Μείωση κατέγραψαν οι μεταγωγές κρατουμένων του Ισλαμικού Κράτους από τη Συρία στο Ιράκ από τον αμερικανικό στρατό, όπως ανέφεραν επτά πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα, μετά από εκκλήσεις της Βαγδάτης προς άλλες χώρες να επαναπατρίσουν χιλιάδες ξένους τζιχαντιστές.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε στις 21 Ιανουαρίου ότι είχε ξεκινήσει τη μεταγωγή των κρατουμένων. Η ανακοίνωση ήρθε μετά την ταχεία κατάρρευση των Κουρδικών Δυνάμεων Συριακής Δημοκρατίας (Syrian Democratic Forces) στη βορειοανατολική Συρία, γεγονός που προκάλεσε αβεβαιότητα σχετικά με την ασφάλεια των φυλακών και των κέντρων κράτησης που φύλασσαν, όπως μεταδίδει το Reuters.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν να μεταφέρουν μέχρι και 7.000 μαχητές στο Ιράκ μέσα σε λίγες ημέρες. Όμως, μέχρι στιγμής, έχουν μετακινηθεί μόνο περίπου 500, σύμφωνα με δύο Ιρακινούς δικαστικούς αξιωματούχους, δύο Ιρακινούς αξιωματούχους ασφαλείας και τρεις διπλωμάτες.
Ένας αξιωματούχος του Ιρακινού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι ο αριθμός είναι μέχρι στιγμής κάτω από 500.
Η Βαγδάτη ζήτησε από τις ΗΠΑ να επιβραδύνουν τις μεταγωγές για να υπάρξει χρόνος για διαπραγματεύσεις με άλλες χώρες σχετικά με τον επαναπατρισμό των δικών τους πολιτών μεταξύ των κρατουμένων και για να προετοιμάσουν πρόσθετες εγκαταστάσεις για τη φιλοξενία των μαχητών, όπως ανέφεραν οι Ιρακινοί αξιωματούχοι και ένας δυτικός διπλωμάτης στο Reuters.
Όσοι έχουν μεταφερθεί μέχρι στιγμής σε εγκαταστάσεις του Ιράκ περιλαμβάνουν περίπου 130 Ιρακινούς και περίπου 400 ξένους, σύμφωνα με Ιρακινούς δικαστικούς αξιωματούχους, Ιρακινούς αξιωματούχους ασφαλείας και έναν δυτικό διπλωμάτη.
Η κίνηση αυτή, που δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως, σχετίζεται με τις επιφυλάξεις των δυτικών κυβερνήσεων σχετικά με την επαναπατρισμό των δικών τους πολιτών που εντάχθηκαν στο βίαιο αυτοανακηρυγμένο χαλιφάτο του Ισλαμικού Κράτους σε εκτεταμένες περιοχές της Συρίας και του Ιράκ από το 2014.
Οι περισσότεροι ξένοι μαχητές συνελήφθησαν στη συνέχεια στη Συρία και κρατήθηκαν σε φυλακές στη βορειοανατολική χώρα για χρόνια χωρίς δίκη.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και το Πεντάγωνο δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα του Reuters για σχόλιο σχετικά με τις μεταγωγές.
Το Ιράκ διστάζει στη μαζική μεταφορά
Το Ιράκ συμφώνησε να φιλοξενήσει τους κρατούμενους που μεταφέρονται από τον αμερικανικό στρατό μετά από μια σύντομη απόδραση δεκάδων μαχητών από μία εγκατάσταση στη Συρία, η οποία προκάλεσε ανησυχίες ότι περισσότεροι θα μπορούσαν να διαφύγουν, σύμφωνα με αξιωματούχους της ιρακινής κυβέρνησης.
Αν και το Ιράκ έχει ήδη δικάσει και καταδικάσει δεκάδες ξένους μαχητές τα τελευταία χρόνια, η Βαγδάτη διστάζει μπροστά στην προοπτική να έχει υπό κράτηση όλους τους 7.000 κρατούμενους, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.
Η μαζική άφιξη θα μπορούσε να υπερφορτώσει τα δικαστήρια και τις φυλακές του Ιράκ, ενώ η καταδίκη των κρατουμένων σε θάνατο θα προκαλούσε κριτική από δυτικές χώρες και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως είπαν.
“Είναι μια παγίδα”, δήλωσε μία από τις ανώτερες πηγές της ιρακινής δικαιοσύνης. “Αυτές οι δυτικές χώρες αντιτίθενται στη θανατική ποινή, αλλά αρνούνται να δεχτούν τους τρομοκράτες τους. Γιατί να φέρουμε εμείς το βάρος και να φαινόμαστε ως οι εκτελεστές;”
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, ο Hisham al-Alawi, Υπογραμματέας Πολιτικού Σχεδιασμού του Ιρακινού Υπουργείου Εξωτερικών, δήλωσε ότι λιγότεροι από 500 κρατούμενοι έχουν μεταφερθεί μέχρι στιγμής στο Ιράκ.
“Εδώ και χρόνια, το Ιράκ καλεί τις ξένες χώρες να αναλάβουν τις ευθύνες τους, επαναπατρίζοντας τους πολίτες τους και χειριζόμενοι την υπόθεσή τους σύμφωνα με τους δικούς τους νόμους. Ενώ κάποιες χώρες έχουν αναλάβει πρωτοβουλία, ένας μεγάλος αριθμός κρατών δεν έχει ανταποκριθεί στα αιτήματά μας”, είπε ο Alawi.
Το δίλημμα σχετικά με το τι πρέπει να γίνει με τους ξένους υπηκόους που εντάχθηκαν στο Ισλαμικό Κράτος ταλαιπωρεί τις δυτικές χώρες την τελευταία δεκαετία.
Η εξασφάλιση καταδικαστικών αποφάσεων εναντίον τέτοιων κρατουμένων στις χώρες καταγωγής τους θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολη από ό,τι στο Ιράκ, δήλωσαν τέσσερις διπλωμάτες από χώρες των οποίων οι πολίτες συνελήφθησαν στη Συρία, επικαλούμενοι την αυξημένη ανάγκη απόδειξης άμεσης συμμετοχής σε βίαια εγκλήματα.
Οι κυβερνήσεις σε αυτές τις χώρες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν δημόσια αντίδραση αν μαχητές του Ισλαμικού Κράτους επαναπατρίζονταν και στη συνέχεια αφήνονταν ελεύθεροι, δήλωσαν οι διπλωμάτες.
Η επιστροφή μιας γυναίκας συνδεδεμένης με το Ισλαμικό Κράτος στη Νορβηγία το 2020 προκάλεσε κυβερνητική κρίση, η οποία τελικά οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης.
Ως αποτέλεσμα των δισταγμών των δυτικών χωρών, χιλιάδες ξένοι μαχητές που κρατούνταν στη Συρία και το Ιράκ παρέμειναν εκεί για σχεδόν μια δεκαετία – παρόλο που οι ΗΠΑ, οι οποίες επαναπάτρισαν και δίκασαν τους πολίτες τους, παρότρυναν και άλλες χώρες να κάνουν το ίδιο.
