Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, ταξίδεψε στη Μόσχα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με πληροφορίες για να πει στους Ρώσους ότι χάνουν τον καταστροφικό πόλεμο στην Ουκρανία. Οι επικεφαλής των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών ίσως να επισήμαναν ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, όπως και ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, έχει επίσης εμπλακεί σε έναν πόλεμο – στο Ιράν – τον οποίο δεν μπορεί να κερδίσει και δεν μπορεί να τερματίσει.
Όπως σχολιάζει το CNN, πρόκειται για δύο ηγέτες σε δύο διαφορετικές συγκρούσεις, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα παρόμοιο δίλημμα: δεν μπορούν να επιτύχουν τους πολεμικούς τους στόχους, αλλά δεν μπορούν ούτε να αποσυρθούν διατηρώντας την αξιοπρέπειά τους.
Και οι δύο ξεκίνησαν τις εχθροπραξίες αφού, όπως φαίνεται, υποτίμησαν την επιμονή και τις δυνατότητες των αντιπάλων τους, των οποίων οι στρατοί ήταν σημαντικά μικρότεροι σε σύγκριση με τη συμβατική ισχύ και τον εξοπλισμό των αμερικανικών και ρωσικών δυνάμεων.
Τόσο ο Πούτιν όσο και ο Τραμπ είδαν το τακτικό στρατιωτικό τους πλεονέκτημα να υπονομεύεται από μη συμβατικές ασύμμετρες τακτικές της Ουκρανίας και του Ιράν, οι οποίες εισήγαγαν φθηνές νέες τεχνολογίες, όπως τα drones, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή πολέμου.
Σε ρεπορτάζ τους για την επίσκεψη του Ράτκλιφ, οι New York Times επισήμαναν μια ανησυχία που συμμερίζονται εδώ και καιρό πολλοί στους κύκλους της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσινγκτον: ότι ο Πούτιν δεν λαμβάνει ειλικρινείς εκτιμήσεις για την πορεία του πολέμου.
Πολλοί παρατηρητές αναρωτιούνται αν οι υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις του Τραμπ για αμερικανική νίκη στο Ιράν σημαίνουν ότι και ο ίδιος περιβάλλεται από ένα κλειστό περιβάλλον που δεν θέλει να του μεταφέρει δυσάρεστες ειδήσεις.
Η Ουάσινγκτον και η Μόσχα έχουν εμπειρία σε δαπανηρές παρεμβάσεις στο εξωτερικό. Και οι δύο, για παράδειγμα, ταπεινώθηκαν από τους πολέμους στο Αφγανιστάν. Η καταστροφή της Ρωσίας στην Ουκρανία θυμίζει κατά κάποιον τρόπο την ήττα των ΗΠΑ στο Βιετνάμ.
Ωστόσο, οι παραλληλισμοί μεταξύ των δύο ηγετών, που βρίσκονται τώρα εγκλωβισμένοι στους πολέμους που οι ίδιοι ξεκίνησαν, παρότι εύστοχοι, ισχύουν μέχρι ένα σημείο, σημειώνει το CNN.
Ο Τραμπ δεν έχει επαναλάβει το σοβαρό σφάλμα του Πούτιν να στείλει κύματα χερσαίων στρατευμάτων σε ένα αδιέξοδο, απόφαση που έχει αφήσει περισσότερους από 1,4 εκατομμύριο νέους Ρώσους νεκρούς, τραυματίες ή αγνοούμενους, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).
Ο Πούτιν, ένας αυταρχικός ηγέτης, δεσμεύεται λιγότερο από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες σε σχέση με τον Τραμπ. Ένας τέτοιος φόρος αίματος θα ήταν πολιτικά μη διατηρήσιμος στις ΗΠΑ.
Και ενώ ο Πούτιν εξαπολύει τρόμο και θάνατο στις ουκρανικές πόλεις και τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με πυραυλικές επιθέσεις και drones, ο Τραμπ έχει αποφύγει σε μεγάλο βαθμό τη στοχευμένη στοχοποίηση πολιτών και πολιτικών υποδομών στον δικό του πόλεμο. Αρνήθηκε, ωστόσο, να δώσει πλήρη δημόσια αναφορά για μια πυραυλική επίθεση που έπληξε ένα σχολείο στο Ιράν τον Φεβρουάριο, σκοτώνοντας σχεδόν 200 παιδιά και ενήλικες, η οποία φαίνεται πως ήταν αποτέλεσμα χρήσης παρωχημένων πληροφοριών.
Αρχηγοί μυστικών υπηρεσιών συναντώνται σε μια κρίσιμη διεθνή συγκυρία
Η επίσκεψη-έκπληξη του Ράτκλιφ στη Ρωσία πραγματοποιήθηκε σε μια στιγμή μεταβλητότητας και αρνητικών ενδείξεων στις διεθνείς σχέσεις, καθώς οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν αποσταθεροποιούν την ευρύτερη Μέση Ανατολή, εμπλέκουν τις μεγάλες δυνάμεις και τροφοδοτούν φόβους για διεύρυνση της γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Ο διευθυντής της CIA είχε μια ευρεία ατζέντα. Προειδοποίησε τη Ρωσία ενάντια σε τυχόν φανερές ή μυστικές επιθέσεις σε έδαφος του ΝΑΤΟ, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών στην Ευρώπη ότι ο Πούτιν ενδέχεται να δοκιμάσει τις άμυνες της συμμαχίας, δήλωσαν στο CNN δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Ο Ράτκλιφ χρησιμοποίησε επίσης τις συναντήσεις του με Ρώσους αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών για να ενθαρρύνει τη Ρωσία να διακόψει την οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη προς το Ιράν.
Το ταξίδι του θα μπορούσε να προσφέρει μια ανακούφιση στους συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι ανησυχούν εδώ και καιρό για τη δέσμευση του Τραμπ στο ΝΑΤΟ και τις εγγυήσεις ασφαλείας του. Παράλληλα, μια νέα αμερικανική προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία θα ήταν ευπρόσδεκτη, ακόμη και αν η υποβάθμιση της στρατιωτικής βοήθειας από τον Αμερικανό πρόεδρο προς την κυβέρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι εγείρει υποψίες για τα κίνητρά του. Ο Τραμπ ακόμα δεν έχει υλοποιήσει την υπόσχεση να επιτρέψει στην Ουκρανία την αδειοδότηση εγχώριας παραγωγής συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας Patriot.
Ο Τραμπ είχε κάποτε προβλέψει ότι θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία σε 24 ώρες, αλλά οι ειρηνευτικές του προσπάθειες δεν έχουν αποδώσει καρπούς. Ο ισχυρισμός που επαναλαμβάνει συχνά, ότι ο Πούτιν θέλει να συνάψει ειρήνη, διαψεύδεται διαρκώς στο πεδίο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ρόλο παρατηρητή στον πόλεμο της Ουκρανίας από την αρχή του. Η Ρωσία έχει τον δικό της παρασκηνιακό ρόλο στον πόλεμο του Ιράν.
Στο μεταξύ ο πόλεμος στο Ιράν συμπλήρωσε έξι μήνες, με την κυβέρνηση Τραμπ να περνά από τη στρατιωτική δράση στον ολοκληρωτικό οικονομικό πόλεμο.
Η Ρωσία ενδέχεται να έχει ελάχιστο στρατηγικό συμφέρον να ελαφρύνει τη δύσκολη θέση του Τραμπ στο Ιράν. Οποιοδήποτε quid pro quo που θα περιλάμβανε την Ουκρανία θα προσέκρουε στην προηγούμενη αποτυχία του Αμερικανού προέδρου να εξαναγκάσει το Κίεβο σε εδαφικές υποχωρήσεις.
Το CNN ανέφερε τον Μάρτιο ότι η Ρωσία παρείχε στο Ιράν πληροφορίες σχετικά με τις τοποθεσίες και τις κινήσεις αμερικανικών στρατευμάτων, πλοίων και αεροσκαφών, σύμφωνα με πολλές πηγές. Μεγάλο μέρος των πληροφοριών που μοιράστηκε η Ρωσία με το Ιράν προερχόταν από εικόνες του εξελιγμένου δικτύου δορυφόρων της Μόσχας.
Η αντιδυτική στάση του Πούτιν σημαίνει ότι η Ρωσία μάχεται συνεχώς κατά της επιρροής των ΗΠΑ και της Δύσης στη Μέση Ανατολή και αλλού. Πιθανότατα παίζει ένα πιο μακροπρόθεσμο παιχνίδι από τον Τραμπ, του οποίου η θητεία λήγει σε δυόμισι χρόνια.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τη βοήθεια της Μόσχας -και του Πεκίνου- στη νέα της πολιτική για την πλήρη οικονομική απομόνωση του Ιράν. “Για να αποδώσει η οικονομική πίεση, (ο Τραμπ) πρέπει να εξασφαλίσει κάποια συνεργασία με τους Κινέζους, τους Ρώσους και άλλους περιφερειακούς παράγοντες που είναι οι κύριοι εμπορικοί εταίροι των Ιρανών”, δήλωσε στο CNN International την Πέμπτη ο Φιράς Μακσάντ, επικεφαλής της Eurasia Group για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. “Νομίζω ότι θα δυσκολευτεί πολύ να πείσει τους Κινέζους να συνεργαστούν… Παρόμοια είναι η κατάσταση και με τη Ρωσία”.
Oι εξωτερικοί πόλεμοι ροκανίζουν τη διεθνή αξιοπιστία
Η Washington Post ανέφερε ότι πριν από την επίσκεψη του Ράτκλιφ, μια έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών ανέφερε ότι το Κρεμλίνο θεωρεί τις ΗΠΑ εξασθενημένες λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Η αδυναμία του Τραμπ να επιτύχει μια αποφασιστική νίκη στη σύγκρουση δεν έχει πλήξει μόνο την αμερικανική αξιοπιστία – έχει επίσης εξαντλήσει τα πυρομαχικά και έχει καταπονήσει τις ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις. Επομένως, δεν θα ήταν έκπληξη αν οι αντίπαλοι των ΗΠΑ, όπως η Ρωσία και η Κίνα, αμφισβητούσαν την ικανότητα ή το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον να ανταποκριθεί σε μια νέα κρίση στην Ευρώπη ή την Ασία.
“Επειδή ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να ξεκινήσει πόλεμο κατά των Ιρανών, χωρίς στρατηγικό στόχο, χωρίς σχέδιο, χωρίς χρονοδιάγραμμα, χωρίς διέξοδο, και τώρα έχει εγκλωβιστεί — ναι, φυσικά, αυτό βοηθά τους Ρώσους”, δήλωσε την Πέμπτη στο CNN ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Αριζόνα, Μαρκ Κέλι. “Και στο μεταξύ, οι Ρώσοι βοηθούν τους Ιρανούς”.
Ο Τραμπ, ωστόσο, ισχυρίζεται ότι η φιλική του σχέση με τον Πούτιν κάνει τον κόσμο πιο ασφαλή. Επέμεινε την Πέμπτη ότι ο Πούτιν δεν θα προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση με τη Δύση. “Είχα καλές συνομιλίες μαζί του. Δεν πρόκειται να επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ”, δήλωσε.
Παρόλα αυτά, το παρασκήνιο γύρω από το ταξίδι του Ράτκλιφ στη Μόσχα αντιπροσωπεύει μια ενδιαφέρουσα νέα τροπή στις ασυνήθιστες σχέσεις μεταξύ δύο ηγετών, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα κοινό στρατηγικό δίλημμα που ενδέχεται να καθορίσει την πολιτική τους παρακαταθήκη.
Ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να μην είναι τόσο υπαρξιακός για την πολιτική και προσωπική επιβίωση του Τραμπ όσο είναι η σύγκρουση στην Ουκρανία για τον Πούτιν. Όμως, όπως και ο φίλος του στο Κρεμλίνο, βρίσκεται στριμωγμένος στον ίδιο του τον πόλεμο.
