Το Κρεμλίνο έχει καταρτίσει προτάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη Ρωσία στην εκ νέου υιοθέτηση του συστήματος διακανονισμών σε δολάριο, στο πλαίσιο μιας ευρείας οικονομικής συνεργασίας με την κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με εσωτερικό ρωσικό έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του πρακτορείου Bloomberg.
Το υψηλού επιπέδου υπόμνημα, που συντάχθηκε εντός του έτους, περιγράφει επτά σημεία στα οποία, κατά την άποψη του Κρεμλίνου, θα μπορούσαν να συγκλίνουν τα οικονομικά συμφέροντα Ρωσίας και ΗΠΑ μετά από μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Προβλέπει συνεργασία για την προώθηση των ορυκτών καυσίμων έναντι “πιο πράσινων” εναλλακτικών, καθώς και κοινές επενδύσεις σε φυσικό αέριο, υπεράκτιο πετρέλαιο και κρίσιμες πρώτες ύλες, με οφέλη για αμερικανικές εταιρείες.
Η πρόταση, η οποία διακινήθηκε μεταξύ ανώτερων Ρώσων αξιωματούχων, προσφέρει νέα στοιχεία για τη σκέψη και την τακτική του Κρεμλίνου σε μια περίοδο κατά την οποία ενδεχόμενες οικονομικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας διαπραγματεύονται ως βασικό σκέλος μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.
Κεντρικό σημείο της πρότασης αποτελεί η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, κίνηση που θα συνιστούσε θεαματική ανατροπή της μέχρι σήμερα πολιτικής του Κρεμλίνου και ενδεχομένως σημαντική αναδιάταξη στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη προτείνει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, ως απαραίτητο πρώτο βήμα για την επανέναρξη συναλλαγών σε δολάρια. Ωστόσο, όσα εξετάζει το ρωσικό υπόμνημα υπερβαίνουν αυτό το πλαίσιο.
Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση εναλλακτικών στο δολάριο και όχι η αποκατάσταση δεσμών με το αμερικανικό σύστημα αποτελούσε βασικό στόχο της Ρωσίας, καθώς ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιδίωκε την εμβάθυνση των σχέσεων με την Κίνα. Δυτικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου εκτιμούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Πούτιν να επιδιώξει τελικά μια συμφωνία που θα έθετε σε κίνδυνο τα συμφέροντα του Πεκίνου.
Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Δεν είναι σαφές εάν η Ρωσία έχει θέσει επισήμως στις ΗΠΑ κάποιο από τα σημεία που περιλαμβάνονται στο έγγραφο.
Τα επτά σημεία σύγκλισης που περιγράφει το υπόμνημα:
-
Μακροπρόθεσμα συμβόλαια στην αεροπλοΐα για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου, με πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ στη ρωσική βιομηχανία.
-
Κοινά εγχειρήματα σε πετρέλαιο και LNG, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δύσκολα εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, με πρόβλεψη αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για προηγούμενες απώλειες.
-
Προνομιακές συνθήκες για την επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική καταναλωτική αγορά.
-
Συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων έργων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
-
Επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, ενδεχομένως και για ενεργειακές συναλλαγές.
-
Συνεργασία σε πρώτες ύλες όπως λίθιο, χαλκός, νικέλιο και πλατίνα.
-
Κοινή προώθηση των ορυκτών καυσίμων ως εναλλακτική στην “φιλική προς το κλίμα ιδεολογία” και στις λύσεις χαμηλών εκπομπών που, κατά το έγγραφο, ευνοούν την Κίνα και την Ευρώπη.
Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο Πούτιν είχε ήδη επιδιώξει τη μείωση της εξάρτησης της Ρωσίας από το αμερικανικό νόμισμα, στο πλαίσιο ευρύτερης προσπάθειας αμφισβήτησης της χρηματοπιστωτικής ηγεμονίας των ΗΠΑ. Η στρατηγική αυτή ενισχύθηκε όταν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αξιοποίησαν τον έλεγχο των συναλλαγών σε δολάρια για να επιβάλουν εκτεταμένες κυρώσεις στη ρωσική οικονομία μετά την έναρξη του πολέμου. Έκτοτε, η Μόσχα επιδίωξε την ανάπτυξη εμπορίου σε εναλλακτικά νομίσματα και συστήματα, κυρίως με την Κίνα και χώρες όπως η Ινδία.
Η επιστροφή στο δολαριακό σύστημα θα σήμαινε, από τη μία πλευρά, επαναφορά στην αμερικανική χρηματοπιστωτική κυριαρχία και ανατροπή των προσπαθειών θωράκισης της ρωσικής οικονομίας από πιέσεις των ΗΠΑ. Από την άλλη, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική επιτυχία για την κυβέρνηση Τραμπ, εφόσον αποδυναμώσει τη σχέση Μόσχας–Πεκίνου.
Σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους που γνωρίζουν το υπόμνημα, ορισμένες προτάσεις φαίνεται να έχουν διαμορφωθεί με στόχο την εμβάθυνση των διαφορών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας. Άλλες περιλαμβάνουν μακρινές υποσχέσεις με υψηλό οικονομικό αποτύπωμα, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για την επίτευξη συμφωνίας χωρίς να υλοποιηθούν τελικά.
Οι ίδιοι αξιωματούχοι σημειώνουν ότι είναι απίθανο το Κρεμλίνο να επιθυμεί απομάκρυνση από την Κίνα, η οποία έχει καταστεί κρίσιμος προμηθευτής εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική βιομηχανία μετά τις δυτικές κυρώσεις.
Το υπόμνημα υποστηρίζει πάντως ότι η επιστροφή στο δολαριακό σύστημα θα επέτρεπε στη Ρωσία να διευρύνει την αγορά συναλλάγματος και να μειώσει τη μεταβλητότητα στο ισοζύγιο πληρωμών της. Για τις ΗΠΑ, αναφέρεται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε περαιτέρω τη θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και θα μπορούσε να περιορίσει τις ανισορροπίες στο διεθνές εμπόριο, εξισορροπώντας το ενεργειακό κόστος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν εκτεταμένες διμερείς οικονομικές συμφωνίες παράλληλα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Κίεβο. Όπως ανέφερε, πληροφορίες για τη ρωσική πρόταση, που αποκάλεσε “πακέτο Ντμίτριεφ” από το όνομα του διαπραγματευτή του Κρεμλίνου Κίριλ Ντμίτριεφ, συγκεντρώθηκαν από τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ο Ντμίτριεφ ηγείται επίσης του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου.
