Επιστολή προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απέστειλε ο πρόεδρος του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI), Νικ Λαρυγγάκης, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την πρόσφατη διευκρινιστική τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο χαρακτήρισε την επικύρωσή του “μη εποικοδομητική και προκλητική” ενέργεια, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική θέση παραμένει αμετάβλητη.
Χαιρετίζοντας τη διευκρίνιση αυτή, ο κ. Λαρυγγάκης καλεί την Ουάσιγκτον να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, επαναβεβαιώνοντας με σαφήνεια τις πάγιες αμερικανικές θέσεις ως προς το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συγκεκριμένα, το AHI ζητά από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ:
• Να επαναβεβαιώσει δημοσίως ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να θίξει τα δικαιώματα της Ελλάδας βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς η χώρα δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στη συγκεκριμένη συμφωνία.
• Να επαναλάβει ρητά ότι τα νησιά, συμπεριλαμβανομένων της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, δικαιούνται γενικά θαλάσσιες ζώνες, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
• Να συνεχίσει να υποστηρίζει μια συνεπή προσέγγιση των θαλάσσιων διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο, βασισμένη στο διεθνές δίκαιο, η οποία θα ενισχύει την περιφερειακή σταθερότητα και θα διασφαλίζει την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου για τις εμπορικές επενδύσεις και την ενεργειακή ανάπτυξη.
Στην επιστολή γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις προηγούμενες αμερικανικές τοποθετήσεις, κυρίως σε εκείνες του 2020, σύμφωνα με τις οποίες το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να επηρεάσει νομικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τρίτων κρατών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Ο πρόεδρος του AHI υπογραμμίζει παράλληλα ότι η αποσαφήνιση των αμερικανικών θέσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τα ίδια τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, δεδομένης της στρατηγικής σημασίας της Κρήτης, της παρουσίας της αμερικανικής βάσης στη Σούδα και των ενεργειακών επενδύσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Όπως επισημαίνει, μια σαφής και συνεπής αμερικανική στάση θα περιόριζε την αβεβαιότητα, θα ενίσχυε τον σεβασμό στα δικαιώματα των συμμάχων των ΗΠΑ και θα προστάτευε τα εμπορικά συμφέροντα και τα συμφέροντα ασφαλείας της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο.
