Η Γαλλία αντιμετωπίζει μια πιθανή κρίση χρέους και ενδέχεται να έχει καταστεί “πολύ μεγάλη για να διασωθεί” από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με τον νομπελίστα οικονομολόγο Πολ Κρούγκμαν.
Οι φοιτητικές διαδηλώσεις συνεχίζουν να κλονίζουν τη Γαλλία, καθώς ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί αναμένεται να αντιμετωπίσει δυσκολίες ενόψει της ψηφοφορίας για τον προϋπολογισμό για το 2027, ο οποίος αποσκοπεί στην επιβολή δημοσιονομικής εξυγίανσης ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σε ανάρτηση στο Substack την Πέμπτη, ο Κρούγκμαν ανέφερε ότι η Γαλλία βρίσκεται σε μια “δημοσιονομικά μη βιώσιμη πορεία”, καθώς αντιμετωπίζει αυξανόμενα επιτόκια στο δημόσιο χρέος της, ενώ επιδεινώνει τον ήδη υψηλό δείκτη χρέους προς ΑΕΠ λόγω των μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
Ένα βασικό ζήτημα, όπως υποστήριξε, είναι η αδυναμία της χώρας να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της σχετικά χαμηλής ηλικίας συνταξιοδότησης, εν μέσω της γήρανσης του πληθυσμού.
“Η εξάρτηση της Γαλλίας από το ευρώ σημαίνει ότι είναι πολύ εύκολο να διαπιστώσει κανείς πώς αυτή η απώλεια εμπιστοσύνης θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια σοβαρή κρίση… Είδαμε αυτή την ταινία το 2009-2012, πρώτα στην Ελλάδα, μετά στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία”, έγραψε ο Κρούγκμαν, αναφερόμενος στην κρίση χρέους που οδήγησε σε εκτεταμένη παρέμβαση από την ΕΚΤ.
“Πρώτον, οι επενδυτές σταματούν να αγοράζουν ομόλογα μιας χώρας της ευρωζώνης, εγείροντας τον φόβο ότι η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να κηρύξει στάση πληρωμών, επειδή απλά δεν διαθέτει τα μετρητά για να πληρώσει τους τόκους και το κεφάλαιο του χρέους της. Ο φόβος της στάσης πληρωμών οδηγεί στη συνέχεια σε ακόμη μεγαλύτερη φυγή κεφαλαίων, η οποία εντείνει τους φόβους για χρεοκοπία και αυξάνει τα επιτόκια, με αποτέλεσμα ο φαύλος κύκλος να βαθαίνει”.
Η περίφημη διαβεβαίωση που έδωσε η ΕΚΤ στις αγορές το 2012, μέσω του τότε προέδρου της, Μάριο Ντράγκι, ότι θα έκανε “ό,τι χρειαστεί” για να αποφευχθούν οι χρεοκοπίες, έγινε αποδεκτή σε μεγάλο βαθμό επειδή οι χώρες της Νότιας Ευρώπης προχώρησαν σε “μαζικές περικοπές δαπανών”, σημείωσε ο Κρούγκμαν.
Η διάσωση της Γαλλίας θα ήταν “εξαιρετικά δαπανηρή” για την ΕΚΤ και πολιτικά αμφιλεγόμενη, εφόσον η χώρα απομακρύνεται “ακόμη περισσότερο από τη δημοσιονομική υπευθυνότητα”, συνέχισε.
“Η Γαλλία ίσως να έχει περάσει το όριο από το “πολύ μεγάλη για να χρεοκοπήσει” στο “πολύ μεγάλη για να διασωθεί”. Εν ολίγοις, είναι πάρα πολύ εύκολο να περιγράψει κανείς ένα πραγματικά δυσοίωνο σενάριο για μια γαλλική κρίση που θα προκαλούσε τεράστιες διαιρέσεις εντός της Ευρώπης”, έγραψε.
Ζαν-Κλοντ Τρισέ: Οι πολιτικοί πρέπει να “παρουσιάσουν κάτι που θα είναι αξιόπιστο”
Μιλώντας στο CNBC την Παρασκευή, ο πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ, Ζαν-Κλοντ Τρισέ προέτρεψε τους πολιτικούς να βρουν έναν συμβιβασμό προκειμένου να περιορίσουν το έλλειμμα της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ.
Ο Τρισέ, ο οποίος ηγήθηκε της ΕΚΤ από το 2004 έως το 2011, δήλωσε: “Το μπαλάκι βρίσκεται στο γήπεδο της γαλλικής κυβέρνησης και του κοινοβουλίου, και έχουν δύσκολο έργο μπροστά τους”.
“Φυσικά, εάν υπάρξει αποσταθεροποίηση, τα εργαλεία είναι πολυάριθμα και στο παρελθόν αποδείχθηκαν εξαιρετικά αποτελεσματικά. Και έχω ζήσει, ασφαλώς, μια τέτοια περίοδο κατά τη διάρκεια της δικής μου θητείας”, δήλωσε ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας.
Τέτοια εργαλεία περιλαμβάνουν τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και, στην πιο ακραία περίπτωση, το Transmission Protection Instrument – TPI της ΕΚΤ, ένα μέτρο που δεν έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι στιγμής, οριστικοποιήθηκε το 2022 και αποσκοπεί στη διασφάλιση της σταθερότητας της αγοράς σε περιόδους κατακερματισμού στη ζώνη του ευρώ.
Μια τέτοια παρέμβαση θα απαιτούσε από τη γαλλική κυβέρνηση να απευθυνθεί στην ΕΚΤ ζητώντας βοήθεια, κάτι που, όπως δηλώνει επί του παρόντος, δεν είναι απαραίτητο, ανέφερε ο Τρισέ.
“Η σύστασή μου προς όλα τα πολιτικά κόμματα στη Γαλλία —και γνωρίζετε ότι η κατάσταση είναι περίπλοκη όσον αφορά την πολιτική προετοιμασία για τις προεδρικές εκλογές— είναι να ζητήσω από όλους να συμπεριφερθούν υπεύθυνα υπό αυτές τις συνθήκες”.
“Όλες οι πολιτικές δυνάμεις, όποιες κι αν είναι αυτές, πρέπει να καταλάβουν ότι ήρθε η ώρα να αποδείξουν ότι η Γαλλία, ως παράγοντας της αγοράς, είναι υπεύθυνη”.
“Τους καλώ, φυσικά, να είναι, θα έλεγα, όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικοί στις συζητήσεις τους και να αποδείξουν ότι μπορούν να παρουσιάσουν κάτι που θα είναι αξιόπιστο. Αυτό, φυσικά, είναι μία από τις προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση του TPI”, ανέφερε.
Ο Τρισέ ανέφερε ότι η δική του εμπειρία κατά τη διάρκεια της κρίσης του δημόσιου χρέους έδειξε ότι “πρώτα πρέπει να βοηθήσετε τον εαυτό σας, διότι δεν μπορούμε να κερδίσουμε αν δεν πείσετε εσείς οι ίδιοι τους συμμετέχοντες στην αγορά, τους επενδυτές και τους αποταμιευτές ότι είστε αξιόπιστοι”.
“Φυσικά, πρέπει να πείσεις τη χώρα ότι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Αυτό είναι αυτονόητο. Αυτή είναι, αν κατάλαβα καλά, η πεποίθηση του διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας και της γαλλικής κυβέρνησης”, πρόσθεσε.
