Κύμα προειδοποιητικών μηνυμάτων για τοποθέτηση βομβών σε επιβατικά αεροσκάφη σαρώνει τις τελευταίες ώρες την Ευρώπη, προκαλώντας συναγερμό στις αεροπορικές εταιρείες και στις αρχές ασφαλείας, με έκτακτες προσγειώσεις, εκτροπές πτήσεων και κινητοποίηση ακόμη και πολεμικών αεροσκαφών.
Στο νέο μπαράζ απειλών, που εκδηλώθηκε σήμερα, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, περιλαμβάνονται και δύο πτήσεις της AEGEAN, από τη Θεσσαλονίκη προς το Μιλάνο και από την Αθήνα προς τη Βιέννη. Και στις δύο περιπτώσεις ενεργοποιήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας, οι απειλές αποδείχθηκαν αβάσιμες και τα αεροσκάφη αναχώρησαν μετά την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.
Πρόκειται για το δεύτερο κύμα ανάλογων περιστατικών μέσα στην ίδια εβδομάδα, γεγονός που εντείνει τον προβληματισμό για το ενδεχόμενο συντονισμένων ενεργειών με στόχο τη διατάραξη των ευρωπαϊκών αερομεταφορών.
Η ελληνική αεροπορική εταιρεία επιβεβαίωσε ότι ενημερώθηκε για απειλές στις πτήσεις Α3552 από τη Θεσσαλονίκη προς το Μιλάνο και Α3860 από την Αθήνα προς τη Βιέννη.
Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της:
«Η AEGEAN επιβεβαιώνει ότι σήμερα, 5 Νοεμβρίου, ενημερώθηκε για απειλή βόμβας στις πτήσεις Α3552 από Θεσσαλονίκη προς Μιλάνο και Α3860 από Αθήνα προς Βιέννη.
Σε άμεση συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές, εφαρμόστηκαν όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας και κατόπιν της ολοκλήρωσης των διαδικασιών και της επιβεβαίωσης ότι η απειλή ήταν αβάσιμη, οι πτήσεις αναχώρησαν από τα παραπάνω αεροδρόμια.
Η ασφάλεια των επιβατών και των πληρωμάτων μας αποτελεί και θα συνεχίσει να αποτελεί ύψιστη προτεραιότητά μας».
Εκτροπές πτήσεων και συνοδείες από μαχητικά
Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο Reuters, το πρωί της Πέμπτης πολλές ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες δέχθηκαν προειδοποιήσεις για βόμβες, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης σε διάφορα αεροδρόμια.
Η πτήση EI402 της Aer Lingus από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη εκτράπηκε και προσγειώθηκε με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Εβρέ της Γαλλίας, περίπου 100 χιλιόμετρα δυτικά του Παρισιού, για προληπτικούς λόγους.
Στη Βουλγαρία καταγράφηκαν τρεις έκτακτες προσγειώσεις αεροσκαφών λόγω ανάλογων απειλών. Δύο πτήσεις από την Κοπεγχάγη και τη Μαδρίτη προσγειώθηκαν στη Σόφια, ενώ τρίτη πτήση από το Λονδίνο κατευθύνθηκε στο Πλόβντιβ.
Στην Τσεχία, η αστυνομία ανακοίνωσε ότι τέσσερα αεροσκάφη με προορισμό την Πράγα είχαν δεχθεί απειλές για βόμβες. Παρά το γεγονός ότι οι αρχές αξιολόγησαν την αξιοπιστία των προειδοποιήσεων ως χαμηλή, προχώρησαν στις απαραίτητες προετοιμασίες ασφαλείας.
Στην Ιταλία, μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας συνόδευσαν αεροσκάφος της Finnair, που εκτελούσε πτήση από το Ελσίνκι προς τη Ρώμη, μέχρι την ασφαλή προσγείωσή του.
Άλλη πτήση της Finnair από το Ελσίνκι, την οποία εκτελούσε η Jettime, προσγειώθηκε κανονικά στη Βιέννη, παρά την απειλή που είχε προηγηθεί.
Στην αυστριακή πρωτεύουσα κατευθύνθηκε επίσης πτήση της Wizz Air από το Μιλάνο προς τη Βαρσοβία, σύμφωνα με ιταλικά δημοσιεύματα.
Ανάλογα περιστατικά καταγράφηκαν και στην Πολωνία. Η LOT ανακοίνωσε ότι πτήση της από τη Βαρσοβία προς τις Βρυξέλλες προσγειώθηκε με ασφάλεια, χωρίς να εντοπιστούν ύποπτα αντικείμενα, ενώ άλλη πτήση προς το Παρίσι ακινητοποιήθηκε κατά την τροχοδρόμηση για απογείωση και οι επιβάτες μεταφέρθηκαν προληπτικά σε διαφορετικό αεροσκάφος.
Δεύτερο κύμα απειλών μέσα σε τρεις ημέρες
Η νέα κινητοποίηση ακολουθεί τα περιστατικά της Τρίτης 3 Νοεμβρίου, όταν τουλάχιστον επτά πτήσεις και ένα κρουαζιερόπλοιο δέχθηκαν απειλές για βόμβες, προκαλώντας αναστάτωση στις ευρωπαϊκές μεταφορές.
Σύμφωνα με το Reuters, από τους ελέγχους δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικοί μηχανισμοί, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί η γνησιότητα κάποιας από τις απειλές.
Η επανάληψη των περιστατικών σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, ωστόσο, δημιουργεί ερωτήματα για το εάν πρόκειται για μεμονωμένες ενέργειες ή για μια ευρύτερη προσπάθεια πρόκλησης αναστάτωσης στις ευρωπαϊκές υποδομές.
Ανησυχία για ενδεχόμενες υβριδικές επιθέσεις
Το Reuters επισημαίνει ότι οι απειλές εκδηλώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει τη Ρωσία και το Ιράν για ενέργειες που χαρακτηρίζουν ως «υβριδικές επιθέσεις» και πράξεις δολιοφθοράς.
Ωστόσο, καμία χώρα δεν έχει αποδώσει ευθύνη για τις συγκεκριμένες απειλές, ενώ τόσο η Μόσχα όσο και η Τεχεράνη αρνούνται ότι διεξάγουν τέτοιες επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση ειδικών ότι οι ψευδείς απειλές για βόμβες μπορεί να εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο ενεργειών χαμηλού κόστους, οι οποίες προκαλούν σημαντική επιχειρησιακή και οικονομική αναστάτωση, χωρίς να είναι εύκολος ο εντοπισμός των υπευθύνων.
Ο Eliran Almog, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κυβερνοασφάλειας αερομεταφορών Cyviation, δήλωσε στο Reuters ότι οι επαναλαμβανόμενες απειλές ενδέχεται να αποσκοπούν όχι μόνο στη διατάραξη των πτήσεων, αλλά και στην παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο αντιδρούν οι αεροπορικές εταιρείες, τα αεροδρόμια και οι εθνικές αρχές.
Ο ίδιος συνέδεσε χρονικά τα περιστατικά με κυβερνοεπιθέσεις που σημειώθηκαν την ίδια εβδομάδα σε συστήματα ψύξης σουπερμάρκετ σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς ωστόσο να έχει αποδειχθεί κοινή προέλευση των ενεργειών.
Πέρα από το ζήτημα της ασφάλειας, οι απειλές έχουν και σημαντική οικονομική διάσταση. Ακόμη και όταν αποδεικνύονται ψευδείς, υποχρεώνουν τις αεροπορικές εταιρείες να ενεργοποιούν δαπανηρές διαδικασίες, να αλλάζουν δρομολόγια και να διαχειρίζονται καθυστερήσεις, ενώ επιβαρύνουν τη λειτουργία των αεροδρομίων.
Η συχνότητα των περιστατικών αναδεικνύει την ευπάθεια των αερομεταφορών απέναντι σε ενέργειες που, χωρίς να προκαλούν άμεση φυσική καταστροφή, μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικό οικονομικό κόστος και να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των επιβατών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι απειλές συνδέονται μεταξύ τους ή ότι αποτελούν μέρος μιας οργανωμένης εκστρατείας αποσταθεροποίησης.
