Οι δασμοί Τραμπ κατέληξαν σε μία πιο ήπια εκδοχή κι έτσι δεν λύγισαν τις αγορές το 2025. Ενώ οι επενδυτές θα μπορούσαν να το χαρακτηρίσουν αυτό ως επιτυχία, υπάρχει η ανησυχία ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να το παρερμηνεύσει και να αποθρασυνθεί περαιτέρω το 2026.
Αυτό φέρνει τους επενδυτές σε μια δύσκολη θέση, καθώς καλούνται πλέον να διαχειριστούν αγορές που βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με ευνοϊκό μακροοικονομικό περιβάλλον, αλλά με σημαντικό γεωπολιτικό κίνδυνο.
Γιατί οι δασμοί δεν κατέρρευσαν τις αγορές
Αν και είδαμε ένα μεγάλο ξεπούλημα τον Απρίλιο του 2025, οι αγορές έχουν πλέον ανακάμψει, με πολλές μετοχές να καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά — και όχι μόνο στον τεχνολογικό κλάδο.
Η άνοδος ήταν ευρεία και οι δασμοί τελικά δεν είχαν την επίδραση που πολλοί πίστευαν. Ο πληθωρισμός παραμένει υπό έλεγχο και η ανάπτυξη του ΑΕΠ συνεχίστηκε όπως αναμενόταν.
Φυσικά, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι δασμοί δεν εφαρμόστηκαν ποτέ όπως είχε αρχικά προβλεφθεί. Το αρχικό σοκ του Απριλίου προσπάθησε να προεξοφλήσει ένα επίπεδο δασμών που τελικά δεν υλοποιήθηκε. Στο τέλος, μέσω διαφόρων εμπορικών συμφωνιών, οι δασμοί έγιναν πολύ λιγότερο επιβαρυντικοί.
Παράλληλα, το μακροοικονομικό περιβάλλον — με τη Fed σε φάση χαλάρωσης, ένα ασθενέστερο δολάριο και σταθερές αποδόσεις ομολόγων — συνέβαλε σε ένα υγιές ράλι.
Η κατάσταση στη Βενεζουέλα
Τα πρόσφατα γεγονότα στη Βενεζουέλα έχουν μέχρι στιγμής αντιμετωπιστεί θετικά από τις αγορές, ωστόσο, αναλυτές ανησυχούν ότι κάτω από την επιφάνεια αυτό μπορεί να αποτελεί απλώς την Πράξη Ι ενός επικίνδυνου κύκλου εξελίξεων.
Η Βενεζουέλα είναι μια σχετικά μικρή χώρα στη διεθνή σκηνή, αλλά είναι σημαντική για δύο βασικούς λόγους:
-Τα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας
-Η συμμαχία της με την Κίνα και τη Ρωσία
Η τρέχουσα παρέμβαση είχε ελάχιστη επίδραση στο πετρέλαιο, όπου οι τιμές είναι ήδη πιεσμένες. Συνεπώς, το βασικό ζήτημα εδώ είναι το ενδεχόμενο αντιποίνων, τα οποία θα μπορούσαν να προκύψουν με έναν από τους τρεις ακόλουθους τρόπους.
Ήπια οικονομικά αντίποινα
Σε αυτό το σενάριο, η Ρωσία και η Κίνα απαντούν οικονομικά και όχι στρατιωτικά.
Για παράδειγμα, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής της Βενεζουέλας — κάτι που πιθανότατα θα αλλάξει αν αλλάξει και η δομή εξουσίας.
Αυτό θα μπορούσε να συνοδευτεί από επιλεκτικούς δασμούς, τόσο κατά της Βενεζουέλας όσο και, πιο συγκεκριμένα, κατά των ΗΠΑ.
Η επιρροή της Ρωσίας στις ΗΠΑ είναι πολύ πιο περιορισμένη, με το βασικό της μοχλό πίεσης να αφορά την Ευρώπη. Ωστόσο, με την Ευρώπη έτοιμη να καταργήσει πλήρως τις ρωσικές εισαγωγές έως το 2027, τα περιθώρια πίεσης είναι πλέον ελάχιστα.
Γεωπολιτική κλιμάκωση σε περιοχές δι’ αντιπροσώπων
Πολύ πιο πιθανό είναι η Κίνα και η Ρωσία να κλιμακώσουν την επιθετικότητά τους πιο κοντά στα σύνορά τους.
Η Κίνα στην Ταϊβάν, όπου συνεχίζει να πραγματοποιεί τακτικές στρατιωτικές ασκήσεις, και η Ρωσία στην Ουκρανία — και ενδεχομένως σε άλλες γειτονικές χώρες.
Κυβερνοεπιθέσεις και ασύμμετρη κλιμάκωση
Η διαδρομή με τη μικρότερη ορατότητα, αλλά ίσως τη μεγαλύτερη διαταραχή αφορά τον υβριδικό πόλεμο.
Η παρέμβαση στη Βενεζουέλα χαράσσει τον δρόμο για συνεχή κλιμάκωση ενός «σιωπηλού» κυβερνοπολέμου. Πρόκειται για ένα ζήτημα που συχνά παραβλέπεται, αλλά είναι τελικά ο τομέας όπου τα κράτη μπορούν να πλήξουν το ένα το άλλο ουσιαστικά, χωρίς να αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο και διατηρώντας εύλογη άρνηση ευθύνης.
Η συχνότητα των κυβερνοεπιθέσεων αυξήθηκε κατακόρυφα το 2025, συμπεριλαμβανομένων άμεσων επιθέσεων από χάκερ που συνδέονται με το κινεζικό κράτος σε ευπάθεια της Microsoft (MSFT), καθώς και ρωσικών επιθέσεων σε ευρωπαϊκές υποδομές.
Εδώ είναι που θα μπορούσαμε πραγματικά να δούμε τις αγορές να αρχίζουν να κλονίζονται, διαβάζουμε σε ανάλυση του seekingalpha. Παρατεταμένες διακοπές ρεύματος, διαταραχές στην τροφοδοσία τροφίμων και ακόμη και άμεσες παρεμβάσεις σε στρατιωτικά συστήματα είναι όλα πιθανά σενάρια.
Πώς να τοποθετηθεί κανείς με ρεαλισμό σε αυτό το περιβάλλον;
Πρώτον, μην προσπαθείτε να «παίξετε» κάθε είδηση — είναι μάταιη προσπάθεια. Οι αγορές τείνουν να ανεβαίνουν ακόμη και εν μέσω πολέμου και, όπως είδαμε τον Απρίλιο, οι μεγάλες πτώσεις μπορούν να αντιστραφούν γρήγορα.
Δεύτερον, επιδιώξτε τη διαφοροποίηση. Αν το 2025 απέδειξε κάτι, είναι ότι τα εμπορεύματα έχουν θέση σε ένα χαρτοφυλάκιο. Το 2026 θα μπορούσε ενδεχομένως να φέρει ανανεωμένο ενδιαφέρον για τα ομόλογα, καθώς και για μετοχές αμυντικών εταιρειών.
Τρίτον, επιδιώξτε παγκόσμια διαφοροποίηση και εκμεταλλευτείτε επιλεκτικές ευκαιρίες που δημιουργεί η μεταβλητότητα.
Για παράδειγμα, η κατάσταση στη Βενεζουέλα πιθανότατα θα δημιουργήσει νικητές στον κλάδο του πετρελαίου. Επίσης, θα μπορούσε να αποτελέσει ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για τα ομόλογα και τις μετοχές αναδυόμενων αγορών.
