Το κινητό χτυπά και στην οθόνη εμφανίζεται ο αριθμός της τράπεζάς σας ή ένας αριθμός που τον θυμίζει έντονα. Ο συνομιλητής συστήνεται ως υπάλληλος του τμήματος ασφαλείας. Σας ενημερώνει για «ύποπτη συναλλαγή» και λέει ότι πρέπει να ενεργήσετε άμεσα.
Αυτό είναι το σημείο από το οποίο ξεκινά η πιο διαδεδομένη τηλεφωνική απάτη των τελευταίων ετών. Η συγκεκριμένη πρακτική ονομάζεται vishing (από το voice phishing). Πρόκειται για τηλεφωνική μορφή ηλεκτρονικής απάτης, κατά την οποία οι δράστες προσποιούνται ότι καλούν εκ μέρους τράπεζας ή άλλου οργανισμού με σκοπό να αποσπάσουν ευαίσθητα στοιχεία.
Σε αντίθεση με το κλασικό phishing που γίνεται μέσω email ή SMS, το vishing βασίζεται στη ζωντανή επικοινωνία και στην ψυχολογική πίεση. Συχνά συνοδεύεται από παραποίηση αριθμού κλήσης (spoofing), ώστε να εμφανίζεται ως επίσημος αριθμός. Το στοιχείο του επείγοντος και η φαινομενική «εξυπηρέτηση» είναι τα βασικά εργαλεία των απατεώνων.
Πώς λειτουργεί το σενάριο
Η μέθοδος βασίζεται σε τρία στοιχεία:
- Επείγον – «Προσπαθούν να χρεώσουν 980 ευρώ από το εξωτερικό.»
- Φόβος – «Αν δεν το σταματήσουμε τώρα, θα περάσει.»
- Καθοδήγηση – «Θα σας βοηθήσω να το ακυρώσουμε.»
Ο απατεώνας μιλά ήρεμα, επαγγελματικά. Μπορεί να γνωρίζει το όνομά σας, ίσως και κάποια βασικά στοιχεία (συχνά από διαρροές δεδομένων). Σας ζητά να επιβεβαιώσετε:
- username e-banking
- κωδικό
- ή τον κωδικό επιβεβαίωσης (OTP) που μόλις λάβατε
Εκείνη τη στιγμή, ο OTP δεν «ακυρώνει» συναλλαγή. Εγκρίνει μεταφορά χρημάτων.
Γιατί φαίνεται τόσο πειστικό
Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιείται spoofing αριθμού. Ο απατεώνας δηλαδή καλεί από σύστημα που εμφανίζει στην οθόνη σας τον επίσημο αριθμό της τράπεζας. Δεν είναι η τράπεζα, αλλά είναι παραποίηση αναγνώρισης κλήσης. Το θύμα έτσι νιώθει ασφάλεια, αφού ο αριθμός «ταιριάζει».
Τι δεν θα σας ζητήσει ποτέ η τράπεζα
Καμία τράπεζα δεν ζητά τηλεφωνικά:
- πλήρη κωδικό e-banking
- PIN κάρτας
- κωδικό επιβεβαίωσης συναλλαγής
- μεταφορά χρημάτων σε «ασφαλή λογαριασμό»
Η φράση «μεταφέρετε τα χρήματα προσωρινά για προστασία» είναι κόκκινη σημαία.
Το κρίσιμο σημείο
Το θύμα δεν παραβιάζεται τεχνικά. Πείθεται να εγκρίνει μόνο του τη συναλλαγή.
Γι’ αυτό και συχνά οι μεταφορές φαίνονται κανονικές στο σύστημα.
Αν το τηλεφώνημα σας συμβεί, λοιπόν:
- Κλείστε αμέσως.
- Μην απαντήσετε ξανά σε επαναλαμβανόμενη κλήση.
- Καλέστε εσείς την τράπεζα στον επίσημο αριθμό που αναγράφεται στην κάρτα σας.
- Ελέγξτε άμεσα τις κινήσεις σας.
Αν έχετε ήδη δώσει κωδικούς:
- επικοινωνήστε άμεσα με την τράπεζα
- αλλάξτε κωδικούς
- μπλοκάρετε κάρτες
- Ο χρόνος είναι κρίσιμος
Γιατί συνεχίζει να λειτουργεί
Η απάτη δεν βασίζεται σε τεχνική υπεροχή. Βασίζεται στον πανικό. Όταν κάποιος ακούει ότι κινδυνεύουν τα χρήματά του, η λογική μειώνεται και το ένστικτο δράσης αυξάνεται. Και αυτό εκμεταλλεύονται τελικά οι εγκληματίες.
