Την ανάγκη άμεσης εξασφάλισης των αναχαιτιστικών πυραύλων που χρειάζεται η Ουκρανία για να αντιμετωπίσει τις ρωσικές επιθέσεις τον χειμώνα, αλλά και την επίσπευση της αξιοποίησης των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων, έθεσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στις Βρυξέλλες, μετά τη συμμετοχή του στη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ.
Όπως μετέδωσε η ΕΡΤ, σε συνέντευξη Τύπου, ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι παρέδωσε στους Ευρωπαίους ηγέτες αναλυτική καταγραφή των αναγκών της χώρας του σε πυραύλους PAC-2 και PAC-3 για τα συστήματα Patriot, στο πλαίσιο του λεγόμενου “χειμερινού πακέτου”. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Κίεβο στην εξασφάλιση αναχαιτιστικών, καθώς μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πυραύλων κατευθύνεται στη Μέση Ανατολή.
Ο Ζελένσκι άφησε, επίσης, αιχμές προς την Ουάσιγκτον, αναφερόμενος στους περιορισμούς του δορυφορικού δικτύου Starlink και στη συμφωνία ΗΠΑ – Ρωσίας για τις εξαγωγές ντίζελ, για την οποία, όπως είπε, η ουκρανική πλευρά δεν είχε ενημερωθεί.
Η παρουσία του στις Βρυξέλλες πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο Newsmax, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Ζελένσκι δυσκολότερο συνομιλητή από τον Ρώσο πρόεδρο και εξέφρασε την αντίθεσή του στα ουκρανικά πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων, χαρακτηρίζοντάς τα “ντροπή”.
Patriot και “χειμερινό πακέτο”: “Οι αριθμοί υπάρχουν στην Ευρώπη”
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μετέφερε τη συζήτηση για τα ευρωπαϊκά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων στις άμεσες ανάγκες της Ουκρανίας, επισημαίνοντας ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι έχουν πλέον πλήρη εικόνα των ποσοτήτων που απαιτούνται για την προστασία της χώρας κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Όπως εξήγησε, ο υπολογισμός των αναγκών δεν βασίζεται στη συνήθη πρακτική χρήσης δύο πυραύλων PAC-2 ή PAC-3 για κάθε ρωσικό βαλλιστικό πύραυλο, αλλά σε αναλογία ένα προς ένα.
“Ειλικρινά, αυτό το πακέτο το έχουν όλοι οι ηγέτες”, ανέφερε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα συνδράμουν, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη γνωστό το ακριβές μέγεθος της συνεισφοράς τους.
Ερωτηθείς εάν υπάρχουν στην Ευρώπη αρκετοί πύραυλοι PAC-2 και PAC-3 ώστε η Ουκρανία να αντεπεξέλθει στις ανάγκες του χειμώνα, απάντησε καταφατικά.
“Σύμφωνα με τους αριθμούς που ανακοίνωσα, αυτοί οι αριθμοί υπάρχουν στην Ευρώπη”.
Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι τα αποθέματα αναχαιτιστικών Patriot της χώρας έχουν εξαντληθεί. Η Ουκρανία εξακολουθεί να προμηθεύεται PAC-2 και PAC-3 από τις ΗΠΑ μέσω του μηχανισμού PURL του ΝΑΤΟ, ο οποίος χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες.
Ο ίδιος θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν αποτελεί δωρεάν στρατιωτική βοήθεια.
“Δεν είναι δωρεάν και δεν είναι δώρα”.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η Ουκρανία δεν βρίσκεται στην πρώτη θέση των προτεραιοτήτων για την προμήθεια των συγκεκριμένων πυραύλων, καθώς σημαντικές ποσότητες κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή.
“Οι περισσότεροι PAC-2 και PAC-3 κατευθύνονται εδώ και πολύ καιρό στη Μέση Ανατολή, δεν είναι μυστικό”, είπε, παραδεχόμενος ότι η Ουκρανία δεν αποτελεί “προτεραιότητα νούμερο ένα”.
Για να καλύψει τις ανάγκες της, το Κίεβο αναζητεί αναχαιτιστικούς πυραύλους από ευρωπαϊκές και άλλες χώρες, συγκεντρώνοντας ακόμη και μικρές ποσότητες, ανάλογα με τις συμφωνίες που μπορεί να εξασφαλίσει.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, ο Ζελένσκι στηρίζει τις προσδοκίες του στο κοινό ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό πρόγραμμα Freya, στο οποίο συμμετέχουν η Ουκρανία και εννέα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στόχος είναι η επιτάχυνση της παραγωγής και η μείωση του κόστους, με ορίζοντα επιχειρησιακής λειτουργίας το 2027.
Αναφέρθηκε, επίσης, στις συμφωνίες με τη Γερμανία για την παραγωγή των σχετικών πυραύλων, με τις παραδόσεις να αναμένονται το 2027 και το 2028, βάσει των συμφωνιών που έχουν ήδη υπογραφεί και χρηματοδοτηθεί.
“Αν ενωθούμε όλοι τώρα και η Ευρώπη μπορέσει να βοηθήσει την Ουκρανία τώρα, στη συνέχεια θα είναι ευκολότερο”, σημείωσε.
Τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια και η ανησυχία για το 2027
Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, ο Ουκρανός πρόεδρος επανέφερε την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα μπορέσουν να αξιοποιηθούν προς όφελος της Ουκρανίας, πριν η Μόσχα καταφέρει να διεκδικήσει την επιστροφή τους.
Απαντώντας σε ερώτηση του βελγικού VTM, ευχαρίστησε το Βέλγιο για τη συνεργασία και τις επαφές του με τον πρωθυπουργό και τον βασιλιά της χώρας, ενώ αναφέρθηκε και στην προσδοκία για πρόσθετα βελγικά F-16 έως το τέλος του έτους.
Όπως είπε, τα αεροσκάφη χρησιμοποιούνται ήδη για την αναχαίτιση των ταχύτερων ρωσικών Shahed που διαθέτουν κινητήρα τζετ.
Όταν, ωστόσο, ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο αξιοποίησης των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων, παρά τις αντιρρήσεις του Βέλγου πρωθυπουργού Μπαρτ Ντε Βέβερ, απέφυγε να τοποθετηθεί ευθέως για τη στάση του Βελγίου και έστρεψε την προσοχή στο ζήτημα του χρόνου.
Αφού ευχαρίστησε την ΕΕ για την απόφαση χορήγησης δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι προτεραιότητα είναι να μην μπορέσει η Ρωσία να επηρεάσει την τύχη των συγκεκριμένων κεφαλαίων.
“Το κυριότερο είναι να μην έχει η Ρωσία τη δυνατότητα να επηρεάσει αργότερα αυτά τα κεφάλαια. Γνωρίζουμε σαφώς ότι θέλουν πάρα πολύ να τα πάρουν πίσω”.
Όπως πρόσθεσε, η επιστροφή των χρημάτων στη Ρωσία αποτελεί έναν από τους στόχους της Μόσχας, ενώ το Κίεβο επιδιώκει να εξασφαλίσει πρόσβαση σε αυτά το συντομότερο δυνατό.
“Με τη μία ή την άλλη μορφή”, η Ουκρανία θα ήθελε να λάβει τα χρήματα “νωρίτερα από ό,τι θα μπορέσει να το κάνει η Ρωσία”.
Το δάνειο των 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027 αποφασίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025, χωρίς να χρησιμοποιηθούν τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι αντιρρήσεις του Βελγίου, όπου μέσω της Euroclear βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων, με την κυβέρνηση να επικαλείται νομικούς κινδύνους.
Το συνολικό ύψος των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων στην ΕΕ υπολογίζεται σε περίπου 210 δισ. ευρώ. Το ζήτημα επανήλθε στη Σύνοδο Κορυφής, με τη Δανία, τη Λετονία και την Ιρλανδία να τάσσονται υπέρ της επανεξέτασης της αξιοποίησής τους, ενώ το Βέλγιο διατηρεί τις επιφυλάξεις του και η Γαλλία με την Ιταλία εμφανίζονται διστακτικές.
Πίσω από τη συζήτηση βρίσκεται το αυξανόμενο χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για το 2027. Το Κίεβο έχει προειδοποιήσει για έλλειμμα περίπου 70 δισ. ευρώ, το οποίο αφορά τόσο στρατιωτικές όσο και δημοσιονομικές ανάγκες, ενώ το ευρωπαϊκό δάνειο προβλέπει χρηματοδότηση 45 δισ. ευρώ για το συγκεκριμένο έτος.
Η εξασφάλιση πρόσθετων πόρων παραμένει, συνεπώς, κρίσιμο ζήτημα για την ουκρανική κυβέρνηση, η οποία επιδιώκει να περιορίσει τον κίνδυνο χρηματοδοτικού κενού σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες της χώρας εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα αυξημένες.
