Τα καλά νέα: Τα Στενά του Ορμούζ άνοιξαν ξανά, μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης αυτή την εβδομάδα μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ.
Τα κακά νέα: Ίσως να είναι ήδη πολύ αργά.
Πετρέλαιο δεν εξέρχεται από τη Μέση Ανατολή εδώ και σχεδόν τέσσερις μήνες. Συνολικά, η παγκόσμια αγορά έχασε 1,15 δισεκατομμύρια βαρέλια προσφοράς πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler.
Αυτό έχει αφήσει την αγορά πετρελαίου σε εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση, η οποία πλησιάζει γρήγορα σε σημείο καμπής. Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα από το 1990. Το αμερικανικό στρατηγικό απόθεμα έκτακτης ανάγκης βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 43 ετών. Και τα εμπορικά αποθέματα έχουν φτάσει σε επίπεδα λειτουργικής πίεσης.
“Θέλετε να δείτε χάος;” δήλωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο της G7 στις Βερσαλλίες την Τετάρτη. “Μένουμε από αποθέματα σε περίπου τέσσερις εβδομάδες”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο Τραμπ έχει δίκιο. Όμως, το άνοιγμα των Στενών αυτή την εβδομάδα ίσως να μην επιτρέψει στο πετρέλαιο να εξέλθει από τον Περσικό Κόλπο αρκετά γρήγορα ώστε να αποτραπεί η ουσιαστική εξάντληση των αποθεμάτων αργού.
Οι τιμές του πετρελαίου ίσως χρειαστεί να αυξηθούν ξανά.
Το σημείο καμπής
Η αγορά πετρελαίου φαίνεται να θεωρεί ότι ο χρονισμός του Τραμπ είναι ιδανικός. Οι τιμές, όπως είχε προβλέψει, έχουν καταρρεύσει τις τελευταίες ημέρες καθώς διαμορφώθηκε και τέθηκε σε ισχύ το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν.
Οι τιμές του Brent άρχισαν να υποχωρούν μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας στα μέσα Απριλίου, πέφτοντας από το πολεμικό υψηλό των 126,41 δολαρίων σε κάτω από 80 δολάρια το βαρέλι σήμερα.
Βασικός λόγος για την πτώση του πετρελαίου ήταν η ιστορικά υψηλή υπερπροσφορά αργού πριν από τον πόλεμο, η οποία ουσιαστικά προστάτευσε τον κόσμο από το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία. Όμως αυτή η υπερπροσφορά έχει πλέον εξαφανιστεί και έχει μετατραπεί γρήγορα σε ανησυχητικό έλλειμμα.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί -και μάλιστα απότομα- κατά 190 εκατομμύρια βαρέλια τους τελευταίους μήνες. Ένας κρίσιμος πετρελαϊκός κόμβος στο Κούσινγκ της Οκλαχόμα, από όπου διοχετεύονται καύσιμα σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, έφτασε σε επίπεδο λειτουργικής πίεσης -το αντίστοιχο του να πέφτει ο καφές κάτω από τη βρύση της καφετιέρας και να χρειάζεται να γείρεις το δοχείο για να βγάλεις τα τελευταία υπολείμματα στο φλιτζάνι σου. Μεγάλο μέρος αυτού που μένει στον πάτο μιας δεξαμενής πετρελαίου είναι άχρηστη λάσπη, γεγονός που δυσκολεύει τη διατήρηση της πίεσης στους αγωγούς ώστε να φτάσει το πετρέλαιο στους πελάτες.
Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο Κούσινγκ -εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου σε ολόκληρο τον κόσμο πλησιάζουν πλέον σε κρίσιμο σημείο.
“Θα ερχόταν μια στιγμή που δεν θα μπορούσες να το βρεις (το πετρέλαιο)”, δήλωσε ο Τραμπ την Τετάρτη, προειδοποιώντας για μια επερχόμενη “οικονομική καταστροφή” αν τα Στενά δεν άνοιγαν ξανά. Είπε μάλιστα ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα τον συνέκριναν με τον Χέρμπερτ Χούβερ, τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ που είχε επιβλέψει την έναρξη της Μεγάλης Ύφεσης.
Υψηλότερες τιμές
Το άνοιγμα των Στενών δεν θα λύσει άμεσα το πρόβλημα των παγκόσμιων αποθεμάτων. Απλώς θα ξεκινήσει τη διαδικασία επιστροφής της ομαλής ροής πετρελαίου.
Θα πρέπει να αποναρκοθετηθεί η θαλάσσια δίοδος, να επιστρέψουν στην περιοχή άδεια δεξαμενόπλοια, να επανεκκινήσει η παραγωγή και το πετρέλαιο να ξεκινήσει το αργό ταξίδι του προς τους προορισμούς του. Τίποτα από αυτά δεν θα συμβεί γρήγορα -πρόκειται για μια διαδικασία που, σύμφωνα με τη βιομηχανία πετρελαίου, μπορεί να χρειαστεί μήνες μέχρι οι ροές να επανέλθουν σε κάτι που να θυμίζει “κανονικότητα”.
Μέχρι τότε, η αγορά θα συνεχίσει να εξαρτάται από τα υπάρχοντα αποθέματα.
Γι’ αυτό αρκετοί αναλυτές του κλάδου πιστεύουν ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει υπερβολικά και ότι η αγορά υποτιμά τον κίνδυνο ουσιαστικής εξάντλησης των αποθεμάτων πριν οι δεξαμενές μπορέσουν να ξαναγεμίσουν.
“Η αγορά έχει προεξοφλήσει επτά βήματα μπροστά από εκεί που βρισκόμαστε σήμερα”, δήλωσε η Χελίμα Κροφτ, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets. “Όλοι λένε: “Τελείωσε!” Όμως υπάρχει μια τεράστια υλικοτεχνική πρόκληση για να επιστρέψουμε εκεί που ήμασταν.”
Όταν υποχωρήσει η ευφορία για το άνοιγμα των Στενών, τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς πιθανότατα θα επανέλθουν στο προσκήνιο, οδηγώντας ξανά τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερα.
“Ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί τις επόμενες εβδομάδες στα Στενά του Ορμούζ, οι Αμερικανοί καταναλωτές θα βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερες τιμές τους καλοκαιρινούς μήνες”, δήλωσε ο Ματ Σμιθ της Kpler. “Δεν το έχουμε δει ακόμη λόγω της αισιοδοξίας για τη συμφωνία. Όμως οι δυνάμεις της αγοράς θα πρέπει τελικά να λειτουργήσουν”, επισήμανε,
Οι υπολογισμοί επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα: ακόμη κι αν η παγκόσμια αγορά πετρελαίου άρχιζε να παράγει σχεδόν 5 εκατομμύρια περισσότερα βαρέλια ημερησίως από όσα ζητούν οι καταναλωτές -όπως προβλέπει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας- θα χρειάζονταν περίπου δώδεκα μήνες για να ανακτηθούν τα 1,15 δισεκατομμύρια βαρέλια χαμένης προσφοράς.
“Κάποια στιγμή τα φυσικά βαρέλια έχουν σημασία”, δήλωσε ο Νταν Πίκερινγκ. “Αν χαθούν αυτά τα βαρέλια, αυτό έχει συνέπειες.”
Χαμηλότερες τιμές
Ωστόσο, η αγορά δεν λειτουργεί πάντα λογικά.
Οι traders βλέπουν ένα κύμα πετρελαίου έτοιμο να επιστρέψει στην αγορά -ιδιαίτερα από χώρες του OPEC που αντιμετωπίζουν δημοσιονομικές πιέσεις και θέλουν να αυξήσουν την παραγωγή τους. Αυτή η νέα πραγματικότητα θα καταστήσει δύσκολη την αντιστροφή της τρέχουσας δυναμικής στην αγορά πετρελαίου, υποστήριξε ο Τζέι Χάτφιλντ, διευθύνων σύμβουλος της Infrastructure Capital Advisors.
Και η οπτική έχει σημασία: ο κόσμος εισήλθε στον πόλεμο με τόσο μεγάλη υπερπροσφορά πετρελαίου, ώστε εξακολουθεί να υπάρχει κάποια προστασία απέναντι στη μαζική απομείωση των αποθεμάτων.
“Είχαμε ένα μεγάλο “μαξιλάρι” ασφαλείας και το καταναλώσαμε”, δήλωσε ο Βίκας Ντουιβέντι, στρατηγικός αναλυτής πετρελαίου και φυσικού αερίου της Macquarie Group. “Βρισκόμαστε χαμηλότερα από πέρυσι, αλλά όχι δραματικά χαμηλότερα.”
