Υποχρεωτική πιστοποιημένη εκπαίδευση πριν από την ανάληψη δημοσιογραφικών αποστολών σε εμπόλεμες ή επικίνδυνες περιοχές προβλέπει η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των δημοσιογράφων του δημόσιου τομέα. Η πρόβλεψη συνδέεται με το μνημόνιο συνεργασίας που υπογράφηκε στις 3 Νοεμβρίου, παρουσία του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη.
Η πρωτοβουλία προβλέπει οργανωμένη εκπαίδευση και πιστοποίηση των δημοσιογράφων που καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις, ενώ σχεδιάζεται ξεχωριστό πρόγραμμα για όσους εργάζονται σε περιοχές φυσικών καταστροφών και ανθρωπιστικών κρίσεων.
Το μνημόνιο υπέγραψαν εκπρόσωποι του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του ΓΕΕΘΑ, της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, της ΕΣΗΕΑ, της ΕΣΠΗΤ, του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.
Ειδικότερα, στις υπογραφές συμμετείχαν ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου, η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου και ο γενικός γραμματέας της Σταύρος Καπάκος, ο πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Αντώνιος Αυγερινός, ο πρόεδρος της ΕΣΠΗΤ Θεμιστοκλής Μπερεδήμας και ο γενικός γραμματέας της Αθανάσιος Αλατάς, καθώς και ο αντιπρόεδρος του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ Γιώργος Λιάνης και η γενική γραμματέας Αικατερίνη Λυμπεροπούλου.
Τετραήμερη εκπαίδευση για τους πρώτους 25 δημοσιογράφους
Ο πρώτος κύκλος του προγράμματος απευθύνεται σε 25 δημοσιογράφους δημόσιων μέσων ενημέρωσης, οι οποίοι θα παρακολουθήσουν τετραήμερη εκπαίδευση σε εγκαταστάσεις των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η εκπαίδευση περιλαμβάνει αναγνώριση και αξιολόγηση κινδύνων, ασφαλείς μετακινήσεις, διαχείριση έκτακτων περιστατικών, πρώτες βοήθειες και αντιμετώπιση τραυματισμών. Προβλέπονται επίσης πρακτικές ασκήσεις σε συνθήκες προσομοίωσης επικίνδυνων αποστολών.
Στην υλοποίηση αξιοποιείται η τεχνογνωσία του Διεθνούς Κέντρου Προστασίας και Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων (ICSJ), σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, προετοιμάζεται δεύτερος, αυτοτελής εκπαιδευτικός κύκλος για δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία που καλύπτουν πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμούς και ανθρωπιστικές κρίσεις. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα επικεντρώνεται στα μέτρα ασφαλούς πρόσβασης και απομάκρυνσης από επικίνδυνες περιοχές και στη συνεργασία με τις υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας.
Τι προβλέπει η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας
Το μνημόνιο συνδέεται με τη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπεγράφη στις 4 Αυγούστου 2026 και ισχύει για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Η σύμβαση αντικαθιστά εκείνη της 23ης Μαΐου 2024 και αφορά δημοσιογράφους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, αορίστου ή ορισμένου χρόνου, στον δημόσιο τομέα, όπως αυτός ορίζεται από τη σχετική νομοθεσία.
Μία από τις βασικές αλλαγές είναι ότι η πιστοποιημένη εκπαίδευση αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση για συμμετοχή σε αποστολές υψηλού κινδύνου. Το κόστος της επιμόρφωσης βαρύνει το μέσο ενημέρωσης, ενώ στον δημοσιογράφο χορηγείται ειδική άδεια με αποδοχές.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις αποτελούν ελάχιστα πρότυπα προστασίας. Επεκτείνεται επίσης η κάλυψη των δικαιούχων αποζημίωσης, ώστε, πέρα από τα ανήλικα τέκνα, να περιλαμβάνονται και προστατευόμενα ενήλικα τέκνα.
Προστασία του δημοσιογραφικού έργου από την τεχνητή νοημοσύνη
Η νέα ΣΣΕ περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για τη χρήση δημοσιογραφικού περιεχομένου από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με αυτές, η χρήση, αναπαραγωγή ή επεξεργασία δημοσιογραφικού έργου, καθώς και της φωνής και της εικόνας ενός δημοσιογράφου, για την εκπαίδευση, ανάπτυξη ή λειτουργία συστημάτων AI προϋποθέτει τη συναίνεσή του.
Οι εργοδότες υποχρεούνται επίσης να υιοθετήσουν και να ενσωματώσουν τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΠΟΕΣΥ για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Νέα διαδικασία καταγγελιών και ψυχολογική υποστήριξη
Αλλαγές προβλέπονται και στην αντιμετώπιση περιστατικών παρενόχλησης, διακρίσεων και έμφυλης βίας στον εργασιακό χώρο.
Η νέα διαδικασία καταγγελιών προβλέπει εμπιστευτικότητα και προστασία τόσο των προσώπων που καταγγέλλουν περιστατικά όσο και των μαρτύρων, ώστε να αποτρέπονται αντίποινα.
Εάν η καταγγελία αφορά πρόσωπο της διοίκησης, η εξέτασή της θα πραγματοποιείται μέσω ανεξάρτητου διαύλου, εκτός της υπηρεσιακής ιεραρχίας. Στη σύνθεση της αρμόδιας επιτροπής προβλέπεται συμμετοχή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων χωρίς δικαίωμα ψήφου, με ειδίκευση σε ζητήματα δικαίου, έμφυλης βίας ή ψυχικής υγείας.
Σε φορείς που απασχολούν λιγότερους από 50 δημοσιογράφους θα συγκροτείται κοινό όργανο σε επίπεδο εποπτεύοντος φορέα. Τα μέλη των επιτροπών θα παρακολουθούν υποχρεωτική εκπαίδευση για τον χειρισμό καταγγελιών, ενώ θα συντάσσεται ετήσια έκθεση παρακολούθησης προς τη διοίκηση, τις δημοσιογραφικές ενώσεις και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.
Στις νέες προβλέψεις περιλαμβάνεται και η δωρεάν, εμπιστευτική ψυχολογική υποστήριξη για δημοσιογράφους που αναλαμβάνουν επικίνδυνες αποστολές, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωσή τους.
Η υποστήριξη επεκτείνεται σε εργαζόμενους που επεξεργάζονται ψυχολογικά επιβαρυντικό υλικό χωρίς να βρίσκονται στο πεδίο, καθώς και σε οικογένειες δημοσιογράφων που έχασαν τη ζωή τους, τραυματίστηκαν ή απήχθησαν κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους.
Για την εκπροσώπηση των γυναικών, η προηγούμενη πρόβλεψη ελάχιστου αριθμού θέσεων ευθύνης αντικαθίσταται από γνωμοδότηση για την ενίσχυση της συμμετοχής τους. Προβλέπονται ακόμη βάση δεδομένων γυναικών εμπειρογνωμόνων και οδηγίες για τη χρήση μη σεξιστικής γλώσσας.
Αυξήσεις στις μη μισθολογικές παροχές
Η νέα σύμβαση προβλέπει αυξήσεις σε σειρά μη μισθολογικών παροχών για τους δημοσιογράφους που υπάγονται σε αυτήν.
Στα τροφεία καταργείται το όριο των 22 ημερών τον μήνα και η εξαίρεση εργαζομένων που βρίσκονται σε άδεια, ενώ η καταβολή επεκτείνεται και στις άδειες λόγω σοβαρής ασθένειας. Το ετήσιο συνολικό ποσό διαμορφώνεται σε 1.452 ευρώ.
Η παροχή για βρεφονηπιακούς σταθμούς αυξάνεται από 300 σε έως 400 ευρώ τον μήνα ανά παιδί, με ηλικιακό όριο τα πέντε έτη.
Η ετήσια παροχή για τις εορτές αυξάνεται από 400 σε 500 ευρώ, με καταβολή σε δύο δόσεις των 250 ευρώ, την 1η Απριλίου και την 1η Δεκεμβρίου.
Η ενίσχυση για ηλεκτρονικό εξοπλισμό ανεβαίνει από 250 σε 300 ευρώ ανά διετία, με πρόβλεψη καταβολής εντός 15 ημερών από την υπογραφή της σύμβασης.
Για τις κατασκηνώσεις και τις εξωσχολικές δραστηριότητες, η παροχή αυξάνεται από 300 σε έως 400 ευρώ ετησίως, ενώ το ηλικιακό όριο διευρύνεται από τα 15 στα 16 έτη.
Προστίθενται επίσης νέες οικονομικές παροχές, μεταξύ των οποίων:
- 150 ευρώ ετησίως για εργαλεία δημοσιογραφικής έρευνας και τεκμηρίωσης.
- 600 ευρώ για γέννηση ή υιοθεσία παιδιού.
- 400 ευρώ ετησίως για σχολικά είδη.
- 500 ευρώ για την εισαγωγή παιδιού σε ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ.
Η σύμβαση προβλέπει ακόμη δυνατότητα χορήγησης δανείου έως τρεις μικτούς μηνιαίους μισθούς ή προκαταβολής έως 3.000 ευρώ. Σε περίπτωση θανάτου εργαζόμενου δημοσιογράφου εν ενεργεία, στους κληρονόμους καταβάλλεται ποσό ίσο με την αποζημίωση συνταξιοδότησης.
Οι αλλαγές στα συνδικαλιστικά δικαιώματα και στην οργάνωση της εργασίας
Στο πεδίο της οργάνωσης του ενημερωτικού έργου, η ευθύνη ανατίθεται σε δημοσιογράφο που είναι μέλος αναγνωρισμένης ένωσης της ΠΟΕΣΥ ή διαθέτει πενταετή προϋπηρεσία και, επικουρικά, διετή προϋπηρεσία.
Στις συνδικαλιστικές διευκολύνσεις καταργείται η προηγούμενη κλίμακα άδειας τριών έως πέντε ημερών τον μήνα και προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τα υπηρεσιακά καθήκοντα για πέντε μέλη διοικητικών συμβουλίων στην ΕΣΗΕΑ, την ΕΣΠΗΤ και την ΠΟΕΣΥ.
Στις διατάξεις για το ωράριο εντάσσονται οι απεσταλμένοι και οι ανταποκριτές εσωτερικού, ενώ καταργείται η υποχρέωση εβδομαδιαίας έγκρισης του προγράμματος εργασίας.
Μαρινάκης: Η ελευθερία του Τύπου απαιτεί συγκεκριμένες πρωτοβουλίες
Σε δήλωσή του για το μνημόνιο συνεργασίας και τη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ανέφερε:
«Η στήριξη των δημοσιογράφων και η ενίσχυση της ασφάλειας και των εργασιακών τους δικαιωμάτων αποτελούν σταθερή προτεραιότητα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Με την Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, που υπογράφηκε τον Αύγουστο, ικανοποιήσαμε πάγια αιτήματα των δημοσιογραφικών ενώσεων, ενώ με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας για την εξειδικευμένη εκπαίδευση δημοσιογράφων σε εμπόλεμες ζώνες κάνουμε ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για την προστασία τους κατά την άσκηση του λειτουργήματός τους. Μέσα από συνεχή διάλογο με τις ενώσεις, τα τελευταία τρία χρόνια προχωρούμε σε σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις. Γιατί η ελευθερία του Τύπου δεν διασφαλίζεται με λόγια, αλλά με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που στηρίζουν έμπρακτα τους ανθρώπους της ενημέρωσης».
-: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
