Τις πρωτοβουλίες και τον σχεδιασμό του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο, βιώσιμο και ανθεκτικό μοντέλο μεταφορών παρουσίασε ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, σε ομιλία του στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026», τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Αρχικά, ο κ. Κώτσηρας αναφέρθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις που διαμορφώνουν το περιβάλλον των μεταφορών και των υποδομών, επισημαίνοντας ιδίως ότι η κλιματική κρίση, οι ενεργειακές προκλήσεις και οι γεωπολιτικές αναταράξεις επιβάλλουν έναν διαφορετικό τρόπο σχεδιασμού και άσκησης δημόσιας πολιτικής.
Το ερώτημα που τίθεται είναι «πώς μπορούμε να οργανώσουμε καλύτερα το πλαίσιο των μεταφορών, των υποδομών και των εφοδιαστικών αλυσίδων, προκειμένου να ενισχύσουμε την οικονομία και την κοινωνική συνοχή και να θωρακίσουμε τη χώρα μας με τον μέγιστο δυνατό τρόπο». Προς αυτή την κατεύθυνση, όπως είπε, «ευθυγραμμιζόμαστε με τις σύγχρονες ανάγκες» και έχουμε πλέον «ξεκάθαρα, μετρήσιμα και αποδεδειγμένα αποτελέσματα στην πράξη».
Αναφερόμενος στις αστικές συγκοινωνίες, ο Αναπληρωτής Υπουργός σημείωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι μεγαλύτερες παρεμβάσεις ανανέωσης του στόλου των τελευταίων δεκαετιών, με στόχο έως το 2030 το μεγαλύτερο μέρος των οχημάτων να διαθέτει αντιρρυπαντική τεχνολογία.
Ειδικότερα, στην Αττική κυκλοφορούν ήδη 1.076 νέα λεωφορεία, μεταξύ των οποίων 365 αμιγώς ηλεκτρικά, καθώς και εκατοντάδες σύγχρονα οχήματα φυσικού αερίου. Ο μέσος όρος ηλικίας του στόλου έχει μειωθεί στα 9 έτη, ενώ από το καλοκαίρι όλα τα λεωφορεία που εκτελούν δρομολόγια διαθέτουν λειτουργικό κλιματισμό. Παράλληλα, σε συνεργασία με τον ΟΑΣΑ και την ΟΣΥ, αναδιατάχθηκε ο χάρτης των αστικών συγκοινωνιών, με νέες συνδέσεις που εξυπηρετούν περιοχές και υποδομές με ιδιαίτερη κοινωνική και οικονομική σημασία, όπως το λιμάνι της Ραφήνας, το Θριάσιο Πεδίο και το λιμάνι του Λαυρίου.
Για τη Θεσσαλονίκη, ο κ. Κώτσηρας υπογράμμισε ότι η λειτουργία του Μετρό και η επέκτασή του προς την Καλαμαριά αναβαθμίζουν ουσιαστικά τις μετακινήσεις στην πόλη. Επιπλέον, περίπου τα δύο τρίτα του στόλου των λεωφορείων του ΟΑΣΘ αποτελούνται από νέα, σύγχρονα οχήματα, ενώ ο Οργανισμός ενισχύθηκε με 171 νέους οδηγούς και ξεκίνησε πιλοτικά η παροχή δωρεάν Wi-Fi σε 30 ηλεκτρικά οχήματα.
Σε σχέση με τα μέσα σταθερής τροχιάς στην Αττική, ο Αναπληρωτής Υπουργός επισήμανε ότι υλοποιείται επενδυτικό πρόγραμμα συνολικού ύψους άνω των 700 εκατ. ευρώ. Στη Γραμμή 1 του Μετρό, τον ιστορικό ΗΣΑΠ, τέθηκε πρόσφατα σε κυκλοφορία ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός, στο πλαίσιο του προγράμματος εκσυγχρονισμού συνολικά 14 συρμών, με τη σταδιακή παράδοση των υπολοίπων να ακολουθεί το επόμενο διάστημα. Παράλληλα, στις Γραμμές 2 και 3 προχωρά η αντικατάσταση 32 χιλιομέτρων σιδηροτροχιών. Στόχος είναι η ανθεκτικότητα του δικτύου, ο περιορισμός των βλαβών και η βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των μέσων σταθερής τροχιάς.
Στον τομέα της ιδιωτικής ηλεκτροκίνησης, ο κ. Κώτσηρας επεσήμανε ότι ενισχύθηκε το πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ» κατά 10 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό προϋπολογισμό του να ανέρχεται πλέον σε 76 εκατ. ευρώ, ενώ η προθεσμία υποβολής αιτήσεων παρατάθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, συνολικού προϋπολογισμού 5,3 δισ. ευρώ, μέσω του οποίου η Ελλάδα εξασφάλισε 1,46 δισ. ευρώ για την αναμόρφωση των μεταφορών και τον εκσυγχρονισμό του στόλου οχημάτων κατά την περίοδο 2026-2032. Όπως εξήγησε, «το σχέδιο θέτει στο επίκεντρο τους οδηγούς, τις μεταφορικές επιχειρήσεις, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και τους πολίτες, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και τους κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών».
Παράλληλα αναφέρθηκε και στην εισαγωγή της υδρογονοκίνησης στις οδικές μεταφορές, σημειώνοντας ότι τρία λεωφορεία υδρογόνου εντάσσονται πιλοτικά στο καθημερινό συγκοινωνιακό πρόγραμμα της Αθήνας, ενώ αναμένεται διαγωνισμός για την προμήθεια επιπλέον οχημάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Αναπληρωτής Υπουργός και στον ψηφιακό μετασχηματισμό των μεταφορών.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη νέα προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, η οποία αποσκοπεί στην απλούστευση των διαδικασιών για οδηγούς και οχήματα.
Η νέα συνεργασία περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες: την ενίσχυση και διαλειτουργικότητα των ψηφιακών υπηρεσιών, τη δημιουργία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος για την εκπαίδευση και εξέταση υποψηφίων οδηγών, με ψηφιακή παρακολούθηση των μαθημάτων, καθώς και την ανάπτυξη συστήματος διαχείρισης και παρακολούθησης των κρατικών πινακίδων οχημάτων. Όπως υπογράμμισε, οι παρεμβάσεις αυτές θα συμβάλουν σε ταχύτερες, απλούστερες και περισσότερο διαφανείς διαδικασίες, διευκολύνοντας την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Σε σχέση με τον ελληνικό σιδηρόδρομο, ο κ. Κώτσηρας σημείωσε ότι η ίδρυση του ενιαίου φορέα «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος» σηματοδοτεί μια νέα εποχή, καθώς συγκεντρώνει υπό ενιαία διοίκηση τις υποδομές, τη συντήρηση και τα έργα, αντιμετωπίζοντας τον κατακερματισμό του παρελθόντος. Παράλληλα, η συνεργασία με τη Deutsche Bahn για την παροχή τεχνικής υποστήριξης διασφαλίζει την αξιοποίηση ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας και τη μεταφορά της στο ελληνικό σιδηροδρομικό σύστημα.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός αναφέρθηκε, επίσης, στην ενίσχυση του περιβάλλοντος ασφάλειας του σιδηροδρόμου, με την ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης από τις καταστροφές του Daniel, καθώς και στη λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας railway.gov.gr., μιας καλής πρακτικής που παρέχει τη δυνατότητα παρακολούθησης της θέσης των αμαξοστοιχιών σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του οργανισμού δείχνει ότι η προσπάθεια για τη συνεχή βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρόμου είναι «εντατική, μεθοδική και στοχευμένη».
Τέλος, ο κ. Κώτσηρας υπογράμμισε ότι «η ανθεκτικότητα των μεταφορών αποδεικνύεται καθημερινά στην πράξη», μέσα από καλύτερες υποδομές, ανανεωμένο στόλο, σύγχρονα συστήματα ασφάλειας, μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και ευκολότερη πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «όλη αυτή η προσπάθεια έχει ως κοινό στόχο οι ελληνικές μεταφορές να είναι πιο ανθεκτικές, πιο κοντά στις ανάγκες του πολίτη, πιο περιβαλλοντικά φιλικές και αναμφίβολα πιο ψηφιακές, πιο γρήγορες και πιο κοντά στις ανάγκες της επόμενης δεκαετίας».
