ηλεκτρονικών τιμολογίων,
• πληροφορίες από ευρωπαϊκές ανταλλαγές φορολογικών δεδομένων.

Όσον αφορά δε τις περιοχές που μπαίνουν στο στόχαστρο, τον Αύγουστο παραδοσιακά οι περισσότερες δυνάμεις κατευθύνονται σε: Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Ιόνια Νησιά, Κρήτη, Χαλκιδική, Πήλιο, Πρέβεζα, Πάργα, Σποράδες και παράκτιες περιοχές της Πελοποννήσου.

Μεγάλες υποθέσεις

Παράλληλα με τους επιτόπιους ελέγχους, συνεχίζεται η αξιοποίηση εργαλείων ανάλυσης κινδύνου για τον εντοπισμό υποθέσεων μεγάλης φοροδιαφυγής. Οι διασταυρώσεις αφορούν τραπεζικές κινήσεις, δηλωθέντα εισοδήματα, στοιχεία ακινήτων, ηλεκτρονικές πληρωμές και λοιπές βάσεις δεδομένων, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας ή σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ πραγματικής και δηλωμένης οικονομικής δραστηριότητας. Η επιλογή των υποθέσεων γίνεται πλέον σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένα, μέσω συστημάτων αξιολόγησης κινδύνου, γεγονός που επιτρέπει στην Αρχή να κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους στις περιπτώσεις με τη μεγαλύτερη πιθανότητα παραβατικότητας.

Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το πλαίσιο για σοβαρές περιπτώσεις φοροδιαφυγής, όπως η έκδοση ή λήψη εικονικών φορολογικών στοιχείων, η παραποίηση ή επέμβαση στους φορολογικούς ηλεκτρονικούς μηχανισμούς και η απόκρυψη φορολογητέας ύλης. Στις περιπτώσεις αυτές τα πρόστιμα μπορεί να ανέλθουν σε ιδιαίτερα υψηλά ποσά, ενώ προβλέπονται και πρόσθετες διοικητικές ή ποινικές συνέπειες, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης. Ειδικότερα, όταν κατά τον έλεγχο διαπιστώνονται παραβάσεις, επιβάλλονται τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα της παράβασης.

Στις περιπτώσεις μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης φορολογικών στοιχείων για συναλλαγές που υπάγονται σε ΦΠΑ, το πρόστιμο ισούται με το 50% του ΦΠΑ που αναλογεί στη μη εκδοθείσα συναλλαγή. Ωστόσο, το ελάχιστο πρόστιμο ανά φορολογικό έλεγχο ανέρχεται σε 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και σε 500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία. Σε περίπτωση πρώτης υποτροπής μέσα σε πέντε έτη, το πρόστιμο αυξάνεται στο 100% του αναλογούντος ΦΠΑ, με ελάχιστα ποσά 500 ευρώ και 1.000 ευρώ αντίστοιχα.

Σε δεύτερη υποτροπή μέσα στην ίδια πενταετία, επιβάλλεται πρόστιμο 200% του αναλογούντος ΦΠΑ, με ελάχιστο 1.000 ευρώ για απλογραφικά και 2.000 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία. Για παραβάσεις που αφορούν μη διαβίβαση στοιχείων ή ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η νομοθεσία προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις. Ανάλογα με την παράβαση, επιβάλλονται πρόστιμα που ξεκινούν από 500 ευρώ ή 1.000 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% του αναλογούντος ΦΠΑ, με τα αντίστοιχα ελάχιστα όρια των 250 ευρώ και 500 ευρώ.