Για δεύτερη διαδοχική ημέρα συνεχίστηκαν την Τετάρτη στο Άμπου Ντάμπι οι τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ, σε μια νέα διπλωματική προσπάθεια για τον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης που διανύει πλέον το πέμπτο έτος της.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντας τον πρώτο γύρο συζητήσεων “εποικοδομητικό και αρκετά ουσιαστικό”, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Όπως ανέφερε αργά την Τρίτη, κατά την επίσκεψή του στην Κοπεγχάγη, οι συνομιλίες της Τετάρτης αναμένεται να επικεντρωθούν σε μέτρα αποκλιμάκωσης της έντασης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται πιθανές συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα και στις ενεργειακές υποδομές.
Κατά την πρώτη ημέρα των επαφών, οι δύο πλευρές συζήτησαν ζητήματα ανθρωπιστικού χαρακτήρα, τις εδαφικές διαφορές και τις εγγυήσεις ασφαλείας που ζητά το Κίεβο. Στο τραπέζι τέθηκε επίσης το ενδεχόμενο ανταλλαγής έως και 1.500 αιχμαλώτων από κάθε πλευρά.
Συγκρατημένη αισιοδοξία από τις ΗΠΑ, επιφυλάξεις από τη Μόσχα
Την έναρξη του δεύτερου γύρου των διαπραγματεύσεων ανακοίνωσε μέσω Telegram ο επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας, Ρουστέμ Ουμέροφ, διευκρινίζοντας ότι μετά την ολοκλήρωση των τριμερών επαφών με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, η ουκρανική πλευρά θα πραγματοποιήσει ξεχωριστές συναντήσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους της.
Θετική αποτίμηση για την πρώτη ημέρα των συνομιλιών διατύπωσε και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος, μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της G7 στο Παρίσι, χαρακτήρισε τις επαφές στο Άμπου Ντάμπι “πολύ παραγωγικές”.
Αντίθετα, πιο επιφυλακτική εμφανίστηκε η ρωσική πλευρά. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Ριαμπκόφ, ο οποίος συμμετέχει στη διαπραγματευτική αποστολή της Μόσχας, δήλωσε ότι είναι “πολύ νωρίς” για να γίνει λόγος για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Οι συνομιλίες αποτελούν την πρώτη τριμερή διπλωματική προσπάθεια αυτού του τύπου από τον Φεβρουάριο, καθώς η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είχε στρέψει έκτοτε την προσοχή της στον πόλεμο με το Ιράν.
Παρά την επανέναρξη των επαφών, οι αποστάσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν μεγάλες, κυρίως στα ζητήματα των εδαφικών διεκδικήσεων και των εγγυήσεων ασφαλείας που θα μπορούσαν να διασφαλίσουν την Ουκρανία μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Στο επίκεντρο οι εγγυήσεις ασφαλείας και το εδαφικό
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας αφορά το πλαίσιο ασφαλείας που θα ισχύσει για την Ουκρανία. Παραμένει ασαφές ποιες εγγυήσεις είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν οι δυτικοί εταίροι του Κιέβου και κατά πόσο αυτές θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές από τη Μόσχα.
Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, απορρίπτει σταθερά το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, καθώς και την παρουσία δυτικών στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος.
Από την πλευρά του, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε τη Δευτέρα ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία έχει ζητήσει από τη Ρωσία να συναινέσει στην παροχή εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, αντίστοιχων με εκείνες που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ.
Το άρθρο 5 προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων των μελών της Συμμαχίας, ενεργοποιώντας τη συλλογική αμυντική συνδρομή.
Εξίσου δύσκολο παραμένει το εδαφικό ζήτημα. Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα απορρίψει την απαίτηση του Πούτιν να παραχωρήσει εδάφη στην ανατολική Ουκρανία, τα οποία οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν, παρά τις πολεμικές επιχειρήσεις που διεξάγονται από το 2014.
Συνεχίζονται οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις
Την ώρα που οι διπλωματικές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, χωρίς καμία από τις δύο πλευρές να έχει καταφέρει να εξασφαλίσει σημαντικά εδαφικά κέρδη κατά μήκος του μετώπου.
Η Μόσχα έχει εντείνει τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον ενεργειακών υποδομών, δικτύων μεταφορών και επιχειρήσεων στην Ουκρανία. Από την πλευρά του, το Κίεβο συνεχίζει να πλήττει διυλιστήρια πετρελαίου και άλλους στρατηγικούς στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος, επιχειρώντας να περιορίσει τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Την Τετάρτη, επίθεση με drone προκάλεσε πυρκαγιά στη λιμενική περιοχή της Ουστ-Λούγκα, ενός από τους μεγαλύτερους κόμβους εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου στη Βαλτική Θάλασσα, όπως ανακοίνωσε ο κυβερνήτης της περιφέρειας του Λένινγκραντ, Αλεξάντερ Ντροζντένκο.
Παράλληλα, η Ρωσία εξαπέλυσε κατά τη διάρκεια της νύχτας επιθέσεις εναντίον ενεργειακών στόχων στην περιφέρεια της Οδησσού, στη νότια Ουκρανία, με αποτέλεσμα περίπου 135.000 νοικοκυριά να μείνουν χωρίς ηλεκτροδότηση, σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Ολέχ Κίπερ.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει διευρυμένο διαπραγματευτικό σχήμα με συμμετοχή της Ευρώπης
Κεντρικό ρόλο στη διαμεσολαβητική προσπάθεια των ΗΠΑ έχουν αναλάβει ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ.
- ρωσικής αντιπροσωπείας ηγείται ο προεδρικός σύμβουλος Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ενώ στη σύνθεσή της περιλαμβάνονται και ανώτεροι αξιωματούχοι που δεν είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, την Τρίτη πραγματοποιήθηκε στο Άμπου Ντάμπι συνάντηση εκπροσώπων της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ουκρανική αντιπροσωπεία, με στόχο τον συντονισμό των θέσεων ενόψει των συνομιλιών, όπως γνωστοποίησε ο Ουμέροφ μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X. Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης οι Γουίτκοφ και Κούσνερ.
Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται, μάλιστα, να επιδιώκει τη διεύρυνση του σημερινού τριμερούς σχήματος, ώστε να συμμετέχουν άμεσα και οι Ευρωπαίοι στις διαπραγματεύσεις.
“Στόχος μας είναι κάποια στιγμή να διευρύνουμε αυτό το τριμερές σχήμα, ώστε να μην αφορά μόνο τις ΗΠΑ, την Ουκρανία και τη Ρωσία, αλλά να εκπροσωπούνται απευθείας στο τραπέζι των συνομιλιών και οι Ευρωπαίοι”, δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο.
