Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή αυξάνει ακόμα περισσότερο την αβεβαιότητα αλλά και τις τυχόν συνέπειες που θα έχει στην πορεία της ελληνικής οικονομίας. Παρόλα αυτά, το οικονομικό επιτελείο φαίνεται ότι έχει ακόμα χρόνο προκειμένου να καθορίσει τις επόμενες κινήσεις του με ορίζοντα το 2026 και τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Οι οριστικές αποφάσεις, με βάση και τις νέες εξελίξεις σε γεωπολιτικό επίπεδο, θα ληφθούν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.
Σε κάθε περίπτωση, στόχος του κυβερνητικού επιτελείου είναι τα όποια μέτρα αποφασιστούν να αφορούν όλους τους πολίτες και κυρίως τη μεσαία τάξη ενώ παρεμβάσεις σχεδιάζονται για την περαιτέρω μείωση της φοροδιαφυγής αλλά και για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Σημαντικό μέρος των ανακοινώσεων θα αποτελούν οι φοροελαφρύνσεις αλλά και κίνητρα για ηλεκτρονικές πληρωμές. Στα σενάρια που εξετάζονται είναι οι :
- Επανεξέταση της έκπτωσης φόρου για ηλεκτρονικές πληρωμές σε επαγγελματίες όπου καταγράφονται υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής. Σήμερα παρέχεται έκπτωση 30% από το φορολογητέο εισόδημα για δαπάνες που πληρώνονται με ηλεκτρονικό τρόπο σε 20 κατηγορίες ελευθέρων επαγγελματιών και μέχρι το ποσό των 5.000 ευρώ. Προκειμένου να αυξηθεί το ενδιαφέρον των πολιτών, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει σενάρια που περιλαμβάνουν από την κατάργηση της φοροέκπτωσης μέχρι και την ενίσχυση αυτής με αύξηση ή ακόμη και διπλασιασμό της έκπτωσης. Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να αποφασιστεί η διεύρυνση του αριθμού των επαγγελματιών για τους οποίους θα ισχύσει η αυξημένη έκπτωση φόρου.
- Μείωση των φορολογικών συντελεστών. Στην έκθεση νομισματικής πολιτικής η Τράπεζα της Ελλάδος αναλύει το φαινόμενο της «φορολογικής διάβρωσης», δηλαδή όταν τα εισοδήματα αυξάνονται λόγω πληθωρισμού αλλά η φορολογική κλίμακα παραμένει αμετάβλητη, οι πολίτες μετακινούνται αυτόματα σε υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές, πληρώνοντας περισσότερους φόρους, χωρίς να έχουν πραγματικά μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Ερωτηθείς προ ημερών σε συνέντευξη του στην ΕΡΤ, για το φορολογικό πλαίσιο και τις επικείμενες αλλαγές από την κυβέρνηση ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας πρότεινε ριζική αλλαγή του φορολογικού συστήματος, των συντελεστών, των φοροαπαλλαγών και των επιδομάτων με έμφαση στη μεσαία τάξη.
- Κατάργηση του τρόπου υπολογισμού του φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μέσω του τεκμαρτού εισοδήματος. Στο ζήτημα αυτό αναφέρθηκε πρόσφατα ο εκπρόσωπος τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Όμηρος Τσάπαλος μιλώντας στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθήνας. Καθοριστικός παράγοντας για το χρόνο που θα ληφθεί η συγκεκριμένη απόφαση θα είναι η περαιτέρω επέκταση των ψηφιακών εργαλείων αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
- Μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά τουλάχιστον μισή ποσοστιαία μονάδα.
- Μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30% και σταδιακή κατάργησή τους τα επόμενα έτη, με στόχο την εξάλειψη των στρεβλώσεων και τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών.
Μέχρι το τέλος του έτους το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει να εξομαλύνει την κατάσταση στο σκέλος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, με τα χρέη των νοσοκομείων να καταλαμβάνουν την πρώτη θέση. Γι’ αυτό το σκοπό έχει συσταθεί ομάδα εργασίας στο ΥΠΕΘΟ. Είναι χαρακτηριστικό ότι με βάση τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, στα τέλη Απριλίου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων ανήλθαν σε 1,65 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 161 εκατ. ευρώ μέσα σε ένα μήνα, και του ΕΟΠΥΥ στα 253 εκατ. ευρώ από 220 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο. Ειδικά το ποσό των 253 εκατ. ευρώ αναμένεται να «ξεκαθαρίσει» το επόμενο χρονικό διάστημα καθώς δεν έχει αφαιρεθεί το clawback και το rebate που επιβάλλεται στους προμηθευτές υγείας.
Βελτιώσεις στο εξωδικαστικό
Ένα ακόμα σενάριο που εξετάζεται και να υπάρξουν περαιτέρω βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό όπως η μείωση του ορίου οφειλών για υπαγωγή κάτω από τις 10.000 ευρώ. Μέχρι τώρα, παρά τις βελτιώσεις που έχουν γίνει, στον Εξωδικαστικό μπορούν να υπαχθούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με οφειλές άνω των 10.000 ευρώ προς το Δημόσιο, Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τράπεζες, servicers καθώς και για οφειλές και υπέρ τρίτων που εισπράττονται από τη φορολογική διοίκηση.
Ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα αποτελεί το στεγαστικό πρόβλημα με στόχο σε κάθε περίπτωση να αυξηθεί η προσφορά ακινήτων. Στο τραπέζι, η αξιοποίηση των 25.000 ακινήτων που βρίσκονται στα χέρια των τραπεζών και servicers, η μείωση του φόρου στα εισοδήματα από ακίνητα, νέες παρεμβάσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση, αξιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας, κ.α.
