Οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις μαραθώνιες συνομιλίες τους στο Ισλαμαμπάντ, ανακοίνωσε σήμερα ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, που αναχώρησε αεροπορικώς για την Ουάσιγκτον αφού υπέβαλε, όπως το έθεσε, “την τελική και καλύτερη προσφορά” που μπορούσε να κάνει στους απεσταλμένους της Τεχεράνης.
“Θα επιστρέψουμε στις ΗΠΑ χωρίς να έχουμε κλείσει συμφωνία”, είπε ο κ. Βανς κατά τη διάρκεια σύντομης συνέντευξης Τύπου στο Ισλαμαμπάντ, όπου Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματεύτηκαν από χθες Σάββατο ως τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, για 21 ώρες, όπως διευκρίνισε.
“Νομίζω πως είναι κακό νέο για το Ιράν περισσότερο απ’ ό,τι για τις ΗΠΑ” το ότι οι διαπραγματεύσεις τερματίστηκαν χωρίς συμφωνία, πρόσθεσε.
Σε ανάλυσή του, το CNN, μετά τις άκαρπες διαπραγματεύσεις, με τίτλο “Η αποτυχία των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν αποτελεί πλήγμα στις ελπίδες για εξεύρεση διεξόδου στην κρίση” σχολιάζει πως η εκεχειρία επιτεύχθηκε με φόντο την ακραία απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να εξαφανίσει έναν πολιτισμό και να ανατινάξει τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τις βασικές υποδομές του Ιράν. Το αν αυτή η απειλή θα τεθεί ξανά σε εφαρμογή αποτελεί πλέον βασικό ερώτημα. Δύο ακόμη θεμελιώδη ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα: Πώς θα αντιδράσει το Ιράν στην αποχώρηση των ΗΠΑ; Και για πόσο ακόμα θα παραμείνει η παγκόσμια οικονομία σε κατάσταση αβεβαιότητας;
Αφού το αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο περιγράφει όλα όσα εκτυλίχθηκαν στις διαπραγματεύσεις, αναφέρει ότι οι δύο πλευρές πήγαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με διαφορετικές απόψεις όχι μόνο ως προς την ουσία, αλλά και ως προς το ύφος και την ιδιοσυγκρασία. Οι αντίστοιχες αντιπροσωπείες συμμετείχαν σε αυτές τις συνομιλίες με εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις: Ο Βανς φαινόταν να επιδιώκει μια σχετικά γρήγορη λύση μετά την εφαρμογή μιας δύο εβδομάδων κατάπαυσης του πυρός, αλλά η Τεχεράνη συνήθως κινείται πολύ πιο αργά, διαπραγματευόμενη μακροπρόθεσμα.
Η ιρανική πλευρά αποδίδει την αποτυχία των συνομιλιών στις “υπερβολικές” απαιτήσεις της Ουάσινγκτον. Κεντρικό σημείο τριβής παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα. Το Ιράν επιμένει εδώ και χρόνια ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου, αλλά την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας. Ωστόσο, η εντατικοποίηση του εμπλουτισμού ουρανίου τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στη Δύση και συνέβαλε στην περσινή 12ήμερη σύγκρουση με το Ισραήλ. Μέχρι στιγμής, η Τεχεράνη δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό, την ώρα που ο Λευκός Οίκος ζητά σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις ότι δεν θα αποκτηθεί πυρηνικό όπλο.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν δηλώσεις που απευθύνονταν κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο, επιχειρώντας να εξηγήσουν γιατί η χώρα μπήκε σε διάλογο με έναν διαχρονικό αντίπαλο. Μάλιστα, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τη διπλωματία ως “συνέχεια του ιερού αγώνα για την υπεράσπιση της πατρίδας”.
Η εκεχειρία είχε επιτευχθεί σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, μετά από σκληρές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος είχε απειλήσει ακόμη και με καταστροφικά πλήγματα στις υποδομές του Ιράν. Το κατά πόσο τέτοιες απειλές θα επανέλθουν παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Η αντίδραση του Πακιστάν στις αποτυχημένες συνομιλίες
Μετά τις άκαρπες διαπραγματεύσεις, το Πακιστάν – που διαδραμάτισε ρόλο μεσολαβητή – κάλεσε τις ΗΠΑ και το Ιράν να συνεχίσουν να σέβονται την κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων.
“Είναι επιτακτικής σημασίας οι δύο πλευρές να συνεχίσουν να σέβονται τη δέσμευσή τους υπέρ της κατάπαυσης του πυρός”, δήλωσε ο Πακιστανος ΥΠΕΞ Ισάκ Νταρ.
Την ίδια ώρα, το Ισλαμαμπάντ τόνισε ότι θα συνεχίσει να διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή “για να διευκολύνει τον διάλογο ανάμεσα στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και τις ΗΠΑ τις ερχόμενες ημέρες”.
Ιράν: Δεν μπορούν να υπαγορεύουν τους όρους τους
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ εκτίμησε σήμερα πως οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον απέτυχαν λόγω των προσπαθειών των ΗΠΑ να “υπαγορεύσουν τους όρους τους”.
“Καμία διαπραγμάτευση – τουλάχιστον με το Ιράν – δεν θα επιτύχει στη βάση δικοί μας/δικοί σας όροι”, δήλωσε ο Ζαρίφ, ένας από τους αρχιτέκτονες της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης που επιτεύχθηκε το 2015 με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες και η οποία εγκαταλείφθηκε τρία χρόνια αργότερα από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
“Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να καταλάβουν: δεν μπορούν να υπαγορεύουν τους όρους τους στο Ιράν. Δεν είναι πολύ αργά για να το μάθουν. Όχι ακόμη”, πρόσθεσε σε ένα μήνυμα που δημοσιοποιήθηκε στην πλατφόρμα X.
Ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος πηγή που γνωρίζει για τις διαπραγματεύσεις, μετέδωσε πως οι διαφωνίες αφορούσαν “την απαίτηση του Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και την άρνησή του να εγκαταλείψει το απόθεμά του εμπλουτισμένου ουρανίου”.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου νωρίς σήμερα το πρωί ότι οι συζητήσεις διήρκεσαν περίπου 21 ώρες και ότι το Ιράν “επέλεξε να μην αποδεχθεί τους όρους μας”.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε πως οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε ορισμένα σημεία, όμως “διάσταση απόψεων εξακολουθεί να υπάρχει σε δύο ή τρία σημαντικά θέματα”.
Πηγή: CNN, TheToc
