Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν δημιουργήσει έναν θαλάσσιο διάδρομο στα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας τη συνεχιζόμενη μεταφορά εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios.
Η επιχείρηση βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετές εβδομάδες και προβλέπει τη διέλευση περίπου 15 έως 20 δεξαμενόπλοιων κάθε βράδυ, μέσω μιας νότιας θαλάσσιας λωρίδας κατά μήκος των ακτών του Ομάν.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι περίπου 10 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως — ποσότητα περίπου κατά 50% μικρότερη από τα προπολεμικά επίπεδα — καταφέρνουν πλέον να εξέλθουν από τα Στενά και να διοχετευθούν στην παγκόσμια αγορά.
Η αμερικανική επιχείρηση επιχειρεί να περιορίσει μία από τις σημαντικότερες οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου: την απότομη διαταραχή στις πετρελαϊκές ροές, η οποία συνέβαλε στην εκτίναξη των τιμών του αργού.
Παρότι οι εξαγωγές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο, η επαναφορά σημαντικού όγκου πετρελαίου στις διεθνείς αγορές έχει ήδη ουσιαστική επίδραση στην παγκόσμια προσφορά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Πώς λειτουργεί ο αμερικανικός διάδρομος
Η επιχείρηση βασίζεται σε έναν οργανωμένο κύκλο διέλευσης δεξαμενόπλοιων. Ο αμερικανικός στρατός συνδράμει τα άδεια πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο από την Αραβική Θάλασσα, μέσω των Στενών του Ορμούζ. Εκεί φορτώνουν πετρέλαιο και στη συνέχεια ακολουθούν την αντίστροφη διαδρομή προς τις διεθνείς αγορές.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που γίνονται γνωστές λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η επιχείρηση.
“Ελέγχουμε τη νότια λωρίδα των Στενών του Ορμούζ εδώ και δύο μήνες. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης μπορεί να είναι ενοχλητικοί, αλλά δεν ελέγχουν τα Στενά. Εμείς τα ελέγχουμε”, δήλωσε στο Axios ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους, ο οποίος έχει άμεση γνώση του θέματος.
Ο συντονισμός της επιχείρησης γίνεται από ειδική ομάδα εργασίας υπό το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού στο Φορτ Μπραγκ της Βόρειας Καρολίνας, σε συνεργασία με τις χώρες-εταίρους των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Σε καθημερινή βάση καταρτίζονται λίστες με τα δεξαμενόπλοια που πρόκειται να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών προς την Αραβική Θάλασσα, καθώς και με τα άδεια πλοία που κατευθύνονται από την Αραβική Θάλασσα προς τα λιμάνια των χωρών του Κόλπου για να φορτώσουν νέο φορτίο πετρελαίου.
Η κίνηση οργανώνεται σε συγκεκριμένα χρονικά “παράθυρα”. Κάθε βράδυ, τα πλοία προγραμματίζεται να κινούνται σε μία οργανωμένη γραμμή εξόδου και, σε διαφορετικό χρονικό διάστημα, σε αντίστοιχη γραμμή εισόδου.
Στη συνέχεια, ακολουθούν τη νότια θαλάσσια λωρίδα, τηρώντας τις οδηγίες που παρέχουν οι αμερικανικές δυνάμεις.
Αμερικανική αεροπορική κάλυψη
Η επιχείρηση δεν περιορίζεται στον θαλάσσιο συντονισμό. Σύμφωνα με το Axios, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη βρίσκονται σε ετοιμότητα για την προστασία των δεξαμενόπλοιων από πιθανές επιθέσεις με ιρανικούς πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η δυνατότητα δημιουργίας του διαδρόμου συνδέεται με την πρόσφατη στρατιωτική εκστρατεία της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία — σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους — προκάλεσε σημαντικές ζημιές στα συστήματα ραντάρ και θαλάσσιας επιτήρησης του Ιράν.
Το Ιράν έχει μειωμένη ορατότητα της κυκλοφορίας στο νότιο κανάλι του στενού. Η δυνατότητα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας έχει περιοριστεί σε έναν μικρό αριθμό ραντάρ που κατάφερε να επαναφέρει σε λειτουργία, καθώς και σε “παρατηρητές” που επιχειρούν με μικρά ταχύπλοα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, σύμφωνα με τις αμερικανικές πηγές.
Ως αποτέλεσμα, οι Ιρανοί δρουν ως επί το πλείστον “στα τυφλά”, εξαπολύοντας drones και πυραύλους κρουζ προς γενικές κατευθύνσεις, όπου εκτιμούν ότι ενδέχεται να κινούνται εμπορικά πλοία.
Ορισμένα δεξαμενόπλοια έχουν υποστεί πλήγματα από ιρανικές επιθέσεις. Παράλληλα, όμως, αρκετά άλλα έχουν αναχαιτιστεί ή ακινητοποιηθεί από τις αμερικανικές δυνάμεις. Μόνο στις αρχές της εβδομάδας, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ κατέρριψαν οκτώ ιρανικά drones και δύο πυραύλους κρουζ.
Έως 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, περίπου 15 έως 20 δεξαμενόπλοια περνούν κάθε βράδυ από τα Στενά του Ορμούζ μέσω της νότιας θαλάσσιας λωρίδας, διατηρώντας σε λειτουργία τις πετρελαϊκές εξαγωγές.
Οι μέσες ημερήσιες εξαγωγές αυξάνονται και τώρα πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια βαρέλια, αναφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Ορισμένες ημέρες, ωστόσο, ο όγκος πετρελαίου που διακινήθηκε μέσω του Κόλπου ήταν ακόμη υψηλότερος, φτάνοντας τα 15 έως 20 εκατ. βαρέλια.
Μάλιστα, σε μία από τις νύχτες αυτής της εβδομάδας, περισσότερα από 20 πλοία είχαν προγραμματιστεί να κινηθούν προς τις δύο κατευθύνσεις μέσω του νότιου διαδρόμου. Η δυναμικότητα της συγκεκριμένης επιχείρησης ήταν αρκετή για να επιτρέψει την έξοδο περίπου 15 εκατ. βαρελιών πετρελαίου, σύμφωνα με έναν από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Η επιχείρηση έχει έτσι αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτή — έστω και με μειωμένη δυναμικότητα — μία από τις σημαντικότερες πετρελαϊκές αρτηρίες του πλανήτη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε την έκταση των ροών, δηλώνοντας στο Axios την Τετάρτη:
“Πράγματι μια τεράστια ποσότητα πετρελαίου εξάγεται από τα Στενά του Ορμούζ”
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι οι ΗΠΑ δεν διεξάγουν αυτή τη στιγμή διαπραγματεύσεις με το Ιράν, καθώς, όπως χαρακτηριστικά είπε, “είναι χάσιμο χρόνου να διαπραγματευόμαστε μαζί τους”.
