Ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη χρειάζεται ενωμένο το γαλλο-γερμανικό δίδυμο δυνάμεων, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, οι σχέσεις μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου φαίνεται πως αντιμετωπίζουν προβλήματα.
Αν και ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, υπόσχεται να σχηματίσει ένα κοινό μέτωπο με τον Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν, η ανάγκη οικοδόμησης μιας “κοινής θέσης” μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού δεν έρχεται σε μια εύκολη στιγμή. Αυτό, γιατί και οι δύο πλευρές θα πρέπει να αφήσουν κατά μέρος μήνες απογοήτευσης και καχυποψίας, όπως παρατηρεί το Politico. Οι Γάλλοι διπλωμάτες ανησυχούν, συγκεκριμένα, για την τάση του Βερολίνου να αυτοπροσδιορίζεται ως ο κυρίαρχος παίκτης της Ευρώπης, ενώ οι Γερμανοί έχουν κουραστεί λόγω του αδιεξόδου γύρω από το κοινό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών, της αντίθεσης της Γαλλίας στην εμπορική συμφωνία Mercosur, αλλά και των αναβολών που παίρνει το σχέδιο για τη χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση της βοήθειας προς την Ουκρανία.
Η αντίθεση μεταξύ των Γάλλων και Γερμανών ηγετών στην προσέγγισή τους απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε επίσης ξεκάθαρα στην απάντησή τους στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, το Σάββατο, να επιβάλει δασμούς στις χώρες της ΕΕ που αντιτάσσονται στην κατάληψη της Γροιλανδίας.
Ο Μακρόν προειδοποίησε για σκληρή απάντηση στον Τραμπ, παραπέμποντας στο εμπορικό οπλοστάσιο της ΕΕ, ενώ ο Μερτς – σε πιο ήπιο τόνο – στράφηκε στην προοπτική να μεταπείσει τον Τραμπ.
Ο Μερτς αναγνώρισε ότι η Γερμανία υιοθέτησε διαφορετικό τόνο με τη Γαλλία, η οποία “ήθελε να αντιδράσει λίγο πιο σκληρά από εμάς”, επειδή το Παρίσι ήταν λιγότερο εκτεθειμένο στην επίθεση ενός ολοκληρωτικού εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ.
Για το Παρίσι, εμπόδιο για μια ενιαία θέση με το Βερολίνο συνιστά το ότι η κυβέρνηση συνασπισμού της Γερμανίας είναι εσωτερικά διχασμένη. Ενώ ο Μακρόν θέτει στο τραπέζι την επιλογή χρήσης του εμπορικού “μπαζούκα” της ΕΕ – του μέσου κατά του καταναγκασμού (ACI) – για να αντιδράσει εναντίον του Τραμπ, η θέση της Γερμανίας είναι μπερδεμένη.
“Διαφορετικοί Γερμανοί πολιτικοί λένε διαφορετικά πράγματα”, παραπονέθηκε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης. “Αν ακούσετε τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, λέει ότι πρέπει να το κάνουμε”, προσέθεσε, αναφερόμενος στην υποστήριξη του Λαρς Κλίνγκμπαϊλ στην προσέγγιση του Μακρόν. Άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας, ακούστηκαν πολύ λιγότερο ενθουσιώδεις, συνέχισε ο διπλωμάτης.
Ενώ ο Μερτς είναι βέβαιος ότι θα ευθυγραμμιστεί με τον Μακρόν αυτή την εβδομάδα για να αντιμετωπίσει την κρίση που δημιούργησε ο Τραμπ, οι δυσκολίες που μαστίζουν τις σχέσεις της Γερμανίας με τη Γαλλία είναι βαθύτερες και πιθανότατα θα χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο για να διορθωθούν, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
“Τους τελευταίους έξι μήνες, η γαλλο-γερμανική μηχανή δεν έχει παράγει τίποτα“, δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ.
Αλλαγές στην ισορροπία δυνάμεων
Το Παρίσι ήθελε εδώ και καιρό η Γερμανία να διαδραματίσει έναν πιο φιλόδοξο ρόλο στην υποστήριξη των μεγάλων φιλοδοξιών της Γαλλίας για την Ευρώπη, αλλά το Βερολίνο τώρα επιδεικνύει μεγαλύτερη διπλωματική ισχύ από ό,τι περίμενε η Γαλλία. Η Γερμανία βρίσκεται καθ’οδόν για να δημιουργήσει έναν πολύ μεγαλύτερο στρατό από τη γειτονική της χώρα και αναμένεται να είναι η μόνη οικονομία της ΕΕ που θα συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των δέκα κορυφαίων παγκοσμίως έως το 2050.
Ενώ ο Μακρόν αντιμετωπίζει προβλήματα στο εσωτερικό λόγω του τεράστιου δημόσιου χρέους και της κυβερνητικής αστάθειας, ο Μερτς τίθεται ολοένα και περισσότερο στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής πολιτικής. Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, για παράδειγμα, αναδείχθηκε κορυφαίος διαπραγματευτής κατά τη διάρκεια μιας συνόδου κορυφής στο Βερολίνο στα τέλη του περασμένου έτους, η οποία είδε πρόοδο στις εγγυήσεις ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ.
Ο Μερτς έχει επίσης επιδιώξει ηγετικό ρόλο στις συνομιλίες με τον Τραμπ. Όπως είχε πει πρόσφατα, αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ “δεν μπορεί να τα πάει καλά με την Ευρώπη”, μπορεί “τουλάχιστον να κάνει τη Γερμανία συνεργάτη του”.
Ο υπαινιγμός ότι το Βερολίνο θα μπορούσε να προχωρήσει μόνο του δεν ήχησε καθόλου θετικά στα αυτιά του Παρισιού.
“Η Γερμανία βγαίνει περισσότερο μπροστά, ο Μερτς θέλει να νιώθει άνετα με έναν μεγαλύτερο πολιτικό ρόλο”, δήλωσε ένας δεύτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης. “Και αυτό ενοχλεί τους Γάλλους“.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το Βερολίνο, οι Γάλλοι μιλούν για μεγάλα ευρωπαϊκά έργα, αλλά δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες. Το Βερολίνο είναι ενοχλημένο που το Παρίσι προωθεί τη διαφοροποίηση από τις ΗΠΑ, αλλά στη συνέχεια προσπάθησε να μπλοκάρει την ιστορική εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Νότιας Αμερικής. Είναι επίσης ενοχλημένο που η Γαλλία επιδιώκει ηγετικό ρόλο στο Ουκρανικό, αλλά συνεισφέρει πολύ λιγότερο στο Κίεβο από ό,τι η Γερμανία.
Αυτή η γερμανική απογοήτευση γύρω από την υποστήριξη προς το Κίεβο ξέσπασε στο πλαίσιο της συζήτησης σχετικά με το πώς το δάνειο των 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς την Ουκρανία θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας όπλων.
Οι Γάλλοι έκαναν την παραδοσιακή τους πρόταση να χρησιμοποιηθούν τα χρήματα για την αγορά ευρωπαϊκών όπλων – κάτι που με τη σειρά του θα στήριζε τη γαλλική βιομηχανία. Οι Γερμανοί αντέτειναν ότι θα έπρεπε να δοθεί προτεραιτότητα σε εταιρείες από χώρες που είχαν κάνει τις μεγαλύτερες συνεισφορές στην Ουκρανία – βοηθώντας έτσι τη γερμανική βιομηχανία.
Ο Michel Duclos, ερευνητής στο Institut Montaigne και πρώην πρέσβης της Γαλλίας στη Συρία και στην Ελβετία, δήλωσε: “Ο φόβος στη Γαλλία είναι ότι ο γερμανικός αμυντικός προϋπολογισμός κάποια στιγμή θα είναι διπλάσιος από αυτόν της Γαλλίας, και για το Παρίσι, θα ήταν μια ιστορική μετατόπιση”, παρατήρησε.
Ο Duclos στάθηκε επίσης στη γερμανική δυσαρέσκεια για τη συμφωνία Mercosur: “Αν θέλουμε περισσότερη στρατηγική αυτονομία, χρειαζόμαστε νέες συνεργασίες”, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής συμφωνίας Mercosur, είπε. “Σύμφωνα με τους Γερμανούς, δεν φαινόμαστε σοβαροί”, επεσήμανε ακόμα.
Η απογοήτευση λόγω Mercosur και το αγκάθι των μαχητικών αεροσκαφών
Όταν ήρθε η ώρα να οριστικοποιηθεί η επί σειρά ετών καθυστερημένη εμπορική συμφωνία Mercosur, το Βερολίνο αρχικά ήθελε να πείσει το Παρίσι να συμφωνήσει, αλλά τελικά τα παράτησε. “Η χώρα κοντεύει να γίνει ακυβέρνητη”, δήλωσε ένας Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος για την αδυναμία του Μακρόν να αντιδράσει απέναντι στην έντονη εγχώρια αντίθεση, ιδίως από τους αγρότες.
Το κοινό γαλλο-γερμανικό έργο μαχητικών αεροσκαφών (FCAS) αποτελεί ένα ακόμη “αγκάθι”, καθώς το πρότζεκτ των 100 δισ. ευρώ αντιμετωπίζει καθυστερήσεις, μετά την αποτυχία του Παρισιού και του Βερολίνου να συμφωνήσουν για το πώς θα προχωρήσουν.
