Η σαρωτική εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και, κυρίως, η ανάληψη του ελέγχου της Γερουσίας αναμένεται να ενισχύσουν τη θέση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) απέναντι στις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να παρέμβει στη λειτουργία της. Σύμφωνα με το Reuters, καθοριστικής σημασίας θεωρείται ο έλεγχος της Γερουσίας επί των διορισμών, καθώς αποτελεί βασικό θεσμικό ανάχωμα στις επιδιώξεις του Αμερικανού προέδρου να τοποθετήσει περισσότερους πολιτικούς συμμάχους του στην κεντρική τράπεζα.
Την ίδια ώρα, οι νέοι συσχετισμοί στο Κογκρέσο ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες δυσκολίες για τον πρόεδρο της Fed, Κέβιν Γουόρς. Οι σημαντικότερες επιτροπές κοινοβουλευτικού ελέγχου θα περάσουν υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών, ενώ στην Επιτροπή Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας (Senate Banking Committee) αναμένεται να αναλάβει την προεδρία η Δημοκρατική γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν, από τη Μασαχουσέτη, η οποία έχει ασκήσει έντονη κριτική στον Γουόρς. Έτσι, αναμένεται να αντικαταστήσει τον Ρεπουμπλικανό Τιμ Σκοτ από τη Νότια Καρολίνα, στενό σύμμαχο του Τραμπ και υποστηρικτή του νέου επικεφαλής της Fed.
“Ο Γουόρς δεν εξασφάλισε καμία υποστήριξη από τους Δημοκρατικούς για την ανάληψη της προεδρίας της Fed. Οι επιθετικές ερωτήσεις που ενδέχεται να δεχθεί θα δοκιμάσουν στην πράξη τη ρητορική του”, σημειώνουν σε ανάλυσή τους οικονομολόγοι της Monetary Policy Analytics, εταιρείας του πρώην μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, Λάρι Μέγιερ. Η ανάλυση αφορά τις επιπτώσεις της νίκης των Δημοκρατικών στη Γερουσία και επισημαίνει ότι ο Γουόρς επιδιώκει να υιοθετήσει ένα πιο διακριτικό και λιγότερο διαφανές δημόσια μοντέλο λειτουργίας της κεντρικής τράπεζας.
Στο μικροσκόπιο των Δημοκρατικών η πολιτική της Fed
Οι Δημοκρατικοί, οι οποίοι έθεσαν στο επίκεντρο της προεκλογικής τους εκστρατείας το αυξημένο κόστος διαβίωσης, έχουν πλέον ισχυρό κίνητρο να πιέσουν τον Γουόρς για τη στάση της Fed απέναντι στον πληθωρισμό και την εκπλήρωση της σχετικής θεσμικής της εντολής.
Παράλληλα, οι επιτροπές του Κογκρέσου θα διαθέτουν ευρύ περιθώριο να διερευνήσουν ζητήματα που θεωρούν σημαντικά. Στην περίπτωση της Γουόρεν, στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί και η αδιαφανής, όπως τη χαρακτηρίζει, διαχείριση περιουσιακών στοιχείων εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από τον Γουόρς, κατά την περίοδο που προετοιμαζόταν να αναλάβει την κορυφαία θέση στην κεντρική τράπεζα.
Για τον Τραμπ, οι νέοι πολιτικοί συσχετισμοί στο Καπιτώλιο αποτελούν άμεσο εμπόδιο στην προσπάθειά του να ενισχύσει την επιρροή του στο επταμελές διοικητικό συμβούλιο της Fed, το οποίο είναι αρμόδιο για τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής, όπως αναφέρει το Reuters. Τρία από τα μέλη του έχουν διοριστεί από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ενώ στο συμβούλιο παραμένει και ο πρώην πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος είχε διοριστεί για διαδοχικές θητείες τόσο από τον Τραμπ όσο και από τον Μπάιντεν, αλλά βρίσκεται πλέον σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον σημερινό πρόεδρο.
Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη σημερινή σύνθεση της Fed “εχθρική” και “κομματική”, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να προχωρήσει σε δραστικές μειώσεις των επιτοκίων. Ωστόσο, οι αρμόδιοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο Γουόρς, έχουν ακολουθήσει διαφορετική κατεύθυνση, αυξάνοντας τα επιτόκια με στόχο την αντιμετώπιση του υψηλού πληθωρισμού.
Το μέτωπο Τραμπ με τη Λίζα Κουκ και τα εμπόδια στους διορισμούς
Σε εξέλιξη παραμένει και η προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να απομακρύνει από το διοικητικό συμβούλιο της Fed τη Λίζα Κουκ. Τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να κινηθεί διοικητική διαδικασία από τον Λευκό Οίκο, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επίσημη ανακοίνωση του Τραμπ ότι συντρέχουν λόγοι απομάκρυνσής της.
Η υπόθεση αφορά φερόμενες ανακρίβειες σε αιτήσεις στεγαστικών δανείων, οι οποίες, σύμφωνα με τις σχετικές καταγγελίες, είχαν σημειωθεί πριν από τον διορισμό της Κουκ στη Fed.
Η πιθανότητα δικαστικής προσφυγής θεωρείται ιδιαίτερα υψηλή. Άλλωστε, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί εις βάρος του Τραμπ στην προσπάθειά του να απομακρύνει την Κουκ. Ακόμη και στην περίπτωση που ο πρόεδρος καταφέρει τελικά να την απομακρύνει, οι πιθανότητες να εγκριθεί από μια Γερουσία υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών ο αντικαταστάτης που θα επιλέξει είναι εξαιρετικά περιορισμένες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και η Γερουσία υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών είχε απορρίψει κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ διορισμούς στη Fed που θεωρήθηκαν ακραίοι.
Επιπλέον, νωρίτερα φέτος, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις είχε μπλοκάρει την υποψηφιότητα του Γουόρς, μέχρι η κυβέρνηση να εγκαταλείψει την ποινική έρευνα σε βάρος του Πάουελ. Ο Τίλις, ο οποίος είχε δεχθεί απειλές από τον Τραμπ και αποφάσισε να μην διεκδικήσει την επανεκλογή του στη Βόρεια Καρολίνα, είδε την έδρα να περνά στους Δημοκρατικούς, με τον Ρόι Κούπερ να επικρατεί στις εκλογές της Τρίτης.
Η ανεξαρτησία της Fed στο επίκεντρο της νέας πολιτικής αντιπαράθεσης
Η ανάληψη του ελέγχου της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς αναμένεται να αλλάξει ουσιαστικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα εξετάζονται οι μελλοντικές υποψηφιότητες του Τραμπ για θέσεις στην κεντρική τράπεζα.
“Μια Γερουσία υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών θα διαμορφώσει διαφορετικές συνθήκες για την έγκριση των μελλοντικών διορισμών του Τραμπ και θα μπορούσε να προσφέρει στη Fed διαφορετικού επιπέδου πολιτική στήριξη”, επισημαίνει ο Μαρκ Σπίντελ, εταίρος της Pilot Wave Holdings και συγγραφέας βιβλίου για τις πολιτικές ισορροπίες γύρω από την αμερικανική κεντρική τράπεζα.
Όπως εξηγεί, η ανεξαρτησία της Fed εξαρτάται διαχρονικά, σε έναν βαθμό, και από τη στάση του Κογκρέσου. Η θεσμική στήριξη από τη Γερουσία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα περιθώρια που διαθέτουν οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής, προκειμένου να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τον πληθωρισμό και την απασχόληση και όχι τις πολιτικές πιέσεις.
Τέλος, ο έλεγχος τόσο της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας όσο και της Επιτροπής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς ενδέχεται να περιπλέξει και τις μεταρρυθμίσεις στον τραπεζικό τομέα και στο ρυθμιστικό πλαίσιο που προωθούν η κυβέρνηση Τραμπ και η αντιπρόεδρος της Fed για την εποπτεία, Μισέλ Μπόουμαν.
Στο πλαίσιο αυτό, η Fed επεξεργάζεται κανόνες για ζητήματα όπως ο νόμος Genius Act, που αφορά τη ρύθμιση των stablecoins, ενώ η Μπόουμαν παρουσίασε πρόσφατα σχέδιο αναδιοργάνωσης και ενοποίησης του συστήματος τραπεζικής εποπτείας της κεντρικής τράπεζας.
Οι νέοι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί αναμένεται, συνεπώς, να επηρεάσουν όχι μόνο τις επιλογές προσώπων στην ηγεσία της Fed, αλλά και το ευρύτερο πλαίσιο λειτουργίας και εποπτείας του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
