Συναγερμό για την ασφάλεια των πολιτικών πτήσεων στον κυπριακό εναέριο χώρο προκαλούν οι καταγγελίες της Παγκύπριας Συντεχνίας Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, η οποία υποστηρίζει ότι τουρκικά στρατιωτικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιχειρούν σχεδόν συνεχώς σε κρίσιμες αεροπορικές διαδρομές και κοντά στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου.
Η Συντεχνία αποκάλυψε παράλληλα ένα ιδιαίτερα σοβαρό περιστατικό, κατά το οποίο η έγκαιρη παρέμβαση ελεγκτή εναέριας κυκλοφορίας απέτρεψε την επικίνδυνη σύγκλιση τουρκικού στρατιωτικού αεροσκάφους με επιβατικό Boeing 737-800.
Η υπόθεση έγινε γνωστή στις 19 Αυγούστου, όταν η ΠΑΣΕΕΚ ανέφερε ότι οι ελεγκτές στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας, καθώς και στις μονάδες προσέγγισης Λάρνακας και Πάφου, καλούνται να διαχειριστούν την αυξημένη εναέρια κυκλοφορία υπό συνθήκες που, όπως υποστηρίζει, επιβαρύνονται από τη δραστηριότητα τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών και UAV.
Το περιστατικό που σήμανε συναγερμό
Σύμφωνα με την ΠΑΣΕΕΚ, ιδιαίτερα ανησυχητικό ήταν το περιστατικό με την πτήση που έφερε το αναγνωριστικό TUAF770.
Το τουρκικό στρατιωτικό αεροσκάφος, σύμφωνα με τους ελεγκτές, δεν ανταποκρινόταν στις κλήσεις του Κέντρου Ελέγχου Λευκωσίας, ενώ παράλληλα φέρεται να παρέκκλινε από τη διαδρομή που προβλεπόταν στο σχέδιο πτήσης και να άρχισε να ανεβαίνει προς το επίπεδο πτήσης FL360, δηλαδή περίπου 36.000 πόδια.
Την ίδια στιγμή, η πολιτική πτήση TOM56T, με Boeing 737-800, πραγματοποιούσε κάθοδο προς το FL350, περίπου στα 35.000 πόδια.
Η σύγκλιση των δύο πορειών εντοπίστηκε από τους ελεγκτές και, σύμφωνα με την καταγγελία, ο ελεγκτής διέκοψε την κάθοδο του Boeing κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, αποτρέποντας την περαιτέρω προσέγγιση των δύο αεροσκαφών.
Δεν αναφέρθηκε σύγκρουση, τραυματισμός ή ζημιές.
Το περιστατικό, ωστόσο, έχει ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας, καθώς ένα στρατιωτικό αεροσκάφος που δεν ανταποκρίνεται στις κλήσεις του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και αποκλίνει από την προβλεπόμενη πορεία του μπορεί να καταστήσει δυσκολότερο τον ασφαλή διαχωρισμό από τις πολιτικές πτήσεις.
“Σχεδόν συνεχής” δραστηριότητα τουρκικών αεροσκαφών
Η ΠΑΣΕΕΚ υποστηρίζει ότι το περιστατικό δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Σύμφωνα με τη Συντεχνία, μη εξουσιοδοτημένα τουρκικά στρατιωτικά αεροσκάφη και UAV επιχειρούν “σχεδόν συνεχώς” κατά μήκος κρίσιμων αεροπορικών διαδρομών και κοντά στα δύο διεθνή αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η δραστηριότητα αυτή, όπως υποστηρίζουν οι ελεγκτές, προστίθεται στην ήδη αυξημένη θερινή εναέρια κυκλοφορία και αυξάνει την επιχειρησιακή πίεση στους ελεγκτές του Nicosia Area Control Centre και στις μονάδες προσέγγισης Λάρνακας και Πάφου.
Η Cyprus Mail μεταδίδει ότι οι ελεγκτές κάνουν λόγο για τουρκικά αεροσκάφη και drones που επιχειρούν κοντά σε κρίσιμους αεροδιαδρόμους και στα δύο αεροδρόμια.
Το ζήτημα περιπλέκεται από το γεγονός ότι το καθεστώς εναέριας κυκλοφορίας γύρω από την Κύπρο αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκίας.
Η απάντηση της Πολιτικής Αεροπορίας Κύπρου
Το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας της Κύπρου επιχείρησε να καθησυχάσει, τονίζοντας ότι το επίπεδο αεροπορικής ασφάλειας στον κυπριακό εναέριο χώρο παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.
Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι η παρουσία τουρκικών αεροσκαφών στον χώρο ελέγχου της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Nicosia FIR, αποτελεί “διαχρονικό και επαναλαμβανόμενο επιχειρησιακό δεδομένο”, το οποίο ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας καλείται να διαχειριστεί σχεδόν καθημερινά.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται για “πρωτόγνωρο ή απρόβλεπτο επιχειρησιακό φαινόμενο” και επισημαίνει πως η συνεχής επιτήρηση και η επιχειρησιακή επαγρύπνηση του προσωπικού επέτρεψαν την έγκαιρη αναγνώριση της πιθανής σύγκλισης των δύο πορειών και τη λήψη των απαιτούμενων μέτρων.
Με άλλα λόγια, η Πολιτική Αεροπορία επιβεβαιώνει το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης: υπήρξε κατάσταση πιθανής σύγκλισης που απαιτούσε παρέμβαση, αλλά υπογραμμίζει ότι οι διαδικασίες και η εκπαίδευση των ελεγκτών λειτούργησαν αποτελεσματικά.
Πρόβλημα με βαθιές ρίζες
Η αντιπαράθεση γύρω από τον εναέριο χώρο της Κύπρου δεν είναι καινούργια.
Η Κυπριακή Δημοκρατία θεωρεί ότι το Nicosia FIR καλύπτει ολόκληρο το νησί και την περιοχή ευθύνης εναέριας κυκλοφορίας που της έχει αποδοθεί.
Στο βόρειο τμήμα, ωστόσο, οι Τουρκοκύπριοι λειτουργούν ξεχωριστό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, με το αεροδρόμιο της Τύμπου (Ercan) να αποτελεί βασικό κόμβο.
Η κατάσταση έχει δημιουργήσει επανειλημμένα προβλήματα συντονισμού, καθώς οι δύο πλευρές δεν λειτουργούν μέσα σε ένα ενιαίο σύστημα ελέγχου.
Η Cyprus Mail επισημαίνει ότι η διαμάχη έχει οδηγήσει και στο παρελθόν σε αλληλοεπικαλυπτόμενες αεροναυτικές οδηγίες και προειδοποιήσεις προς τα αεροσκάφη, ιδιαίτερα όταν αυξάνεται η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή.
Η Τουρκία έχει αυξήσει τη στρατιωτική παρουσία της
Η ένταση στον κυπριακό εναέριο χώρο έχει ενισχυθεί τους τελευταίους μήνες.
Τον Μάρτιο, μετά την επίθεση με drone κατά της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι, Τουρκία και Ελλάδα ανέπτυξαν F-16 στην περιοχή, ενώ ακολούθησαν σχετικές αεροπορικές οδηγίες και προειδοποιήσεις για πιθανή στρατιωτική δραστηριότητα.
Παράλληλα, η Τουρκία έχει αναπτύξει έξι F-16 και συστήματα αεράμυνας στα κατεχόμενα, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας.
Τον Ιούνιο είχε προκληθεί νέα αντιπαράθεση, όταν η Κυπριακή Δημοκρατία κατήγγειλε παρεμβολές στην επικοινωνία αεροσκαφών που μετέφεραν τους υπουργούς Άμυνας της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας στην Κύπρο. Η τουρκική πλευρά απέρριψε τις καταγγελίες.
Γιατί το περιστατικό με το Boeing είναι διαφορετικό
Η σημερινή υπόθεση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή δεν αφορά απλώς μια διπλωματική διαφωνία για τα όρια του εναέριου χώρου.
Οι καταγγελίες των ελεγκτών αφορούν άμεση επιχειρησιακή αλληλεπίδραση στρατιωτικής και πολιτικής πτήσης.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με την ΠΑΣΕΕΚ, το TUAF770 δεν ανταποκρινόταν στις κλήσεις του ACC Λευκωσίας, ενώ κινούνταν σε διαφορετική πορεία από εκείνη που είχε προβλεφθεί. Την ίδια στιγμή, το Boeing πραγματοποιούσε κάθοδο.
Η έγκαιρη αναγνώριση της σύγκλισης από τον ελεγκτή και η διακοπή της καθόδου του Boeing απέτρεψαν την εξέλιξη του περιστατικού σε σοβαρότερο συμβάν.
Η Πολιτική Αεροπορία, πάντως, τονίζει ότι ακριβώς η ύπαρξη εκπαιδευμένου προσωπικού, διαδικασιών και συνεχούς επιτήρησης επιτρέπει τη διαχείριση τέτοιων καταστάσεων με ασφάλεια.
Καμία τουρκική δημόσια απάντηση για το περιστατικό
Μέχρι την ώρα σύνταξης του ρεπορτάζ δεν εντοπίζεται δημόσια ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης που να απαντά ειδικά στο περιστατικό TUAF770 – TOM56T.
Η τουρκική πλευρά έχει πάντως στο παρελθόν απορρίψει αντίστοιχες κυπριακές καταγγελίες.
Τον Ιούνιο, για παράδειγμα, Τουρκοκύπριος αξιωματούχος είχε χαρακτηρίσει “διαστρέβλωση της αλήθειας” τις αναφορές περί παρενόχλησης αεροσκάφους που μετέφερε τον Έλληνα υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια.
Έτσι, η σημερινή υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα παλιό αλλά ιδιαίτερα ευαίσθητο πρόβλημα: την ανάγκη ασφαλούς συντονισμού στρατιωτικών και πολιτικών πτήσεων σε έναν εναέριο χώρο όπου οι πολιτικές και στρατιωτικές διεκδικήσεις παραμένουν αλληλοσυγκρουόμενες.
-: TheTOC.gr
