Η Ελλάδα, που πριν από μόλις μία δεκαετία αποτελούσε το χαρακτηριστικό παράδειγμα δημοσιονομικής κατάρρευσης στην Ευρώπη, παρουσιάζεται σήμερα από το Bloomberg ως πιθανό πρότυπο για τη Βρετανία.
Σε ανάλυσή του, ο αρθρογράφος Simon Nixon υποστηρίζει ότι το ελληνικό μοντέλο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας μέσω του Υπερταμείου προσφέρει χρήσιμα διδάγματα σε χώρες με υψηλό χρέος, οι οποίες αναζητούν τρόπους να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις χωρίς να προκαλέσουν ανησυχία στις αγορές ομολόγων.
Η ανάλυση δημοσιεύεται λίγες ημέρες πριν από την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Άντι Μπέρναμ, ο οποίος έχει εξαγγείλει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανασυγκρότησης του βρετανικού κράτους, με μεγαλύτερο δημόσιο έλεγχο σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, το νερό και η εκπαίδευση.
Η Ελλάδα από «μαύρο πρόβατο» σε παράδειγμα
Το Bloomberg υπενθυμίζει ότι το 2015 η Ελλάδα βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει θεαματικά.
Το δημόσιο χρέος έχει υποχωρήσει από περίπου 200% του ΑΕΠ στην κορύφωση της κρίσης σε εκτιμώμενο 137% το 2026, χαμηλότερα πλέον από εκείνο της Ιταλίας.
Παράλληλα, η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης, ενώ οι αποδόσεις των δεκαετών ελληνικών ομολόγων κινούνται γύρω στο 3,6%, περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα από τις αντίστοιχες βρετανικές.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μεταστροφή διαδραμάτισε το Υπερταμείο, το οποίο δημιουργήθηκε το 2015 στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος διάσωσης, έπειτα από απαίτηση των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΔΝΤ.
Πάνω από 20 δισ. ευρώ στα δημόσια ταμεία
Παρά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η ίδρυσή του, καθώς πολλοί Έλληνες το αντιμετώπισαν ως επιβολή των δανειστών, το Bloomberg σημειώνει ότι το Υπερταμείο έχει αποδώσει περισσότερα από 20 δισ. ευρώ στο ελληνικό Δημόσιο από την ίδρυσή του.
Από αυτά, περίπου 15 δισ. ευρώ χρησιμοποιήθηκαν για τη μείωση του δημόσιου χρέους.
Η συμβολή του, σύμφωνα με το δημοσίευμα, προήλθε από:
- την αξιοποίηση ζημιογόνων δημόσιων επιχειρήσεων,
- την ιδιωτικοποίηση συμμετοχών σε τράπεζες,
- την πώληση μεριδίων σε λιμάνια και αεροδρόμια,
- τη βελτίωση της διαχείρισης ακινήτων, σιδηροδρόμων και άλλων κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Το Bloomberg υπενθυμίζει επίσης ότι το 2025 η Ελλάδα αποπλήρωσε πρόωρα δάνειο ύψους 1,1 δισ. ευρώ προς τη Γαλλία, γεγονός που προκάλεσε ακόμη και δημόσιες ευχαριστίες από τη γαλλική Γερουσία.
Από Υπερταμείο σε εθνικό επενδυτικό ταμείο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη νέα στρατηγική που παρουσίασε τον περασμένο μήνα στην Αθήνα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.
Όπως σημειώνει το Bloomberg, το Υπερταμείο εξελίσσεται πλέον σε ένα είδος εθνικού επενδυτικού ταμείου. Με τη συναίνεση των Ευρωπαίων πιστωτών, μέρος των ετήσιων κερδών του — τα οποία εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 1 δισ. ευρώ το 2026 — θα επανεπενδύεται σε στρατηγικούς τομείς όπως:
- οι ενεργειακές υποδομές,
- οι μεταφορές,
- οι ψηφιακές υποδομές,
- η καινοτομία,
- η τεχνητή νοημοσύνη, μέσω του έργου Pharos AI Factory.
Η διαφορά από τα παραδοσιακά κρατικά ταμεία
Το Bloomberg επισημαίνει ότι η ελληνική προσέγγιση διαφέρει από τα κλασικά κρατικά επενδυτικά ταμεία.
Αντί να βασίζεται σε έσοδα από πετρέλαιο ή νέο δημόσιο δανεισμό, αξιοποιεί την ήδη υπάρχουσα δημόσια περιουσία ως μοχλό ανάπτυξης.
Παράλληλα, το Υπερταμείο δημιούργησε ειδική μονάδα προετοιμασίας επενδυτικών έργων, η οποία από το 2021 έχει προκηρύξει διαγωνισμούς συνολικού ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ, δημιουργώντας ένα σταθερό χαρτοφυλάκιο έργων που προσελκύει διεθνείς επενδυτές.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, τονίζει ότι ο οργανισμός δεν εκτοπίζει ιδιωτικά κεφάλαια αλλά λειτουργεί ως καταλύτης, δημιουργώντας ώριμα επενδυτικά έργα και μειώνοντας το ρίσκο για τους επενδυτές.
Το μήνυμα προς τη Βρετανία
Κατά τον Simon Nixon, η εμπειρία της Ελλάδας αποδεικνύει ότι ακόμη και μια χώρα με πολύ υψηλό χρέος μπορεί να δημιουργήσει δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις, εφόσον αξιοποιήσει αποτελεσματικά τα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου.
Υποστηρίζει ότι και η Βρετανία διαθέτει τεράστια δημόσια περιουσία — από ακίνητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας έως μεταφορικές υποδομές και περιουσιακά στοιχεία των τοπικών αρχών — η οποία παραμένει κατακερματισμένη και υποαξιοποιημένη.
Ένα ταμείο αντίστοιχο με το ελληνικό, εκτιμά, θα μπορούσε να μετατρέψει αυτά τα περιουσιακά στοιχεία σε μοχλό ανάπτυξης και να προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια, χωρίς να απαιτείται νέα αύξηση του δημόσιου χρέους.
Η μεγάλη πρόκληση
Το Bloomberg αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έφτασε σε αυτό το σημείο επειδή αναγκάστηκε να προχωρήσει σε βαθιές μεταρρυθμίσεις υπό την πίεση της κρίσης και της απώλειας πρόσβασης στις αγορές.
Παράλληλα, σημειώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες, όπως η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και η αξιοποίηση σημαντικού μέρους της δημόσιας ακίνητης περιουσίας που παραμένει εκτός Υπερταμείου.
Ωστόσο, το βασικό συμπέρασμα του άρθρου είναι σαφές: η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι η σωστή διαχείριση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη και ταυτόχρονα να καθησυχάσει τις αγορές, αντί να τις ανησυχήσει.
Το ερώτημα, καταλήγει το Bloomberg, είναι αν η Βρετανία θα μπορέσει να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο χωρίς να χρειαστεί πρώτα να περάσει μια κρίση αντίστοιχη με εκείνη που βίωσε η Ελλάδα.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
