Morningstar DBRS: Ισχυρές «άμυνες» για τις ελληνικές τράπεζες – 3 εστίες κινδύνου

Ισχυρά πιστωτικά θεμελιώδη διατήρησαν οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με έκθεση της Morningstar DBRS.

Ο οίκος υπογραμμίζει ότι η ανθεκτική κερδοφορία, η σταθερή ποιότητα ενεργητικού, η δυναμική αύξηση των χορηγήσεων και οι υγιείς θέσεις ρευστότητας και κεφαλαίων ενισχύουν την ικανότητα του κλάδου να απορροφήσει ενδεχόμενους κραδασμούς.

Η ανάλυση αφορά την Alpha Bank, τη Eurobank, την Εθνική Τράπεζα και την Τράπεζα Πειραιώς. Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι οι εξωτερικοί κίνδυνοι θα παραμείνουν αυξημένοι τους επόμενους μήνες, ωστόσο θεωρεί ότι τα κέρδη, οι προβλέψεις και τα διαθέσιμα κεφαλαιακά και χρηματοδοτικά αποθέματα συνιστούν ουσιαστικές γραμμές άμυνας.

Κέρδη 2,4 δισ. ευρώ και απόδοση ιδίων κεφαλαίων 12%

Τα συνολικά καθαρά κέρδη των τεσσάρων τραπεζών διαμορφώθηκαν στα 2,4 δισ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο, αυξημένα κατά 2% σε ετήσια βάση. Εξαιρουμένων των έκτακτων στοιχείων, η άνοδος έφθασε το 11%, ενώ η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων παρέμεινε ισχυρή, κοντά στο 12%.

Η αύξηση των εσόδων στηρίχθηκε στην ανθεκτικότητα των καθαρών εσόδων από τόκους, στην ισχυρή πιστωτική επέκταση και στην ενίσχυση των προμηθειών. Παρά την αύξηση των λειτουργικών δαπανών, η λειτουργική κερδοφορία διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα, με τις τράπεζες να επιβεβαιώνουν ή να αναβαθμίζουν τις προβλέψεις τους για το σύνολο του 2026.

Τα συνολικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 5%, ενώ τα βασικά έσοδα –δηλαδή τα καθαρά έσοδα από τόκους και τις προμήθειες– ενισχύθηκαν κατά 8%.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους κατέγραψαν άνοδο 5%, χάρη στην αύξηση των δανείων, στα υψηλότερα έσοδα από χαρτοφυλάκια ομολόγων και στην αύξηση των επιτοκίων νομισματικής πολιτικής κατά το δεύτερο τρίμηνο. Οι παράγοντες αυτοί αντιστάθμισαν τις πιέσεις από το χαμηλότερο περιβάλλον επιτοκίων και τη συμπίεση των περιθωρίων σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Άλμα 20% στις προμήθειες

Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η επίδοση των καθαρών εσόδων από προμήθειες, τα οποία αυξήθηκαν κατά 20%. Η ανάπτυξη προήλθε από τη διαχείριση περιουσίας, τις τραπεζικές συναλλαγές, τις ασφαλιστικές δραστηριότητες και τις εργασίες στις κεφαλαιαγορές.

Οι προμήθειες αντιστοιχούσαν πλέον περίπου στο 23% των συνολικών εσόδων, έναντι 20% έναν χρόνο νωρίτερα, εξέλιξη που, σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, ενισχύει τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων και περιορίζει την απόσταση από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές τράπεζες.

Οι λειτουργικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 10%, κυρίως εξαιτίας εξαγορών, υψηλότερων αμοιβών προσωπικού και επενδύσεων στην τεχνολογία και την ψηφιοποίηση. Παρ’ όλα αυτά, ο μέσος δείκτης κόστους προς έσοδα παρέμεινε στο 36%, ενώ τα κέρδη προ προβλέψεων αυξήθηκαν κατά 3%.

Μειώθηκαν οι προβλέψεις – Οι τρεις εστίες κινδύνου

Οι προβλέψεις για πιστωτικές ζημιές υποχώρησαν κατά 24% σε ετήσια βάση, οδηγώντας το μέσο ετησιοποιημένο κόστος κινδύνου στις 44 μονάδες βάσης.

Η έκθεση, ωστόσο, επισημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν προσαρμόσει τα μοντέλα προβλέψεών τους ώστε να ενσωματώσουν τους αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους. Πρόσθετες προβλέψεις έχουν επίσης σχηματιστεί για ανοίγματα σε στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο και για τις επιπτώσεις από τις αλλαγές στις παραδοχές υπολογισμού των τόκων για δάνεια που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη.

Οι κίνδυνοι συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την ανατίμηση του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ και με την υψηλότερη επιβάρυνση τόκων σε ορισμένα αναδιαρθρωμένα δάνεια που προέρχονται από παλαιότερες τιτλοποιήσεις. Παρότι ορισμένες τράπεζες χρησιμοποιούν πρόσθετα αποθέματα προβλέψεων που είχαν συσσωρεύσει τα προηγούμενα χρόνια, η κάλυψη των κινδύνων παραμένει, κατά τον οίκο, υγιής.

Η Morningstar DBRS δεν αποκλείει περαιτέρω ενίσχυση των προβλέψεων εφόσον οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμείνουν υψηλές ή οι ζημιές από τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και τον νόμο Κατσέλη αποδειχθούν μεγαλύτερες από τις σημερινές εκτιμήσεις.

Σταθερά τα «κόκκινα» δάνεια

Ο μέσος ακαθάριστος δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων παρέμεινε στο 2,6% στα τέλη Ιουνίου, αμετάβλητος σε σχέση με το τέλος του 2025.

Ο καθαρός δείκτης NPE αυξήθηκε οριακά στο 0,6% από 0,5%, κυρίως λόγω της αποδέσμευσης μέρους των προβλέψεων. Παράλληλα, ο δείκτης κάλυψης των NPE υποχώρησε στο 80% από 85%, παραμένοντας πάντως ισχυρός σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Ο οίκος προειδοποιεί ότι η ποιότητα ενεργητικού θα μπορούσε να δεχθεί πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων, όπως η αύξηση των τιμών της ενέργειας, η αναζωπύρωση του πληθωρισμού και η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Πιστωτική επέκταση πάνω από την Ευρώπη

Οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να εμφανίζουν έναν από τους ισχυρότερους ρυθμούς αύξησης δανείων στην Ευρώπη.

Η εταιρική χρηματοδότηση αυξήθηκε κατά περίπου 11% τον Ιούνιο, έναντι περίπου 4% στην Ευρωζώνη, με τη ζήτηση να στηρίζεται στις επενδύσεις, στα έργα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους και στις ευνοϊκές εγχώριες οικονομικές συνθήκες.

Τα δάνεια προς τα νοικοκυριά αυξήθηκαν κατά 2,8%, κοντά στον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που ήταν 2,9%. Η ανάκαμψη, πάντως, εξακολουθεί να περιορίζεται από τη μακρά περίοδο απομόχλευσης της ελληνικής οικονομίας και τη συγκρατημένη δραστηριότητα στη στεγαστική πίστη.

Κεφαλαιακά αποθέματα με περιθώριο 470 μονάδων βάσης

Η κεφαλαιοποίηση του κλάδου χαρακτηρίζεται υγιής, παρά τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, τις εξαγορές, τις αυξημένες διανομές προς τους μετόχους και την απόσβεση των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.

Ο μέσος δείκτης CET1 υποχώρησε στο 14,9% από 15,5% στο τέλος του 2025 και ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας στο 19,7% από 20,1%. Ωστόσο, το μέσο κεφαλαιακό περιθώριο CET1 παρέμενε περίπου 470 μονάδες βάσης πάνω από τις ελάχιστες κανονιστικές απαιτήσεις.

Η Morningstar DBRS αναμένει μέτρια περαιτέρω υποχώρηση των κεφαλαιακών δεικτών μέσα στο 2026, καθώς οι τράπεζες θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη, να προχωρούν σε διανομές και να εξετάζουν επιλεκτικές εξαγορές.

Την ίδια στιγμή, όμως, η ποιότητα των κεφαλαίων βελτιώνεται: οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις αντιστοιχούσαν στο 40% των κεφαλαίων CET1 τον Ιούνιο, έναντι 43% στα τέλη του 2025.