Ρώσοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν σήμερα, Τρίτη, για διήμερες συνομιλίες υπό τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, τις πρώτες από τον Φεβρουάριο, αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί την περασμένη εβδομάδα ότι είναι δυνατή μια ευρεία ειρηνευτική συμφωνία στον πόλεμο, η οποία θα μπορούσε να αφορά και την ασφάλεια της Ευρώπης.
Ευρωπαϊκές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα αποστείλουν αξιωματούχους στις συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι, ωστόσο η Ρωσία έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί τη συμμετοχή των Ευρωπαίων στις διαπραγματεύσεις.
Αντίθετα, οι Ουκρανοί απεσταλμένοι θα συναντηθούν ξεχωριστά για να ενημερώσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους σχετικά με την πρόοδο των συζητήσεων, οι οποίες είναι προγραμματισμένες να ξεκινήσουν γύρω στις 08:30 την Τρίτη, όπως δήλωσαν αξιωματούχοι στο Κίεβο.
“Κάνουμε τα πάντα για να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα συμμετέχει στη διπλωματική διαδικασία”, δήλωσε τη Δευτέρα ο Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας.
Η αντιπροσωπεία της Ρωσίας, υπό την ηγεσία του βοηθού του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Μεντίνσκι ως επικεφαλής διαπραγματευτή, θα περιλαμβάνει για πρώτη φορά τον Υφυπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ και τον ανώτερο στρατιωτικό αξιωματούχο Γιούρι Ζιγκαρλόφσκι.
Έπειτα από ιδιωτική συνάντηση με τον απεσταλμένο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν την περασμένη εβδομάδα στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εκτίμησε ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί σύντομα.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό της φονικότερης σύγκρουσης στην Ευρώπη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βρίσκεται κοντά, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί κάποια ουσιαστική πρόοδος. Εντούτοις, οι διαπραγματεύσεις έχουν αναθερμανθεί τις τελευταίες εβδομάδες, έπειτα από μήνες κατά τους οποίους η προσοχή της Ουάσινγκτον ήταν στραμμένη στον πόλεμο στο Ιράν.
Δημοσίως, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να αποσύρει την απαίτησή του να παραδώσει η Ουκρανία ολόκληρη την ανατολική περιοχή του Ντονμπάς προτού καταστεί δυνατή η επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολόντιμιρ Ζελένσκι έχει αρνηθεί κατηγορηματικά να παραδώσει εδάφη που οι δυνάμεις του υπερασπίστηκαν με τη ζωή τους.
Την παραμονή των διαπραγματεύσεων, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η διαπραγματευτική ισχύς της Ουκρανίας στις συνομιλίες ενισχύεται ως αποτέλεσμα των πρόσφατων επιτυχιών στο πεδίο της μάχης, οι οποίες περιλαμβάνουν την ανακατάληψη εδαφών στο Ντονέτσκ.
“Οι ουκρανικές δυνάμεις ενισχύουν αυτή τη στιγμή ουσιαστικά τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας”, ανέφερε ο Ζελένσκι στο νυχτερινό βιντεοσκοπημένο μήνυμά του τη Δευτέρα. Δήλωσε ότι η Ρωσία υφίσταται “απώλειες-ρεκόρ” —ισχυρισμός που αμφισβητείται από τη Μόσχα— και κάλεσε την Ουάσινγκτον να πείσει το Κρεμλίνο να τερματίσει τον πόλεμο.
Αμερικανοί διαπραγματευτές εκτιμούν ότι ο Ζελένσκι και ο Πούτιν ενδέχεται να είναι διατεθειμένοι να καταλήξουν σε έναν συμβιβασμό στο κρίσιμο εδαφικό ζήτημα, κάνοντας μικρές υποχωρήσεις, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.
Ο αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι και οι δύο πλευρές έχουν δείξει, σε ιδιωτικό επίπεδο, κάποια ευελιξία όσον αφορά τα εδαφικά ζητήματα. Η ίδια πηγή ανέφερε ωστόσο ότι τα ζητήματα αυτά δεν πρόκειται να διευθετηθούν έως ότου αποσαφηνιστεί η μορφή που θα λάβει η αρχιτεκτονική ασφαλείας στη μεταπολεμική περίοδο.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη συμφωνία, η Ουκρανία θα εξασφαλίσει τον τερματισμό του πολέμου, εγγυήσεις ασφάλειας και έναν οδικό χάρτη για την ένταξή της στην ΕΕ.
Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος διέψευσε κατηγορηματικά ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει τέτοιου είδους υποχωρήσεις. Το ζήτημα των εδαφών θα μπορούσε να συζητηθεί μόνο σε επίπεδο ηγετών και αποκλειστικά στο πλαίσιο των κατάλληλων εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, τόνισε ο ίδιος αξιωματούχος.
Συμφωνία ασφαλείας
Η εκεχειρία στις επιθέσεις κατά ενεργειακών στόχων που ανακοίνωσε ο Τραμπ τον περασμένο μήνα κατέρρευσε γρήγορα. Η Ουκρανία κλιμάκωσε τις επιθέσεις της σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ η Μόσχα σφυροκόπησε τις ηλεκτρικές υποδομές και τις πόλεις της Ουκρανίας.
Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι απεσταλμένοι συζητούν μια ευρύτερη συμφωνία ασφαλείας που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
“Θα είναι μια μεγάλη συμφωνία και θα περιλαμβάνει περισσότερα από την Ουκρανία… Θα μπορούσα να πω ότι μπορεί να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη”, δήλωσε ο Τραμπ.
Τα σχόλιά του προκάλεσαν την αντίδραση ορισμένων Ευρωπαίων αξιωματούχων, οι οποίοι τόνισαν ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια απαιτεί την άμεση συμμετοχή των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων και ότι η Ρωσία δεν πρέπει να εμπλακεί στον καθορισμό της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας.
Πριν από την έναρξη της εισβολής ευρείας κλίμακας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία είχε απαιτήσει την αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από τις χώρες που εντάχθηκαν στη Συμμαχία μετά το 1997, απαίτηση που απορρίφθηκε από το ΝΑΤΟ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του γαμπρού του Τραμπ και ειδικού απεσταλμένου για την Ουκρανία, Τζάρεντ Κούσνερ, είχε συνομιλίες στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα με το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπου συζήτησαν τις εγγυήσεις ασφαλείας.
Οι Υπουργοί Εξωτερικών της G7 αναμένεται επίσης να συζητήσουν για την Ουκρανία την Τρίτη, τη δεύτερη ημέρα της συνάντησής τους στο Παρίσι, στην οποία θα συμμετάσχει και ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σίμπιχα.
Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε πριν αναχωρήσει για τη Γαλλία την Κυριακή ότι υπήρξε “πρόοδος” όσον αφορά τη μορφή που θα μπορούσε να έχει η αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη μετά τη σύγκρουση.
Ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα ότι η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα θα μπορούσε να αυξήσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία από την Ουάσινγκτον.
