Αυτή τη στιγμή, η χώρα διαθέτει περίπου 30 MW εγκατεστημένης υπολογιστικής ισχύος data centers σε λειτουργία (κυρίως στην Αττική), ενώ μαζί με τα έργα σε προχωρημένη κατασκευή η ισχύς κυμαίνεται στα 40-60 MW είπε ο Αλέξανδρος Μπεχράκης, διαχειριστής και πρόεδρος του ΔΣ της Greek Data Center Association και διευθύνων σύμβουλος της Digital Realty Hellas.
Όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου της Greek Data Center Association, ο ρεαλιστικός στόχος για τα επόμενα 3-5 χρόνια είναι η επίτευξη των 210 MW, γεγονός που θα ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές, θα ενισχύσει τη συνδεσιμότητά της και θα θωρακίσει την ψηφιακή της κυριαρχία (digital sovereignty) σε περιόδους κρίσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση κατά την παρουσίαση του κ. Μπεχράκη δόθηκε στην τεράστια προστιθέμενη αξία των Data Centers για την ελληνική οικονομία, καθώς εκτιμάται ότι για κάθε ένα εκατομμύριο ευρώ επένδυσης παράγονται 8,23 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος δεκαετίας. Πέρα από τα άμεσα οικονομικά οφέλη, οι υποδομές αυτές αποτελούν τη βάση για τη λειτουργία κρίσιμων υπηρεσιών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, υποστηρίζουν την καινοτομία και το οικοσύστημα των startups, και δημιουργούν θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα είναι ακόμη μεγαλύτερο αν συνυπολογιστεί η αξία του IT εξοπλισμού και των υπηρεσιών που αναπτύσσονται πάνω σε αυτές τις υποδομές, σημείωσε ο Αλέξανδρος Μπεχράκης.
Παρά τις θετικές προοπτικές, ωστόσο, ο κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, με κυριότερη τους περιορισμούς στο ηλεκτρικό δίκτυο και την έλλειψη θεσμικής προβλεψιμότητας. Η υπερζήτηση ισχύος και η κερδοσκοπική δέσμευση ηλεκτρικού χώρου από μη ώριμα έργα έχουν προκαλέσει «στέγνωμα» του δικτύου, εμποδίζοντας τις πραγματικές επενδύσεις. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, κρίνεται απαραίτητη η επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου, η ταχύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ και των συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίες), καθώς και η προσήλωση στα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα βιωσιμότητας όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας και νερού, ανέφεραν τα σταλέχη της αγοράς που απαρτίζουν την GRDCA.
Ο Αλέξανδρος Μπεχράκης, διαχειριστής και πρόεδρος του ΔΣ της Greek Data Center Association και διευθύνων σύμβουλος της Digital Realty Hellas
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του κλάδου
Σχετικά με τις βασικές ανησυχίες που αφορούν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του κλάδου, ο Αλέξανδρος Μπεχράκης ξεκαθάρισε ότι η τρέχουσα ενεργειακή κατανάλωση των data centers είναι αμελητέα και δεν επιβαρύνει τους καταναλωτές. Παράλληλα, απέρριψε τις ανησυχίες για τη σπατάλη νερού, εξηγώντας ότι τα περισσότερα κέντρα λειτουργούν με κλειστά κυκλώματα ανακύκλωσης. Όσον αφορά τον θόρυβο, υπογράμμισε την ανάγκη για σταθερά και ξεκάθαρα θεσμικά όρια ανάλογα με την περιοχή εγκατάστασης, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε κατά τη διάρκεια της σχετικής παρουσίασης στη διαφάνεια και τη συμμόρφωση με τα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα, καθώς οι επιχειρήσεις του κλάδου παρέχουν αναλυτικά στοιχεία κατανάλωσης στις αρχές. Μέσω της συμμετοχής τους στο «Green Data Center Pact», οι εταιρείες δεσμεύονται για τη χρήση 100% ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη μείωση χρήσης νερού και την κυκλική οικονομία, τόνισε ο Αλέξανδρος Μπεχράκης.
Επιπλέον, στην Ελλάδα εξετάζονται επίσης εναλλακτικοί τρόποι αξιοποίησης της εκλυόμενης θερμότητας, για παράδειγμα στη γεωργία ενώ όπως επισήμανε τα σύγχρονα data centers στην Αττική είναι μεσαίου μεγέθους, διαθέτουν προηγμένο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και στηρίζουν τις τοπικές κοινωνίες μέσω της δημιουργίας εξειδικευμένων θέσεων εργασίας.
Επιπρόσθετα, τα στελέχη της GRDCA ανέδειξαν τον στρατηγικό ρόλο των κέντρων δεδομένων για την ψηφιακή μετάβαση και την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας έναντι των γειτονικών χωρών. Όπως τόνισε ο κ. Μπεχράκης η χώρα δεν μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό ψηφιακό κόμβο χωρίς ισχυρά data centers και τηλεπικοινωνίες, τα οποία αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη ενός ευρύτερου τεχνολογικού και βιομηχανικού οικοσυστήματος. Για τον λόγο αυτό, κάλεσε σε μια σφαιρική κατανόηση των πραγμάτων που θα εστιάζει στις μεγάλες αναπτυξιακές ευκαιρίες και όχι μόνο στα επιμέρους ζητήματα που χρήζουν αντιμετώπισης.
Σε ότι αφορά τις προοπτικές, τις προκλήσεις και τον ρυθμό ανάπτυξης των επενδύσεων αυτών στη χώρα, σε συνάρτηση με το νέο νομοθετικό πλαίσιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία στη Βουλή, τονίστηκε ότι οι επενδύσεις στα κέντρα δεδομένων έχουν μακροπρόθεσμο ορίζοντα δεκαετιών, γεγονός που απαιτεί σταθερότητα και τις καθιστά ανεξάρτητες από βραχυπρόθεσμα πολιτικά φαινόμενα ή εκλογικούς κύκλους.
Οι ενστάσεις για το υπό ψήφιση νομοσχέδιο
Ειδική αναφορά έγινε και στις ενστάσεις του συνδέσμου για το υπό ψήφιση νομοσχέδιο, το οποίο εισάγει ένα ετήσιο τέλος ανά μεγαβάτ (MW) που αυξάνει δυσανάλογα το λειτουργικό κόστος και πλήττει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας. Οι άνθρωποι της GRDCA επισήμαναν ότι το τέλος αυτό δεν λαμβάνει υπόψη τη σταδιακή ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων, ενώ ζήτησαν τη διασφάλιση της νομοθετικής συνέπειας για τις υφιστάμενες επενδύσεις.
Επιπλέον, εξέφρασαν προβληματισμό για τις απαιτήσεις σύνδεσης αποκλειστικά με νέα έργα ΑΠΕ (Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας), προτείνοντας μεταβατικές διατάξεις και τη δυνατότητα αξιοποίησης υφιστάμενων ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης (μπαταρίες).
Τέλος, αποσαφηνίστηκε η πραγματική οικονομική διάσταση των επενδύσεων. Όπως εξηγήθηκε το κόστος ανάπτυξης ανά MW ανέρχεται σε περίπου 1 εκατομμύριο ευρώ για τις υποδομές, ενώ ο τεχνολογικός εξοπλισμός κοστίζει επιπλέον 4 έως 10 φορές περισσότερο. Χαρακτήρισαν πλασματικά και εκτός πραγματικότητας τα σενάρια για αιτήματα ισχύος ύψους 10 GW, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχη ζήτηση από πελάτες στην περιοχή, εκτιμώντας τη ρεαλιστική δυναμική της αγοράς σε μερικές εκατοντάδες MW έως 1 GW σε ορίζοντα δεκαετίας.
Επιπλέον, συμπέραναν ότι η εισαγωγή εγγυητικών επιστολών στο νομοσχέδιο θα λειτουργήσει ως φίλτρο που θα ξεκαθαρίσει το τοπίο από κερδοσκοπικές αιτήσεις μέσα στο επόμενο έτος.
Οι δεσμεύσεις και τα εκκρεμή αιτήματα
Ο κ. Μπεχράκης ανέδειξε ως μείζον πρόβλημα την έλλειψη διαθέσιμου «ηλεκτροχώρου» λόγω των δεσμεύσεων από εκκρεμή αιτήματα, γεγονός που εμποδίζει την ομαλή ανάπτυξη μεγάλων έργων. Σημείωσε ότι οι επενδυτές αναγκάζονται να ζητούν προκαταβολικά όλη την ισχύ που θα χρειαστούν σε βάθος δεκαετίας αντί για σταδιακή παραχώρηση, κάτι που θα ήταν το ιδανικό αλλά δεν υποστηρίζεται από τις υφιστάμενες υποδομές.
Παράλληλα, περιέγραψε τα data centers ως επενδύσεις έντασης κεφαλαίου με μακροπρόθεσμη απόδοση (ROI δεκαετίας), που απαιτούν ανταγωνιστικούς όρους για να επιβιώσουν.
Όπως σημείωσαν οι άνθρωποι του συνδέσμου η εξασφάλιση ισχύος αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα για την υλοποίηση μιας τέτοιας επένδυσης, με τις υποδομές δικτύων να έπονται σε σημασία. Στο πλαίσιο αυτό, επισημάνθηκε η σημασία του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, το οποίο εισάγει κανόνες για τους υποψήφιους επενδυτές και επιχειρεί να εξορθολογίσει την αγορά.
