Οι Ευρωπαίοι εκπρόσωποι συμφώνησαν να επανεξετάσουν, από κοινού με τις ΗΠΑ, τις ευρύτερες ρυθμίσεις ασφαλείας της ευρωπαϊκής ηπείρου, με στόχο να περιοριστούν οι εντάσεις μεταξύ της Ρωσίας και των συμμάχων του ΝΑΤΟ, κατά την πρώτη ημέρα του τελευταίου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία, στο Αμπού Ντάμπι.
Σύμφωνα με δύο σχεδόν πανομοιότυπες ανακοινώσεις -μία από τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και μία από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι εταίροι της συμφώνησαν με την αμερικανική πλευρά ότι είναι “απαραίτητο” να αντιμετωπιστούν οι “ανησυχίες για την ασφάλεια μετά τον πόλεμο” και να μειωθεί “ο κίνδυνος σύγκρουσης” στην περιοχή.
“Κοινός στόχος είναι η ανάπτυξη ενός πρακτικού και αμοιβαία ενισχυτικού πλαισίου ασφαλείας, το οποίο θα ενισχύει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας και θα οικοδομεί την απαραίτητη εμπιστοσύνη για την επίτευξη μιας συμφωνίας μέσω διαπραγματεύσεων”, ανέφεραν οι δύο ανακοινώσεις, σύμφωνα με το Politico.
“Παράλληλα με την κεντρική εστίαση στην επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης, η συζήτηση κάλυψε επίσης τρόπους αξιοποίησης των υφιστάμενων ευρωπαϊκών θεσμών και συμφωνιών στον τομέα της ασφάλειας, μετά τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία”.
Πριν από τη συνάντηση των αντιπροσωπειών της Ουκρανίας και της Ρωσίας, πραγματοποιήθηκαν το πρωί της Τρίτης στο Αμπού Ντάμπι προπαρασκευαστικές συνομιλίες, στις οποίες συμμετείχαν ευρωπαϊκές δυνάμεις, η Ουκρανία και η αμερικανική αντιπροσωπεία. Δύο αξιωματούχοι που είχαν γνώση των συζητήσεων υποστήριξαν ότι οι πρώτες αυτές συνομιλίες ήταν ουσιαστικές και ότι το κλίμα ήταν θετικό.
Το ζήτημα της μελλοντικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης είναι εξαιρετικά ευαίσθητο για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες φοβούνται ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να προετοιμάζεται να περιορίσει δραστικά την αμερικανική υποστήριξη στον τομέα της ασφάλειας στην περιοχή τους, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία ασκούσε έντονη κριτική στους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία απαιτεί να έχει λόγο στον περιορισμό των δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και έχει επανειλημμένα επιμείνει ότι η Ουκρανία δεν θα πρέπει ποτέ να ενταχθεί στη Συμμαχία, θέση την οποία το Κίεβο και οι στενότεροι σύμμαχοί του υποστήριζαν παραδοσιακά.
Ένα κρίσιμο ζήτημα είναι η σειρά με την οποία θα εξελιχθούν τα πράγματα. Θα αποτελέσει μια συμφωνία για την ευρύτερη ευρωπαϊκή ασφάλεια μέρος της τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία ή θα ακολουθήσει σε μεταγενέστερο στάδιο; Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς και ορισμένοι από τους ισχυρότερους υποστηρικτές του, έχουν δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν υπάρχει περιθώριο να προβάλει η Ρωσία απαιτήσεις για μια ευρύτερη συμφωνία μεταξύ Ευρώπης και ΝΑΤΟ ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι σηματοδοτούν την πρώτη φορά εδώ και εννέα μήνες που διαπραγματευτές από την Ουκρανία και τη Ρωσία συναντώνται με εκπροσώπους των ΗΠΑ για τη διεξαγωγή τριμερών ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. - αμερικανικής πλευράς ηγούνται οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου, και Στιβ Γουίτκοφ, οι οποίοι ασκούν έντονες πιέσεις για τη διεύρυνση του αντικειμένου των συζητήσεων, ώστε να συμπεριληφθεί και το ζήτημα της μελλοντικής ασφάλειας της Ευρώπης, καθώς και για να εξασφαλιστεί στην Ευρώπη θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, πέρυσι, η κυβέρνησή του έχει ασκήσει δημόσια και κατ’ ιδίαν κριτική στους Ευρωπαίους, υποστηρίζοντας ότι δεν κάνουν αρκετά για να αναλάβουν την ευθύνη της δικής τους άμυνας. Υπό την αμερικανική πίεση, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ συμφώνησαν σε νέους στόχους, βάσει των οποίων οι δαπάνες τους για την ασφάλεια και την άμυνα θα αυξηθούν στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Παράλληλα, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα μειώσουν την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη.
Πριν από την έναρξη των τριμερών συνομιλιών με τη Ρωσία στο Αμπού Ντάμπι, οι αμερικανικές και ουκρανικές αντιπροσωπείες συναντήθηκαν με Ευρωπαίους εκπροσώπους, μεταξύ των οποίων ανώτατοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας, καθώς και του ΝΑΤΟ.
“Συζήτησαν τρόπους διασφάλισης ισχυρών μηχανισμών διαχείρισης των κινδύνων και αποφυγής μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης”, αναφέρεται και στις δύο ανακοινώσεις.
“Οι συμμετέχοντες επαναβεβαίωσαν την κοινή τους δέσμευση για τη δημιουργία μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής και ενός ισχυρού πλαισίου ασφαλείας μετά τον πόλεμο, ενώ κατέστησαν σαφές ότι ένα ισχυρό ΝΑΤΟ θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της συλλογικής άμυνας του ευρωατλαντικού χώρου”.
