Με το Μαυροβούνιο να πλησιάζει στην ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία να καταγράφουν πρόοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 4 Νοεμβρίου το “πακέτο διεύρυνσης” για το 2026. Η Κομισιόν προτείνει ενδεικτικούς οδικούς χάρτες για τις τέσσερις χώρες, με συγκεκριμένα ορόσημα για τον επόμενο χρόνο, υπογραμμίζοντας ότι η ταχύτητα προσέγγισης στην ΕΕ εξαρτάται από τις μεταρρυθμίσεις και, κυρίως, από την πρόοδο στη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα
“Βήμα βήμα, οικοδομούμε μια πιο ολοκληρωμένη, ισχυρότερη Ένωση”, δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η διεύρυνση παρουσιάζεται όχι μόνο ως προοπτική οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και ως επένδυση στη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης.
Το Μαυροβούνιο πλησιάζει στην τελική ευθεία, η Αλβανία ακολουθεί
Το Μαυροβούνιο παραμένει η πιο προχωρημένη περίπτωση, έχοντας κλείσει προσωρινά 21 διαπραγματευτικά κεφάλαια. Σύμφωνα με την Επιτροπή, θα μπορούσε να κλείσει προσωρινά και τα υπόλοιπα έως το τέλος του 2026, υπό την προϋπόθεση της συμφωνίας των κρατών-μελών. Παράλληλα, προχωρά η προετοιμασία της συνθήκης προσχώρησης και του χρηματοδοτικού πλαισίου για την ένταξή του. Η Κομισιόν επισημαίνει, ωστόσο, ότι παραμένουν απαραίτητες οι διαρκείς μεταρρυθμίσεις και η ευρεία πολιτική συναίνεση.
Η Αλβανία άνοιξε την τελευταία ομάδα διαπραγματευτικών κεφαλαίων και εκπλήρωσε τα ενδιάμεσα κριτήρια για τα κεφάλαια του κράτους δικαίου, ανοίγοντας τον δρόμο για το προσωρινό κλείσιμο τεσσάρων κεφαλαίων. Ο στόχος ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων το 2027 χαρακτηρίζεται φιλόδοξος αλλά εφικτός. Η Επιτροπή ζητά διατήρηση της μεταρρυθμιστικής δυναμικής και ουσιαστικό πολιτικό διάλογο, σημειώνοντας ότι η χώρα γνώρισε τη μεγαλύτερη κινητοποίηση πολιτών από τη δημοκρατική της μετάβαση.
Οι στόχοι Μολδαβίας και Ουκρανίας
Η Μολδαβία και η Ουκρανία άνοιξαν από τέσσερις ομάδες διαπραγματευτικών κεφαλαίων κατά το τελευταίο έτος. Η Επιτροπή κρίνει ότι αμφότερες έχουν εκπληρώσει τις προϋποθέσεις για το άνοιγμα όλων των υπολοίπων. Για τη Μολδαβία, ο στόχος είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στις αρχές του 2028, με συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και της ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Για την Ουκρανία, η οποία συνεχίζει την ενταξιακή της πορεία εν μέσω του ρωσικού πολέμου, ο αντίστοιχος στόχος τοποθετείται στο τέλος του 2028. Η Κομισιόν αναγνωρίζει την πρόοδο στις τομεακές μεταρρυθμίσεις και τη συνολικά ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία των εξειδικευμένων θεσμών κατά της διαφθοράς. Ζητά, όμως, επιτάχυνση στην εκπλήρωση των κριτηρίων για το κράτος δικαίου, τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, τη δημόσια διοίκηση και την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τις εθνικές μειονότητες. Οι συγκεκριμένοι χρονικοί στόχοι αφορούν την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων και όχι καθορισμένες ημερομηνίες ένταξης.
Στασιμότητα και οπισθοδρόμηση σε άλλες υποψήφιες χώρες
Στον αντίποδα, η Σερβία δεν κατέγραψε ουσιαστική πρόοδο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Η Επιτροπή διαπιστώνει αυξανόμενη κοινωνική πόλωση και αρνητικές τάσεις στα θεμελιώδη ζητήματα της ενταξιακής διαδικασίας, ενώ η ευθυγράμμιση με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ παραμένει χαμηλή. Ζητά επίσης εφαρμογή των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον διάλογο Βελιγραδίου–Πρίστινας.
Η Τουρκία παραμένει υποψήφια χώρα και σημαντικός εταίρος, αλλά η απόσταση μεταξύ του διακηρυγμένου στόχου ένταξης και της υποχώρησης στα δημοκρατικά κριτήρια διευρύνεται. Για τη Γεωργία, η Επιτροπή διατηρεί την εκτίμηση ότι είναι υποψήφια “μόνο κατ’ όνομα”, με την ενταξιακή διαδικασία ουσιαστικά παγωμένη λόγω της υπονόμευσης των δημοκρατικών αρχών, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Σταδιακή ενσωμάτωση πριν από την ένταξη
Παράλληλα με τους οδικούς χάρτες, η Επιτροπή παρουσίασε κοινό πλαίσιο για πιο οργανωμένη σταδιακή ενσωμάτωση των υποψήφιων χωρών σε στρατηγικούς τομείς, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η ψηφιακή πολιτική και η άμυνα. Στόχος είναι να προκύπτουν οφέλη πριν από την πλήρη ένταξη, με σαφείς προϋποθέσεις και δυνατότητα αναστροφής των σχετικών βημάτων. Μέσα στους επόμενους έξι μήνες θα ξεκινήσουν διάλογοι με τους εταίρους για τον προσδιορισμό επιμέρους ευκαιριών και χρηματοδότησης.
Οι οδικοί χάρτες θα επικαιροποιούνται ανάλογα με την πρόοδο κάθε χώρας και δεν συνιστούν αυτόματη εγγύηση προσχώρησης. Τις επόμενες αποφάσεις καλείται να τις λάβει το Συμβούλιο, εξετάζοντας τις συστάσεις της Κομισιόν.
-: ΕΡΤΝews
