Το JOIST είναι ένα ιδιωτικό, αυτοχρηματοδοτούμενο πάρκο καινοτομίας που ξεκίνησε τη δραστηριότητά του τον Μάιο του 2022 στη Λάρισα, με σκοπό να ενισχύσει το οικοσύστημα τεχνολογίας της περιφέρειας και να βοηθήσει τις επιχειρήσεις στον ψηφιακό τους μετασχηματισμό.
Λειτουργώντας ως συντονιστής (facilitator), το JOIST προσφέρει φυσικούς χώρους, υποστήριξη στη δημιουργία πρωτοτύπων, εκπαιδευτικά προγράμματα, στρατηγικές εισόδου στην αγορά, καθώς και πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις. Η πρωτοβουλία αυτή επεκτάθηκε το 2024 στα Ιωάννινα με έμφαση στην έξυπνη συσκευασία, ενώ πλέον αναπτύσσεται και σε μικρότερες ελληνικές πόλεις μέσω των «JOIST Innovation Spaces» (δηλαδή pocket-size innovation parks) με τη μέθοδο του franchising.
Κατά τη διάρκεια δημοσιογραφικής ενημέρωσης στην Αθήνα αναλύθηκαν από τον ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο, Τάσο Βασιλειάδη, τα ψηφιακά εργαλεία και οι πλατφόρμες του οργανισμού, όπως το Academy με χιλιάδες εκπαιδευόμενους σε πάνω από 30 χώρες, το Marketplace για την εύρεση τεχνολογικών λύσεων, το eCalls για την ενημέρωση γύρω από ευρωπαϊκά προγράμματα, και το πρωτοποριακό FutureTechBooks για τη διάγνωση ψηφιακών αναγκών των επιχειρήσεων.
Μέχρι σήμερα, το JOIST έχει δημιουργήσει ένα οικοσύστημα με πάνω από 7.000 μέλη, έχει υποστηρίξει περίπου 4.000 επιχειρήσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, και έχει εκπαιδεύσει περισσότερα από 15.000 παιδιά σε θέματα τεχνολογίας και καινοτομίας μέσα από διαδραστικές εκθέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε για το Health Hub, έναν ευρωπαϊκό κόμβο ψηφιακής καινοτομίας στον τομέα της υγείας, ο οποίος αναπτύσσει λύσεις τηλεϊατρικής, ψηφιακών βιοδεικτών και εικονικής πραγματικότητας για τη στήριξη ασθενών και νοσοκομείων. Μέσα από αυτόν τον κόμβο, το Joist έχει συνεργαστεί με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, εκπαιδεύοντας ήδη 1.500 φαρμακοποιούς σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Τάσος Βασιλειάδης ανέλυσε τον ρόλο του οργανισμού ως «ενορχηστρωτή» που συνδέει νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) με μεγάλες εταιρείες, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας και των τεχνολογιών διπλής χρήσης μέσω του Defense Hub. Παράλληλα, τονίζεται το ισχυρό αποτύπωμα του πάρκου στην περιφέρεια, καθώς οι εκδηλώσεις και οι B2B συναντήσεις που διοργανώνει έχουν προσελκύσει πάνω από 30.000 συμμετέχοντες. Ανακοινώνονται επίσης οι επερχόμενες δράσεις, όπως το Dual Use Tech Forum, το Innovent Forum (υγεία και φάρμακο) και το InnoAgri Forum (αγροδιατροφή).
Στρατηγικές συμμαχίες και στο βάθος… Βρυξέλλες
Σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, το JOIST αναπτύσσει στρατηγικές συμμαχίες, όπως τη συνεργασία με το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας για την παροχή δωρεάν συμβουλευτικών υπηρεσιών ψηφιακού μετασχηματισμού, καθώς και τη σύμπραξη με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Επιπλέον, το Tech Box του οργανισμού διακρίθηκε διεθνώς ανάμεσα στις δέκα πιο εμπνευσμένες λύσεις από την Παγκόσμια Ένωση Τεχνολογικών Πάρκων (IASP). Στο πλαίσιο της εξωστρέφειας, το πάρκο συμμετέχει στο South East European Challenge για την κοινή διείσδυση τεχνολογικών πάρκων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σε νέες αγορές, όπως η Αφρική.
Το σημαντικότερο εγχείρημα του οργανισμού είναι η επέκτασή του στις Βρυξέλλες μέσω του European Tech Embassy, ενός νέου κόμβου καινοτομίας που στεγάζεται σε ιστορικό κτίριο πλησίον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σε συνεργασία με μεγάλους ευρωπαϊκούς φορείς δεδομένων, ρομποτικής, τεχνητής νοημοσύνης και έξυπνων πόλεων, ο κόμβος αυτός θα λειτουργήσει ως πύλη για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προς τις διεθνείς αγορές. Παρά τις γραφειοκρατικές προκλήσεις για την ανακατασκευή του κτιρίου, στόχος είναι η έναρξη λειτουργίας του στις αρχές του έτους, με έμφαση στην προώθηση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας (European Sovereignty).
Ιδιωτική οικονομική βιωσιμότητα
Όπως τόνισε ο Τάσος Βασιλειάδης, ο οργανισμός βασίζεται σε αυστηρά κριτήρια ιδιωτικής οικονομικής βιωσιμότητας προκειμένου να αποφύγει την εξάρτηση από κρατικές επιχορηγήσεις, γεγονός που του εξασφαλίζει ευελιξία και αυτονομία. Με αρχική ιδιωτική επένδυση 4,5 εκατομμυρίων ευρώ στη Λάρισα, το Joist έχει αναπτύξει 16 διαφορετικές πηγές εσόδων (ενοικίαση χώρων, εκπαιδευτικά προγράμματα, υπηρεσίες κ.ά.), παρουσιάζει έντονα ανοδική πορεία με τζίρο που προσεγγίζει τα 9 εκατομμύρια ευρώ (εκτίμηση για το 2026) και έχει ήδη καταφέρει να παρουσιάσει κερδοφορία (break-even) από το δεύτερο έτος λειτουργίας του.
Σχετικά με τη γεωγραφική του ανάπτυξη, όπως διευκρίνισε ο Τάσος Βασιλειάδης, το JOIST εφαρμόζει ένα μοντέλο που περιλαμβάνει μεγάλα πάρκα (spaces) και μικρότερους ευέλικτους κόμβους (boxes). Αυτή τη στιγμή λειτουργεί στη Λάρισα (με εξειδίκευση στην υγεία), στα Ιωάννινα (στην αγροδιατροφή) και στις Βρυξέλλες, ενώ σχεδιάζεται η επέκτασή του σε πόλεις όπως ο Βόλος, η Πάτρα, το Ηράκλειο, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Σε διεθνές επίπεδο, εξετάζεται η αγορά των Δυτικών Βαλκανίων και της Τουρκίας. Παρά τις πρακτικές προκλήσεις που προκύπτουν από τη διατήρηση της έδρας στην επαρχία, όπως ο χρόνος και τα έξοδα των συχνών ταξιδιών, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο θετικό αποτύπωμα και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και των νέων επιστημόνων στην ελληνική περιφέρεια.
Επιπλέον, αποσαφηνίστηκε η στρατηγική προσέγγιση του οργανισμού όσον αφορά τις συνεργασίες και τη χρηματοδότηση. Αντί να ανταγωνίζεται υφιστάμενες δομές δημιουργώντας δικούς του επιταχυντές ή επενδυτικά κεφάλαια, το JOIST λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος στο οικοσύστημα και συνεργάζεται με τρίτους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η φιλοξενία και η υποστήριξη στη δημιουργία του Leah Fund (ύψους 60 εκατομμυρίων ευρώ για τις επιστήμες υγείας). Στόχος για το μέλλον παραμένει η δικτύωση, η ανάπτυξη τεχνολογικών προϊόντων όπως τα Techbooks σε πανευρωπαϊκή κλίμακα και η σταδιακή προσέλκυση μετοχικών συνεργασιών με μεγάλους διεθνείς ομίλους.
Στροφή της ΕΕ στα συστήματα διττής χρήσης
Όπως τόνισαν τα στελέχη του JOIST ιδιαίτερα σημαντική είναι η στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη χρηματοδότηση τεχνολογιών διττής χρήσης (dual-use) για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, με τον οργανισμό να συνεργάζεται ήδη με μεγάλες εγχώριες και ευρωπαϊκές εταιρείες (από χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία) πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια της Θεσσαλίας.
Στον τομέα της υγείας, μέσω του Health Hub και του ευρωπαϊκού δικτύου EDIH (European Digital Innovation Hubs), ο οργανισμός λειτουργεί ως διαμεσολαβητής, διευκολύνοντας κλειστές B2B συναντήσεις ανάμεσα σε startups, μεσαίες επιχειρήσεις, κλινικές και ερευνητικά κέντρα για την εμπορευματοποίηση καινοτόμων λύσεων.
Παράλληλα, ανααλύθηκε η σημασία ενός παγκόσμιου δικτύου συνεργατών σε 140 χώρες (πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα), το οποίο επιτρέπει στον οργανισμό να εντοπίζει εξειδικευμένες τεχνολογίες και πατέντες στο εξωτερικό και να τις μεταφέρει προς όφελος των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά έγινε για τις εσωτερικές επενδύσεις του οργανισμού σε έρευνα και ανάπτυξη (R&D), οι οποίες αγγίζουν το 5-7%, με στόχο τη δημιουργία δικών του ψηφιακών εργαλείων και πλατφορμών.
