Από τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε τους σαρωτικούς δασμούς του την Τετάρτη και μέσα από το χάος που ακολούθησε την επόμενη μέρα στις αγορές, το τηλέφωνο του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ φωτίστηκε με μηνύματα από στελέχη της πρώην βιομηχανίας του.
Πολλοί διαχειριστές hedge funds και στελέχη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων επικοινώνησαν, ζητώντας τη βοήθειά του για να επηρεάσουν τον Τραμπ στο θέμα των δασμών, μεταδίδει το Bloomberg επικαλούμενο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Άλλωστε, ως πρώην επικεφαλής επενδύσεων της Soros Fund Management, ο Μπέσεντ ήταν ένας πιθανός σύμμαχος. Θεωρήθηκε ως κάποιος που θα μπορούσε να εξηγήσει στον πρόεδρο ότι οι ακραίοι νέοι δασμοί θα έβλαπταν την οικονομία και θα συνέχιζαν να προκαλούν όλεθρο στις αγορές.
Αλλά, στην πραγματικότητα, ο Μπέσεντ δεν ήταν ο βασικός παράγοντας στις ανακοινώσεις των δασμών, σύμφωνα με ένα άτομο που γνωρίζει το θέμα. Χρησιμοποίησε τον ρόλο του στις συναντήσεις στο Οβάλ Γραφείο για να παρουσιάσει πιθανά σενάρια στις αγορές και την οικονομία με βάση διαφορετικά επίπεδα δασμών, αναφέρει η ίδια πηγή.
Οι δασμοί διαμορφώθηκαν σε μεγάλο βαθμό από μια μικρή ομάδα εντός του στενού κύκλου του Τραμπ, ενώ οι κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με τη δομή των δασμών οριστικοποιήθηκαν πριν από την ανακοίνωση του προέδρου την Τετάρτη.
Πλέον, η προσπάθεια του Τραμπ να αναδιοργανώσει την οικονομία των ΗΠΑ και να ενισχύσει τα προϊόντα που κατασκευάζονται στην Αμερική έρχεται σε αντίθεση με το κατεστημένο της Wall Street που έχει επωφεληθεί για δεκαετίες από την ιδέα ότι το διεθνές εμπόριο οδηγεί την παγκόσμια τάξη. Ακόμη και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, σημειώνει το Bloomberg.
Το μακελειό που φοβόταν η Wall Street για τις αγορές τελικά ήρθε τις δύο προηγούμενες ημέρες [Πέμπτη και Παρασκευή], εξαλείφοντας 5,4 τρισ. δολ. και οδηγώντας τον S&P 500 στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 11 μηνών. Οι φόβοι για ύφεση αυξάνονται σε όλο τον κόσμο. Και τα στελέχη που είχαν συσπειρωθεί πίσω από τις υποσχέσεις της κυβέρνησης Τραμπ για μείωση φόρων και χαλάρωση κανονιστικών ρυθμίσεων, αντιμετωπίζουν τώρα μια νέα οικονομική ατζέντα που πρόκειται να αναστατώσει τις επιχειρήσεις τους.
Οι εταιρείες private equity ακυρώνουν τις αρχικές δημόσιες προσφορές και μετριάζουν τις προσδοκίες τους για μαζική επιστροφή των deals που ήλπιζαν ότι θα βοηθούσε στη συγκέντρωση κεφαλαίων. Τα hedge funds σταθμίζουν αν η επόμενη κίνηση του Τραμπ είναι τόσο απρόβλεπτη που δεν μπορούν καν να γίνουν τοποθετήσεις. Οι ηγέτες των τραπεζών που είχαν προβλέψει μια πιο φιλική ατζέντα για την ανάπτυξη αναγκάζονται να μετριάσουν αυτές τις προσδοκίες τους, με τους οικονομολόγους της JPMorgan Chase & Co. να προβλέπουν ύφεση στις ΗΠΑ για το 2025.
Η βουτιά της αγοράς έκανε ακόμη και ορισμένους από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Τραμπ στον πολιτικό κόσμο να προβλέψουν ευρύτερες συνέπειες: ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ είπε ότι οι καθολικοί δασμοί “θα κατέστρεφαν θέσεις εργασίας εδώ, στις ΗΠΑ και θα προκαλούσαν πραγματική ζημιά στην αμερικανική οικονομία”. Στο podcast του, προειδοποίησε ότι οι δασμοί καθιστούν τους Ρεπουμπλικάνους ευάλωτους σε ένα “λουτρό αίματος” στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026.
Ο Τραμπ – ο οποίος στην πρώτη του διακυβέρνηση έδωσε μεγάλη προσοχή στις επιδόσεις του χρηματιστηρίου – έχει δείξει ότι δεν θα πειστεί εύκολα να αλλάξει πορεία. Την Παρασκευή ξεκαθάρισε ότι η πολιτική του θα παραμείνει και πως οι μεγάλες εταιρείες δεν προβληματίζονται από τους δασμούς. Με τις αγορές να κατρακυλούν το περισσότερο τα τελευταία πέντε χρόνια, ο πρόεδρος ήταν στο West Palm Beach σε ένα κλαμπ του γκολφ που διατηρεί εκεί.
Εντός της κυβέρνησης του όμως ο αντίκτυπος στην αγορά έχει προκαλέσει νευρικότητα και οι αξιωματούχοι θα παρακολουθούν αν η βουτιά θα συνεχιστεί και για τρίτη συνεδρίαση, τη Δευτέρα. Ωστόσο, υπάρχει η αίσθηση ότι οποιαδήποτε αλλαγή στην πολιτική θα πρέπει να προέλθει μόνο από τον πρόεδρο. Και ο Τραμπ εστιάζει στον μακροπρόθεσμο ορίζοντα, αναφέρει άτομο που γνωρίζει το θέμα. Έχει τονίσει την ανάγκη να αναζωογονηθεί η αμερικανική παραγωγική βάση, να διασφαλιστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και να μειωθεί η εξάρτηση από τους ανταγωνιστές.
“Το μόνο ειδικό συμφέρον που καθοδηγεί τις αποφάσεις του προέδρου Τραμπ είναι το συμφέρον του αμερικανικού λαού”, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κους Ντεσάι. “Ολόκληρη η κυβέρνηση είναι ευθυγραμμισμένη με την αντιμετώπιση της εθνικής έκτακτης ανάγκης που ο πρόεδρος Τραμπ δικαίως εντόπισε ότι δημιουργείται με τα τακτικά εμπορικά ελλείμματα που καταγράφουν οι ΗΠΑ”.
Ένας σύμβουλος του Τραμπ που δεν είναι μέλος της κυβέρνησης επέκρινε τον τρόπο με τον οποίο επιβλήθηκαν οι δασμοί αλλά και την επικοινωνιακή στρατηγική του Λευκού Οίκου καθώς οι αγορές κατέρρεαν. Θα έπρεπε να είχε ομάδες οικονομολόγων, επιχειρηματικών ηγετών και εργαζομένων σε συνδικάτα να εξηγούν το σχέδιο του στην τηλεόραση, είπε στο Bloomberg.
Τις εβδομάδες πριν από την ανακοίνωση των δασμών, ορισμένα στελέχη της Wall Street είχαν ήδη αρχίσει να επικοινωνούν με τον υπουργό Οικονομικών για βοήθεια. Άλλοι βγήκαν δημόσια για να κάνουν τις προειδοποιήσεις τους. Ο ιδρυτής της Citadel, Κεν Γκρίφιν, επέκρινε επανειλημμένα τους προγραμματισμένους δασμούς, λέγοντας ότι θα αμβλύνουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ, ενώ από την πλευρά του ο Γουόρεν Μπάφετ χαρακτήρισε τους δασμούς “μια πράξη πολέμου, σε κάποιο βαθμό”.
Ο Μπέσεντ παραμένει βασικό μέλος της οικονομικής ομάδας του Τραμπ, σύμφωνα με αξιωματούχο της κυβέρνησης. Ωστόσο, ο ανώτερος σύμβουλος Πίτερ Ναβάρο και ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ κυριάρχησαν στην προσοχή του προέδρου για τους δασμούς, ανέφερε ένα άτομο κοντά στο θέμα. Ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, ήταν επίσης αναπόσπαστο μέρος της ομάδας.
Ο Μπέσεντ, σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Bloomberg μετά την ανακοίνωση των δασμών την Τετάρτη, είπε ότι δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις με άλλες χώρες και έχει επικεντρωθεί στη φορολογική ατζέντα της διοίκησης.
Οι εταιρείες private equity είχαν δει την άφιξη του Τραμπ να προαναγγέλλει την επιστροφή των αρχικών δημόσιων εγγραφών (IPO) που είχαν σε μεγάλο βαθμό ατονήσει τα τελευταία τρία χρόνια αλλά και πιο χαλαρούς περιορισμούς στη βιομηχανία. Αντίθετα, αυτή η εβδομάδα τους άφησε να προσπαθούν να προσδιορίσουν πώς θα επηρεαστούν οι εταιρείες χαρτοφυλακίου από τους δασμούς και πώς θα αντιμετωπιστεί η επώδυνη κατρακύλα των μετοχών. Οι μετοχές των Apollo και KKR & Co. σημείωσαν τη μεγαλύτερη διήμερη πτώση στην ιστορία τους.
Το Bloomberg κάνει εξάλλου λόγο και για ενδείξεις αντιδράσεων μεταξύ των πιστών του Τραμπ στο Καπιτώλιο. Ο γερουσιαστής Τσακ Γκράσλει και άλλοι τρεις Ρεπουμπλικάνοι υποστήριξαν ένα δικομματικό νομοσχέδιο που σκοπεύει να επαναφέρει τη δασμολογική ισχύ στο Κογκρέσο. Ο ηγέτης της πλειοψηφίας Τζον Θουν, ο οποίος έχει την εξουσία να αποφασίσει εάν θα φέρει το νομοσχέδιο για ψηφοφορία, είπε ότι σκοπεύει να το εξετάσει. “Ξέρω ότι υπάρχει κάποιο ενδιαφέρον για αυτό”, είπε την Παρασκευή. Παραδέχτηκε ότι το κόμμα του παρακολουθεί προσεκτικά τη Wall Street και εξέφρασε την ελπίδα του να φανούν “αρκετά γρήγορα” τα αποτελέσματα από το σχέδιο του Τραμπ.
Εν τω μεταξύ, το Σάββατο – καθώς traders και στελέχη σε όλη τη Wall Street και την εταιρική Αμερική εξακολουθούσαν να παραπαίουν από το χάος της αγοράς – οι βοηθοί του Λευκού Οίκου εξέδωσαν μια ανακοίνωση: Ο Τραμπ είχε κερδίσει τον δεύτερο γύρο του Πρωταθλήματος Γκολφ στο κλαμπ του στη Φλόριντα. Την Κυριακή θα συνέχιζε για το πρωτάθλημα.
