Σαν βόμβα έσκασαν οι υποθέσεις φοροδιαφυγής σε Pizza Fan και «Το Χωριάτικο», με τις αποκαλύψεις να συγκλονίζουν την αγορά και όχι μόνο. Οι άνθρωποι της εστίασης παρακολουθούν με εμφανή αμηχανία όσα έρχονται σταδιακά στο φως για τον τρόπο δράσης των κυκλωμάτων. Τώρα όλοι περιμένουν να δουν πού θα καταλήξουν οι δύο έρευνες, ποιες ευθύνες θα αποδοθούν και τι θα απομείνει από τις επιχειρήσεις όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.
Οι υποθέσεις είναι διαφορετικές. Στην Pizza Fan, οι αρχές εξετάζουν έναν μηχανισμό που φέρεται να έκρυβε πληρωμένες παραγγελίες από τα φορολογικά συστήματα. Στο «Χωριάτικο», η έρευνα απλώνεται σε εκατοντάδες εταιρείες και πρόσωπα, με τις αρχές να εξετάζουν οφειλές και τη συνέχιση δραστηριοτήτων μέσα από διαφορετικά εταιρικά σχήματα.
Όπως επισημαίνει μιλώντας στο Βήμα κορυφαίος παράγοντας του κλάδου, για όλους τους κατηγορουμένους ισχύει το τεκμήριο αθωότητας, όμως, για την αγορά, η υπόθεση δεν τελειώνει στη φορολογική διάσταση. Αφορά την αξιοπιστία των επιχειρήσεων, την προστασία των εργαζομένων και το κόστος που καλούνται να σηκώσουν οι συνεπείς εταιρείες.
Η εστίαση περιμένει την έκβαση
Στην υπόθεση του «Χωριάτικου», στο μικροσκόπιο των αρχών βρίσκονται περίπου 520 εταιρείες, ενώ έχουν γίνει δεκάδες συλλήψεις, μεταξύ των οποίων και ο ιδιοκτήτης, Άγγελος Γιαννακόπουλος. Η έρευνα αφορά, μεταξύ άλλων, φερόμενες εικονικές συναλλαγές, οφειλές σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές και πρόσωπα που εμφανίζονταν ως διαχειριστές. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανή ζημία που υπερβαίνει τα 100 εκατ. ευρώ, κυρίως από οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, ποσό που παραμένει υπό διερεύνηση.
Η υπόθεση αγγίζει μια επιχειρηματική διαδρομή σχεδόν τριών δεκαετιών. Το πρώτο «Χωριάτικο» άνοιξε το 1997 στη Μιχαήλ Βόδα. Το 2010 το δίκτυο αριθμούσε 17 εταιρικά καταστήματα και 12 σημεία συνεργατών, διέθετε μονάδα παραγωγής και απασχολούσε περισσότερους από 150 εργαζομένους. Σήμερα, στην επίσημη ιστοσελίδα του εμφανίζονται εννέα σημεία πώλησης. Η οικογένεια δραστηριοποιήθηκε και σε άλλες επιχειρήσεις αρτοποιίας και εστίασης, μεταξύ των οποίων οι «Αττικοί Φούρνοι» και το Bread Factory, το οποίο στη συνέχεια μεταβίβασε σε ξένο επενδυτή.
Στην υπόθεση της Pizza Fan μετά την αστυνομική επιχείρηση της 22ας Οκτωβρίου που οδήγησε στη σύλληψη δεκάδων εμπλεκομένων, μεταξύ των οποίων και ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης, Κώστας Αντάρας αναζητούνται τρόποι να επαναλειτουργήσει το δίκτυό της. Οι αρχές εξετάζουν τη χρήση ειδικής λειτουργίας στο σύστημα παραγγελιών, του λεγόμενου «κεράσματος». Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η λειτουργία φέρεται να επέτρεπε να ολοκληρώνονται επιλεγμένες παραγγελίες χωρίς την έκδοση της προβλεπόμενης απόδειξης, παρότι ο πελάτης είχε πληρώσει κανονικά.
Η έρευνα φέρεται να καλύπτει περίοδο από το 2016 και να εξετάζει έναν οργανωμένο μηχανισμό, με διαφορετικούς ρόλους και χρήση λογισμικού. Η πιθανή ζημία για το Δημόσιο υπολογίζεται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι αναφορές για την αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη ξεπερνούν τα 150 εκατ. ευρώ.
Ο ιδρυτής της αλυσίδας, Κωνσταντίνος Αντάρας, κρίθηκε προσωρινά κρατούμενος μετά την απολογία του ενώ αρνήθηκε ότι συγκροτήθηκε εγκληματική οργάνωση, υποστηρίζοντας πως πρόκειται για φορολογική διαφορά και δηλώνει πρόθυμος να τακτοποιήσει όποια οφειλή προσδιορίσουν οι αρχές.
Εργαζόμενοι χωρίς καθαρή εικόνα
Το πιο άμεσο ερώτημα για την Pizza Fan αφορά στους περίπου 2.500 εργαζομένους της. Τα καταστήματα παραμένουν κλειστά, χωρίς να έχει εκδοθεί διοικητική απόφαση αναστολής λειτουργίας, ενώ οι συμβάσεις εργασίας δεν έχουν καταγγελθεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές. Οι εργαζόμενοι, ωστόσο, εξακολουθούν να μην έχουν σαφή εικόνα για το πότε θα επαναλειτουργήσει το δίκτυο και τι θα γίνει με τις θέσεις, τις αποδοχές και την ασφαλιστική τους κάλυψη.
Στην αγορά έχουν ακουστεί σενάρια για πιθανή είσοδο επενδυτή, με το όνομα του Βλάσση Γεωργάτου, ιδιοκτήτη της αλυσίδας «Γρηγόρης», να αναφέρεται μεταξύ των ενδιαφερομένων. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη συμφωνία ενώ η θέση που μεταφέρεται από συνομιλητές του Βλάσση Γεωργάτου είναι ότι αναμένει τα ευρήματα της έρευνας πριν λάβει τις τελικές αποφάσεις του. Σύμφωνα με πληροφορίες, προσέγγιση υπήρξε και σε άλλον επιχειρηματία, ο οποίος αρνήθηκε να προχωρήσει. Ο φόβος για «σκελετούς» που μπορεί να αποκαλυφθούν σε έναν ενδελεχή έλεγχο, αλλά και η χρονοβόρα διαδικασία, βάρυναν στην απόφασή του. Το δίκτυο και η ισχυρή παρουσία στο delivery αποτελούν εμπορικά πλεονεκτήματα, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για να ξεπεραστούν οι εκκρεμότητες.
Ένας υποψήφιος αγοραστής θα πρέπει να ελέγξει φορολογικές υποχρεώσεις, περίπου 100 συμβάσεις franchise και το πραγματικό κόστος επανεκκίνησης. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ένας πλήρης οικονομικός και νομικός έλεγχος μπορεί να διαρκέσει πάνω από εννέα μήνες. Στο διάστημα αυτό, η απουσία από την αγορά κινδυνεύει να αποδυναμώσει το σήμα και να μεταφέρει πελάτες στον ανταγωνισμό. Το τίμημα, επομένως, δεν είναι το μόνο ζητούμενο: ο νέος επενδυτής θα πρέπει να γνωρίζει ακριβώς ποιες υποχρεώσεις και ποια επιχειρηματικά ρίσκα αναλαμβάνει.
Η κυβέρνηση φέρεται να αναζητά λύση μέσω των συναρμόδιων υπουργείων, με τους εργαζόμενους να πιέζουν για γρήγορες απαντήσεις. Στο τραπέζι έχουν πέσει διάφορες προτάσεις για τον τρόπο στήριξης, με αιχμή την παροχή γενναίων κινήτρων, όπως η κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών, χωρίς να είναι σαφές τι θα αποφασιστεί και με ποιους όρους.
Το φάντασμα του Μαρινόπουλου
Η διακοπή λειτουργίας της Pizza Fan, για την αγορά, το κενό δεν μετριέται μόνο σε σημεία πώλησης. Το μέγεθος του δικτύου ξυπνά μνήμες από την υπόθεση «Μαρινόπουλου», του άλλοτε πανίσχυρου λιανεμπορικού ομίλου που πτώχευσε υπό το βάρος της κακοδιαχείρισης και λίγο έλειψε να τινάξει στον αέρα ολόκληρο το λιανεμπόριο –εάν δεν βρισκόταν λύση να περάσει ολόκληρο το δίκτυο και μαζί οι εργαζόμενοι στον Σκλαβενίτη. Όπως διευκρινίζουν άνθρωποι της αγοράς, η σύγκριση αφορά τον κίνδυνο ευρύτερου αποτυπώματος σε εργαζομένους, προμηθευτές και αγορά, όχι τα αίτια των δύο υποθέσεων.
Ένας κλάδος υπό πίεση
Οι υποθέσεις έρχονται σε μια δύσκολη συγκυρία για την εστίαση. Ο κύκλος εργασιών του κλάδου μειώθηκε το 2025 κατά 3,4%, στα 10,73 δισ. ευρώ από 11,12 δισ. το 2024 ενώ στην αγορά υπολογίζεται ότι δραστηριοποιούνται 79.458 επιχειρήσεις και απασχολούνται 288.452 εργαζόμενοι. Η πίεση στην κατανάλωση και η υποχώρηση του τζίρου κάνουν ακόμη πιο κρίσιμη την επιβίωση επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας, χωρίς αυτό να συμψηφίζει ή να δικαιολογεί παραβάσεις που αποδίδονται σε συγκεκριμένους επιχειρηματίες.
Για τους συνεπείς επαγγελματίες, οι υπό διερεύνηση πρακτικές συνιστούν και ζήτημα ανταγωνισμού: όποιος δεν καταγράφει όλες τις συναλλαγές μπορεί να εμφανίζεται με χαμηλότερο κόστος από εκείνον που πληρώνει κανονικά φόρους και εισφορές.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
