Ρώσοι φορείς παραπληροφόρησης αναπτύσσουν έναν στρατό από bots για να διογκώνουν τον αριθμό των προβολών σε ανύπαρκτες αναρτήσεις που αφορούν διασημότητες και υποψηφίους των Δημοκρατικών, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Βίντεο που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και παρουσιάζουν γνωστούς ηθοποιούς και μουσικούς -μεταξύ των οποίων ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, η Τζούλια Ρόμπερτς και η Σερ- να επιτίθενται στους Δημοκρατικούς άρχισαν να εμφανίζονται στο X στις αρχές Σεπτεμβρίου. Ορισμένα καλούσαν τον κόσμο να συμμετάσχει σε μια εκστρατεία με την ονομασία #AllDemocratsAreCriminals (“Όλοι οι Δημοκρατικοί είναι εγκληματίες”). Δεκάδες άλλα βίντεο διατύπωναν ψευδείς ισχυρισμούς για διαφθορά και παρατυπίες από υποψηφίους των Δημοκρατικών.
Ερευνητές των social media απέδωσαν τις αναρτήσεις σε μια επιχείρηση που υποστηρίζεται από το ρωσικό κράτος και είναι γνωστή ως Matryoshka ή Operation Overload. Η επιχείρηση κατακλύζει τα social media με βίντεο που εμφανίζονται ως δημοσιεύματα καθιερωμένων μέσων ενημέρωσης. Το Bloomberg News εξέτασε 130 βίντεο και παραποιημένα πρωτοσέλιδα εφημερίδων, τα οποία στοχοποιούσαν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και δημοσιεύτηκαν από αυτό το δίκτυο από τις 10 Σεπτεμβρίου έως τις 9 Οκτωβρίου. Τα περισσότερα είχαν επισημανθεί από την ανώνυμη ερευνητική ομάδα κατά της παραπληροφόρησης Antibot4Navalny. Οι αμερικανικές ερευνητικές ομάδες Graphika και dTeam επιβεβαίωσαν και συμπλήρωσαν τις σχετικές πληροφορίες και τα αφηγήματα.
Ένα βίντεο που έφερε το λογότυπο του ABC News υποστήριζε ότι ο Τζέιμς Ταλαρίκο, υποψήφιος των Δημοκρατικών στο Τέξας για τη Γερουσία, είχε πληρώσει μοντέλα του OnlyFans. Ένα άλλο, με το λογότυπο του CBS News, ισχυριζόταν ότι η Υπηρεσία Εσωτερικών Εσόδων (IRS) είχε ανακαλύψει πως ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Τζόρτζια, Τζον Όσοφ, κατέχει οκτώ ακίνητα που δεν είχε δηλώσει. Εκπρόσωπος του Ταλαρίκο διέψευσε ότι ο υποψήφιος είχε πληρώσει μοντέλα του OnlyFans, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η IRS ανακάλυψε αδήλωτα ακίνητα του Όσοφ.
Τα βίντεο της Matryoshka φαίνεται να συγκεντρώνουν δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες προβολές στο X. Ωστόσο, οι ερευνητές της Antibot4Navalny κοινοποίησαν αποκλειστικά στο Bloomberg αρχειοθετημένα στιγμιότυπα αναρτήσεων, τα οποία δείχνουν πώς ο αριθμός των προβολών χειραγωγείται από ένα δίκτυο αυτοματοποιημένων λογαριασμών, γνωστών ως bots, με στόχο να δημιουργηθεί η ψευδής εντύπωση ότι πολλές από αυτές τις κατασκευασμένες ιστορίες είναι δημοφιλείς.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί social media για να επηρεάζει τις αμερικανικές εκλογές από το 2016, όταν επιχείρησε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην εκλογική διαδικασία και να πλήξει την προεκλογική εκστρατεία της Χίλαρι Κλίντον για την προεδρία, σύμφωνα με εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Ωστόσο, οι τακτικές της έχουν εξελιχθεί την τελευταία δεκαετία: από την εκμετάλλευση των διχασμών σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, έχει περάσει στην αποκλειστική στόχευση των Δημοκρατικών, οι οποίοι έχουν επιδείξει μεγαλύτερη υποστήριξη προς την Ουκρανία σε σύγκριση με τους Ρεπουμπλικανούς.
Σε αντίθεση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, όταν η Ρωσία επικεντρωνόταν στις προεδρικές εκστρατείες, τώρα επιχειρεί να διαδώσει ψευδείς ιστορίες για Δημοκρατικούς που συμμετέχουν σε πολυάριθμες εκλογικές αναμετρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με την έρευνα του Bloomberg, στο στόχαστρο βρίσκονται 29 από τους 36 υποψηφίους για κυβερνήτες πολιτειών και 20 από τους 35 υποψηφίους που διεκδικούν έδρες στη Γερουσία.
Το Γραφείο του Διευθυντή των Εθνικών Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ κοινοποίησε στο Κογκρέσο, τις τελευταίες εβδομάδες, έκθεση που προειδοποιεί ότι ξένες δυνάμεις χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να διαδώσουν παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η έκθεση επισημαίνει ότι η Ρωσία είναι η πλέον ενεργή στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για την υπονόμευση της εμπιστοσύνης στην ακεραιότητα των εκλογών, όπως μετέδωσαν οι Washington Post.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει καταστήσει την παραγωγή πλαστών περιεχομένων ολοένα φθηνότερη και ταχύτερη, επιτρέποντας σε εκστρατείες όπως η Matryoshka να επιχειρούν να κατακλύσουν τα social media και να σπείρουν αμφιβολίες για το τι μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστο στο διαδίκτυο. Πρόκειται για το αντίστοιχο της παραπληροφόρησης στον πόλεμο των drones.
Η Antibot4Navalny, η οποία παρακολουθεί τη δραστηριότητα ρωσικών bots από το 2018, εντόπισε για πρώτη φορά την εκστρατεία επιρροής αφού παρατήρησε, από τον Σεπτέμβριο του 2023, αναρτήσεις στα social media που επιχειρούσαν να υπονομεύσουν τη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία και να οδηγήσουν τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης στην αναπαραγωγή ψευδών ισχυρισμών. Την ονόμασε Matryoshka, από τις ρωσικές κούκλες που τοποθετούνται η μία μέσα στην άλλη, επειδή κάθε ημέρα ένας λογαριασμός που είχε επιχειρήσει να διαδώσει την πλαστή ιστορία της προηγούμενης ημέρας δημοσιεύει μια νέα.
Η ερευνητική ομάδα, η οποία ξεκίνησε παρακολουθώντας την παραπληροφόρηση σχετικά με τον Ρώσο ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι, που πέθανε στη φυλακή, δεν αποκαλύπτει την τοποθεσία της ούτε την ταυτότητα των μελών της, ώστε να μην αποτελέσει στόχο Ρώσων επιχειρησιακών στελεχών, ανέφερε ένα από τα μέλη της σε μήνυμα.
Σύμφωνα με έκθεση του 2024 της Viginum, της γαλλικής κυβερνητικής υπηρεσίας που παρακολουθεί τις ξένες ψηφιακές παρεμβάσεις, η οποία επικαλέστηκε την έρευνα της Antibot4Navalny, ορισμένα από τα κατασκευασμένα περιεχόμενα κοινοποιήθηκαν αρχικά από Ρώσους χρήστες στο Telegram.
“Εξελίσσεται μαζί με την τεχνολογία και, ως αποτέλεσμα, γίνεται πιο εξελιγμένη”, δήλωσε ο Ντάρεν Λίνβιλ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κλέμσον της Νότιας Καρολίνας και συνδιευθυντής του Media Forensics Hub του πανεπιστημίου. “Προσπαθούν ενεργά να προσελκύσουν μεγαλύτερη αλληλεπίδραση”.
Οι Ρώσοι χειριστές παράγουν και διαδίδουν πέντε έως δέκα αφηγήματα κάθε εργάσιμη ημέρα, συνήθως μεταξύ 9 π.μ. και μεσημεριού, ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, ενώ κάνουν διάλειμμα τα Σαββατοκύριακα. Οι περισσότερες αναρτήσεις επισημαίνουν τους λογαριασμούς μεγάλων ειδησεογραφικών οργανισμών στα social media. Οι επιχειρησιακοί παράγοντες της Matryoshka έχουν επίσης κατακλύσει οργανισμούς ελέγχου γεγονότων με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ζητώντας τους να διερευνήσουν τις ψεύτικες αναρτήσεις, σε μια προφανή προσπάθεια να εξασφαλίσουν δημοσιογραφική κάλυψη.
Τα περισσότερα βίντεο διαρκούν περίπου ένα λεπτό και χρησιμοποιούν αποσπάσματα εικόνας και κείμενο για να αφηγηθούν απλές αλλά εξωφρενικές ιστορίες. Φαίνεται ότι κάθε ημέρα έχει διαφορετική θεματολογία. Ορισμένες ημέρες, διασημότητες κατηγορούν τους Δημοκρατικούς ότι ωθούν τα παιδιά τους να προχωρήσουν σε φυλομετάβαση. Άλλα κύματα βίντεο υποστηρίζουν ότι υποψήφιοι των Δημοκρατικών εμπλέκονται σε υπεξαίρεση χρημάτων, κακοποίηση παιδιών ή δολοφονίες. Κάποιες φορές, η επιχείρηση σπεύδει να αξιοποιήσει έκτακτες ειδήσεις -πιο πρόσφατα, τους ισχυρισμούς ότι οι Δημοκρατικοί βρίσκονταν πίσω από την τρομοκρατική επίθεση της FlyDubai. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που παρακολούθησε το Bloomberg, η επιχείρηση μετέφερε την εστίασή της στην Ευρώπη για πέντε ημέρες.
