Στο υπουργείο Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ) περνά και πάλι η υπόθεση των κινήτρων για τη δημιουργία φιλικότερων στο περιβάλλον κτιρίων. Aλλά και η επίλυση των προβλημάτων στην κτηματαγορά, συνέπεια της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) περί αντισυνταγματικότητας του ΝΟΚ.
Το ΥΠΕΝ έχει από χθες στη διάθεσή του τις 4 αποφάσεις του ΣτΕ (καθαρογραμμένες και αναλυτικές) με τις οποίες ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός καθίσταται ανενεργός ως προς τα περιβαλλοντικά κίνητρα για τη δόμηση και προφανώς θα χρειαστεί κάποιες μέρες για τις μελετήσει.
Το άμεσο ζήτημα που χρήζει αντιμετώπισης αφορά τις 14,5 χιλ. οικοδομικές άδειες οι οποίες αν και νόμιμες, τουλάχιστον μέχρι την ανακοίνωση του ΣτΕ στις 11.12.24, βρίσκονται στον αέρα με τους ενδιαφερόμενους να σκοπεύουν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από το δημόσιο.
Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος Θοδωρή Σκυλακάκη, «στόχος του ΥΠΕΝ είναι να περιορίσει το οικονομικό και κοινωνικό κόστος που έχει αυτή η απόφαση του ΣτΕ και να εξασφαλίσει ότι περιβαλλοντικά οι αποφάσεις του ΥΠΕΝ θα ισοσταθμίζουν ό,τι κατά το ΣτΕ πρέπει να ισοσταθμιστεί. Υπάρχει ανάγκη για νομοθετική παρέμβαση, κυρίως για να δούμε τι θα συμβεί στην οικοδομική δραστηριότητα και στην πιθανότητα να δημιουργηθούν υποχρεώσεις αποζημίωσης για το κράτος».
Στελέχη της κτηματαγοράς επισημαίνουν ότι το πρόβλημα είναι ευρύτερο καθώς αναμένεται πάγωμα της οικοδομικής δραστηριότητας, άγνωστο για πόσο χρονικό διάστημα, με συνέπεια την περαιτέρω μείωση της προσφοράς ακινήτων και συνακόλουθα νέα άνοδο των τιμών.
Αποζημιώσεις
Εκτόνωση της όλης κατάστασης θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρξει με μια νομοθετική ρύθμιση που θα όριζε ότι όλες οι άδειες που εκδόθηκαν πριν την 11η Δεκεμβρίου 2024 και είναι νόμιμες δύναται να υλοποιηθούν. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν το επιτρέπει το ΣτΕ με τα όσα έχει προβλέψει στις σχετικές αποφάσεις. Ζητά, προκειμένου μια άδεια κατά ΝΟΚ να υλοποιηθεί να αποδεικνύεται ότι είχαν ξεκινήσει εργασίες εκσκαφής κατά την προαναφερόμενη ημερομηνία.
Αποζημιώσεις από το κράτος (δηλαδή από όλους τους Έλληνες πολίτες) δύναται να αιτηθούν όσοι κατασκευαστές έχουν εκδώσει άδεια έχοντας συνάψει προσύμφωνα με τους αγοραστές διαμερισμάτων αλλά δεν έχουν ξεκινήσει εργασίες, όσοι έχουν ξεκινήσει αλλά δεν είναι σε θέση να το πιστοποιήσουν με ασφάλεια καθώς και οι έχοντες οικοδομές που σταμάτησαν λόγω προσφυγών.
Τα σενάρια στο τραπέζι
Στα σενάρια που έχουν εξεταστεί από το ΥΠΕΝ χωρίς να έχουν ληφθεί αποφάσεις, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνεται το ενδεχόμενο να χαρακτηριστούν κάποια από τα κτίρια (που έχουν γίνει κατά ΝΟΚ και έχουν πρόβλημα) αυθαίρετα και με ένα παράβολο να νομιμοποιηθούν ή να λάβουν οι κατασκευαστές αντί αποζημιώσεις πλεονάζον συντελεστή δόμησης από την Τράπεζα Γης, όταν βεβαίως αυτή λειτουργήσει.
Όπως είναι γνωστό το ΣτΕ δεν έκρινε αντισυνταγματικά τα περιβαλλοντικά κίνητρα του ΝΟΚ, αλλά τη διαδικασία με την οποία αυτά εφαρμόζονται. Ζητείται η εφαρμογή τους να περάσει μέσα από πολεοδομικό σχεδιασμό δηλαδή από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) και όχι μέσω των οριζόντιων διατάξεων του ΝΟΚ. Πιθανότατα, εφόσον το ΥΠΕΝ επιθυμεί να εφαρμοστούν κίνητρα να προχωρήσει αργότερα και σε νομοθετική ρύθμιση για το πως κάποια από τα κίνητρα θα εφαρμοστούν μέσω της πολεοδομικής μεταρρύθμισης.