Σε μια εναλλακτική, αλλά δυνητικά υψηλότερου κινδύνου, λύση αποθήκευσης στρέφονται οι Ρώσοι αγρότες για τη διαχείριση της φετινής παραγωγής σιτηρών, καθώς οι επιθέσεις με drones στη Μαύρη Θάλασσα διαταράσσουν τις εξαγωγές και αυξάνουν τα αποθέματα στο εσωτερικό της χώρας. Με τις παραδοσιακές εγκαταστάσεις αποθήκευσης να μην επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες, ολοένα και περισσότεροι παραγωγοί καταφεύγουν σε γιγαντιαίους πλαστικούς σάκους κενού αέρος, γνωστούς ως “αργεντίνικα σιλό”.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters, έως και το ένα τρίτο των ρωσικών εξαγωγών σιτηρών θα μπορούσε φέτος να αποθηκευτεί με τη συγκεκριμένη μέθοδο, η οποία αναπτύχθηκε στην Αργεντινή τη δεκαετία του 1990 και χρησιμοποιείται ευρέως στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες.
Η λύση αυτή προσφέρει μια οικονομικότερη και ευκολότερη εναλλακτική σε σχέση με τα συμβατικά σιλό, ενώ η χρήση της στη Ρωσία έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς οι δυσκολίες στις εξαγωγές έχουν οδηγήσει στη συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων αδιάθετης παραγωγής.
Από τις αρχές Ιουλίου, οι ρωσικές εξαγωγές σιτηρών έχουν υποχωρήσει κατά περίπου ένα τρίτο σε σχέση με τα συνήθη επίπεδα, καθώς οι επιθέσεις της Ρωσίας και της Ουκρανίας σε λιμάνια και πλοία έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαδρόμους σιτηρών παγκοσμίως.
Η συμβουλευτική εταιρεία IKAR εκτιμά ότι οι ποσότητες σιτηρών που δεν κατάφεραν να εξαχθούν φέτος ενδέχεται να φτάσουν έως και τους 20 εκατ. τόνους. Τα αποθέματα αυτά θα πρέπει να παραμείνουν αποθηκευμένα έως ότου επιτευχθεί, μέσω διεθνούς διαμεσολάβησης, συμφωνία για τον τερματισμό των επιθέσεων και την αποκατάσταση των εξαγωγικών ροών.
“Έχουμε μια σημαντική αύξηση στη χρήση των λεγόμενων αργεντίνικων σάκων αποθήκευσης”, δήλωσε ο γενικός διευθυντής της IKAR, Ντμίτρι Ρίλκο, εκτιμώντας ότι η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να φιλοξενήσει έως και 20 εκατ. τόνους της ρωσικής παραγωγής.
Ενδεικτική της ταχύτητας με την οποία εξαπλώνεται η πρακτική είναι η περίπτωση της Aeon Agro. Όπως δήλωσε στο Reuters ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ντμίτρι Γκαρνόφ, η ποσότητα σιτηρών που αποθηκεύεται σε πλαστικούς σάκους έχει οκταπλασιαστεί από το 2023, φτάνοντας τους 180.000 τόνους. Πρόκειται για περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής παραγωγής της εταιρείας, η οποία διαθέτει αγροτικές εκτάσεις στην περιφέρεια Πένζα, στην κεντρική Ρωσία.
Τα πλεονεκτήματα και οι κίνδυνοι της νέας μεθόδου
Παρά το χαμηλότερο κόστος και την ευκολία εγκατάστασης, η αποθήκευση σε πλαστικούς σάκους δεν στερείται κινδύνων. Όπως επισημαίνει ο Γκαρνόφ, οι πτυχώσεις και οι τσακίσεις στο υλικό μπορούν να δημιουργήσουν διόδους εισόδου για τρωκτικά, ενώ απαιτούνται ειδικά ηχητικά κανόνια, αντίστοιχα με εκείνα που χρησιμοποιούνται στα αεροδρόμια, για την απομάκρυνση των πουλιών.
Η Άλα Νοβίκοβα, από το ερευνητικό κέντρο της ρωσικής εποπτικής αρχής αγροτικών προϊόντων, υπογραμμίζει ότι οι συνθήκες αποθήκευσης διαφέρουν ανάλογα με την εκμετάλλευση και τη γεωγραφική περιοχή. Για τον περιορισμό των απωλειών, απαιτείται συνεχής έλεγχος της κατάστασης των σάκων.
Η στροφή των παραγωγών στη συγκεκριμένη λύση συνδέεται και με το υψηλό κόστος χρηματοδότησης στη ρωσική οικονομία. Τα αυξημένα επιτόκια καθιστούν απαγορευτικές για πολλούς αγρότες νέες επενδύσεις σε υποδομές μακροχρόνιας αποθήκευσης, όπως οι ανελκυστήρες σιτηρών, με αποτέλεσμα οι πλαστικοί σάκοι να αποτελούν συχνά τη μοναδική οικονομικά προσιτή επιλογή, παρά τον αυξημένο κίνδυνο απωλειών.
Η Ρωσία διαθέτει συνολική αποθηκευτική δυναμικότητα περίπου 160 εκατ. τόνων, με το μεγαλύτερο μέρος των εγκαταστάσεων να έχει κατασκευαστεί κατά τη σοβιετική περίοδο. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, μόλις το 40% πληροί τα σύγχρονα πρότυπα, ενώ οι υπόλοιπες υποδομές είναι κατάλληλες κυρίως για βραχυχρόνια αποθήκευση και συνοδεύονται από αυξημένο κίνδυνο απωλειών.
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η γεωγραφική κατανομή των εγκαταστάσεων σε μια χώρα τεράστιας έκτασης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αποθηκευτικοί χώροι βρίσκονται μακριά από τις αγροτικές εκτάσεις, γεγονός που αυξάνει το κόστος μεταφοράς και περιορίζει την οικονομική τους αξιοποίηση. Αντίθετα, οι πλαστικοί σάκοι επιτρέπουν στους παραγωγούς να δημιουργούν αποθηκευτικούς χώρους απευθείας στα χωράφια τους.
Οι κεντρικές περιφέρειες και οι περιοχές γύρω από τον ποταμό Βόλγα, που βρίσκονται μακριά από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής, ήταν οι πρώτες που υιοθέτησαν ευρύτερα τη συγκεκριμένη τεχνολογία, λόγω της έλλειψης συμβατικών αποθηκευτικών υποδομών.
Πλέον, η πρακτική αναμένεται να επεκταθεί και στις νότιες περιοχές της χώρας, οι οποίες αντιμετωπίζουν εντονότερα το πρόβλημα της συσσώρευσης αδιάθετων ποσοτήτων. “Οι νότιες περιοχές δεν έχουν φέτος άλλη επιλογή από το να αποθηκεύσουν κάπου την πλεονάζουσα παραγωγή τους. Πιστεύω ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία θα επεκταθεί πλέον και εκεί”, ανέφερε ο Γκαρνόφ.
Στους 10 εκατ. τόνους τα σιτηρά που αποθηκεύονται ήδη σε πλαστικούς σάκους
Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης αγοράς αποτυπώνεται και στην εγχώρια παραγωγή του εξοπλισμού. Τρεις εταιρείες στη Ρωσία ξεκίνησαν την κατασκευή μεγάλων πλαστικών σάκων αποθήκευσης σιτηρών, σε σχήμα κυλίνδρου, κατά την περίοδο 2020-2025. Κάθε σάκος μπορεί να χωρέσει έως και 200 τόνους σιτηρών.
Η ρωσική πετροχημική εταιρεία Sibur, η οποία προμηθεύει τους κατασκευαστές με πολυαιθυλένιο, αναφέρει ότι τα σιτηρά μπορούν να διατηρηθούν στους συγκεκριμένους σάκους για διάστημα έως και 18 μηνών.
Από την πλευρά της, η Νοβίκοβα επισημαίνει ότι μελέτες δείχνουν πως οι απώλειες κατά την αποθήκευση σε πλαστικούς σάκους μπορούν να είναι συγκρίσιμες με εκείνες των συμβατικών σιλό, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι απαραίτητες συνθήκες συντήρησης. Ωστόσο, η διάρκεια ασφαλούς αποθήκευσης στους σάκους είναι μικρότερη.
Μάλιστα, έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Ταταρστάν κατά την περίοδο 2025-2026 έδειξε ότι και τα πέντε βασικά είδη σιτηρών που αποθηκεύτηκαν με τη συγκεκριμένη μέθοδο διατήρησαν την ποιότητά τους, σύμφωνα με τον Μαξίμ Κανούνικοφ, επικεφαλής του αγροτικού τομέα της Sibur.
Σύμφωνα με τη Ρωσική Ένωση Σιτηρών, περίπου 10 εκατ. τόνοι σιτηρών, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 7% της ετήσιας παραγωγής της χώρας, αποθηκεύονται ήδη σε πλαστικούς σάκους.
