Όταν τον περασμένο μήνα δύο ρωσικές βόμβες χτύπησαν την επιχείρηση της Κατερίνα Λαχούτα στη Ζαπορίζια της νοτιοανατολικής Ουκρανίας, κατέστρεψαν και την τελευταία ψευδαίσθηση ασφάλειας για την 41χρονη επιχειρηματία. Από τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής του 2022, οι δυνάμεις της Μόσχας έχουν οχυρωθεί ακριβώς νότια της Ζαπορίζια, μιας σημαντικής βιομηχανικής πόλης με περίπου 700.000 κατοίκους, βομβαρδίζοντάς την με πυραύλους και drones.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το Reuters σε σημερινό του ρεπορτάζ, ένα νέο κύμα επιθέσεων έχει κάνει τη ζωή των κατοίκων ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς η Ρωσία κλιμακώνει τον αεροπορικό της πόλεμο εναντίον των ουκρανικών πόλεων, με φόντο την παγωμένη κατάσταση στο μέτωπο.
“Ακόμη και πριν από μισό χρόνο ήταν φυσικά τρομακτικό και γίνονταν επιθέσεις. Αλλά δεν ήταν έτσι”, είπε η Λαχούτα. “Τώρα είναι απλώς ένα “σαφάρι””.
Οι Ουκρανοί έχουν υιοθετήσει τον όρο “σαφάρι” για να περιγράψουν τα drones που “κυνηγούν” πολίτες ή οχήματα στους δρόμους. Βίντεο που δημοσίευσε η Ουκρανία αυτή την εβδομάδα δείχνει ένα drone να καταδιώκει και να τραυματίζει έναν πωλητή σε αγορά στη Χερσόνα, μια πόλη στη νότια Ουκρανία.
Οι δημοσιογράφοι του Reuters που επισκέφθηκαν την επιχείρηση της Λαχούτα αναγκάστηκαν να αναζητήσουν καταφύγιο όταν άκουσαν το βουητό ενός drone τύπου FPV – μικρά, ευέλικτα drones φορτωμένα με εκρηκτικά τα οποία ο χειριστής τους οδηγεί μέσω βίντεο, και έχουν μετατρέψει την πρώτη γραμμή του μετώπου της Ουκρανίας σε “ζώνη θανάτου”.
Στόχος ο τρόμος
Η Ρωσία αρνείται ότι στοχεύει αμάχους στον πόλεμο. Ωστόσο, ανάμεσα στα καμένα ερείπια της μονάδας επεξεργασίας που προμήθευε τα καταστήματά της, η Λαχούτα δήλωσε ότι οι ρωσικές επιθέσεις είχαν απομακρύνει τους πελάτες και έκαναν τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό σχεδόν αδύνατο, ενώ η ανάγκη για στρατιώτες στις γραμμές του μετώπου είχε ως αποτέλεσμα την έλλειψη εργατικού δυναμικού.
“Κάθε μέρα είναι σαν μια μάχη”.
Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η Ρωσία επιδιώκει να σπείρει τον πανικό αλλά και να προκαλέσει ζημιές στις υποδομές, με πιο συχνές επιθέσεις σε ολόκληρη την πόλη. Εκτός από τη χρήση FPV για πρώτη φορά, στέλνει επίσης μεγαλύτερες, πιο καταστροφικές βόμβες.
Η Ζαπορίζια είναι η πρωτεύουσα μιας από τις τέσσερις περιφέρειες της Ουκρανίας που η Ρωσία διεκδικεί ως δικές της, παρά το γεγονός ότι ελέγχει μόνο τα τρία τέταρτα της.
Τα ρωσικά στρατεύματα δεν κατάφεραν να προωθηθούν κατά μήκος ενός στενού διαδρόμου νότια της πόλης, όπου ο ουκρανικός στρατός έχει ασκήσει σθεναρή αντίσταση τους τελευταίους μήνες.
Ωστόσο, από εκεί, ρωσικά drones FPV επιτίθενται σε ομάδες αμάχων, οχήματα και μέσα μαζικής μεταφοράς, ιδίως στο νότιο τμήμα της πόλης, όπως δήλωσε ο κυβερνήτης Ιβάν Φεντόροφ.
“Ο εχθρός έχει θέσει ως προτεραιότητα την άσκηση μέγιστης πίεσης στον άμαχο πληθυσμό”, δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης από ένα υπόγειο σχολείο που έχει μετατραπεί σε καταφύγιο.
Τα drones FPV έχουν εξελιχθεί ώστε να έχουν μεγαλύτερη εμβέλεια, ενώ οι βόμβες ολίσθησης που εκτοξεύονται από αέρος, όπως αυτές που χτύπησαν την επιχείρηση της Λαχούτα, δεν μπορούν να αναχαιτιστούν χωρίς τα προηγμένα συστήματα αεροπορικής άμυνας.
Περισσότεροι από 16.000 άμαχοι έχουν σκοτωθεί σε σχεδόν τεσσεράμισι χρόνια συγκρούσεων, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, με τη συντριπτική πλειοψηφία να είναι Ουκρανοί.
Στο στόχαστρο οι συγκοινωνίες
Στο κέντρο της Ζαπορίζια, τα καφέ και η κίνηση των εργαζομένων που επιστρέφουν από τις δουλειές τους δίνουν μια αίσθηση κανονικότητας, παρά τις συχνές σειρήνες που ηχούν. Ωστόσο, τα βράδια, η πόλη μοιάζει παγωμένη.
Στη συνοικία όπου εδρεύει ο βιομηχανικός κολοσσός κατασκευής κινητήρων Motor Sich, πολλά κτίρια γραφείων και κατοικιών φέρουν τα σημάδια των συνεχών βομβαρδισμών.
Στην νότια περιοχή Κόσμος, οι δρόμοι καλύπτονται με προστατευτικά δίχτυα για την αντιμετώπιση των drones FPV, τα οποία τις τελευταίες εβδομάδες έχουν πλήξει παρμπρίζ και οροφές οχημάτων.
Δύο οδηγοί ιδιωτικών λεωφορείων σε γραμμή που εξυπηρετεί την περιοχή δήλωσαν ότι η αύξηση των επιθέσεων έχει τρομοκρατήσει οδηγούς και επιβάτες.
Τα δίχτυα “δεν σε σώζουν από τα μεγάλα” drones, ανέφερε ένας από τους οδηγούς.
Συνολικά, λιγότερο από το 5% των drones FPV καταφέρνει να διασπάσει την ουκρανική αεράμυνα, δήλωσε ο Φεντόροφ. Ωστόσο, τις χειρότερες ημέρες —που συμβαίνουν μερικές φορές τον μήνα— αυτό μπορεί να σημαίνει έως και 10 drones που προκαλούν τραυματισμούς ή υλικές ζημιές.
Η εταιρεία αστικών συγκοινωνιών έχει αρχίσει να παρέχει στους οδηγούς οθόνες εντοπισμού drones, ενώ δοκιμάζει και νέα τζάμια ασφαλείας, δήλωσε ο διευθυντής της, Βολοντίμιρ Σούχατσοφ.
Δώδεκα δημοτικά λεωφορεία και τραμ έχουν υποστεί ζημιές φέτος από FPV ή από εκρήξεις μεγαλύτερων πυρομαχικών, αλλά δεν υπάρχουν σχέδια για μείωση των δρομολογίων, πρόσθεσε ο ίδιος.
Η Άνια Σίβοβα, μια 34χρονη μοδίστρα της οποίας ο σύζυγος πολεμά στο μέτωπο, είδε ένα drone FPV να προσκρούει σε κοντινό λεωφορείο τον περασμένο μήνα, καθώς επέστρεφε στο σπίτι της στα νότια της πόλης. “Ίσως έχω έναν καλό φύλακα άγγελο”, είπε χαμογελώντας.
Οι κάτοικοι μαθαίνουν να ζουν με τον κίνδυνο
Η Σίβοβα, που στέλνει την 6χρονη κόρη της σε ένα υπόγειο νηπιαγωγείο, ανέφερε ότι η ίδια και το παιδί της έχουν μάθει να προσαρμόζονται στους κινδύνους της καθημερινότητας.
“Ακούγεται φρικτό, αλλά συνηθίσαμε αυτή τη ζωή”, δήλωσε. “Για την ώρα, δυστυχώς, δεν έχουμε άλλη”.
Η Ρωσία εφαρμόζει παρόμοιες τακτικές και σε άλλες πόλεις της γραμμής του μετώπου, όπως το Χάρκοβο στη βορειοανατολική Ουκρανία, όπου οι επιθέσεις με drones FPV έχουν μετατραπεί σε “ένα από τα κύρια εργαλεία τρόμου”, δήλωσε την Κυριακή ο δήμαρχος Ιχόρ Τέρεχοφ, σημειώνοντας ότι τον περασμένο μήνα καταγράφηκαν 45 πλήγματα.
Ο Φεντόροφ ανέφερε ότι η Ρωσία επιτίθεται επίσης στη Ζαπορίζια τέσσερις έως έξι φορές την ημέρα με κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης.
Την Κυριακή, ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του και 31 τραυματίστηκαν όταν η Ρωσία έριξε οκτώ βόμβες σε κατοικημένες περιοχές μέσα σε μιάμιση ώρα, δήλωσε στην ουκρανική τηλεόραση.
Οι πρόσφατες επιθέσεις σημειώθηκαν γύρω στο μεσημέρι και νωρίς το απόγευμα, σε αυτό που οι κάτοικοι περιγράφουν ως μια εφιαλτική νέα καθημερινότητα.
Έξω από το κατεστραμμένο συγκρότημα κατοικιών της, η Τετιάνα, μια 38χρονη δημοτική υπάλληλος, δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις τον περασμένο μήνα βομβάρδισαν τη γειτονιά της έξι φορές μέσα σε μία εβδομάδα.
Η ίδια δήλωσε διχασμένη ανάμεσα στην επιθυμία να φύγει και να μείνει, καθώς οι συμπολίτες της βασίζονται στη δουλειά της.
“Ειλικρινά, νιώθω ήδη εντελώς κενή”, είπε. “Κανένα συναίσθημα”.
