ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 23:45
Ολοκληρώθηκε η εκλογική διαδικασία στο Ισραήλ. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, πάνω από 7 εκατομμύρια πολίτες προσήλθαν στις κάλπες προκειμένου να αναδείξουν τη νέα Κνέσετ, από την οποία θα προκύψει ο νέος κυβερνητικός συνασπισμός.
Τα πρώτα exit poll των μεγαλύτερων τηλεοπτικών δικτύων της χώρας δείχνουν ότι το κόμμα Λικούντ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου κερδίζει την πρωτιά, αλλά το μπλοκ των αντιπάλων του συγκεντρώνει περισσότερες έδρες συνολικά.
Ειδικότερα, το αποκαλούμενο “μπλοκ της αλλαγής” υπό τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ φέρεται να εξασφαλίζει 52-53 έδρες (επί συνόλου 120) στην Κνεσέτ, ενώ ο συνασπισμός του απερχόμενου πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου προβλέπεται να κερδίσει 50 έδρες. Επιδόσεις-ρεκόρ σημειώνουν τα αραβικά κόμματα τα οποία εκτιμάται πως θα καταλάβουν 17-18 έδρες.
Αναλυτικά οι εκτιμήσεις για τα δύο κύρια μπλοκ, έχουν ως εξής:
Στον συνασπισμό της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ:
•Το κεντρώο κόμμα Γιασάρ του Άιζενκοτ εξασφαλίζει 21-22 έδρες.
•Το κεντροδεξιό κόμμα Μπεγιάχαντ (Μαζί) του Ναφτάλι Μπένετ 12-14 έδρες.
•Οι Δημοκρατικοί, με επικεφαλής τον Γιαΐρ Γκολάν, εξασφαλίζει 9-10 έδρες.
•Το συντηρητικό κόμμα “Ισραέλ Μπειτένου” (“Ισραήλ το σπίτι μας”) του Αβιγκντόρ Λίμπερμαν 7-9 έδρες.
Στο μπλοκ του Νετανιάχου και των συμμάχων του:
•Το Λικούντ, με επικεφαλής τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξασφαλίζει 24-25 έδρες.
•Το ακροδεξιό κόμμα Οτσμά Γεχουντίτ (“Εβραϊκή Ισχύς”) του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ 6-7 έδρες.
•Το υπερορθόδοξο κόμμα UTJ (Ενωμένη Ιουδαϊκή Τορά) του Γιαακόβ Άσερ 6-7 έδρες.
•Το υπερορθόδοξο Σας, με επικεφαλής τον Αριέχ Ντέρι, 6-8 έδρες
•Το ακροδεξιό κόμμα “Θρησκευτικός Σιωνισμός” του Μπεζαλέλ Σμότριτς εξασφαλίζει 6-7 έδρες.
Σε επίπεδα ρεκόρ κυμάνθηκε το ποσοστό συμμετοχής, το οποίο ανήλθε στο 77,7% – αυξημένο κατά περίπου 7 μονάδες σε σύγκριση με πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις.
Η ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων αναμένεται να καθυστερήσει για μέρες.
Τα exit polls
Ειδικότερα, σύμφωνα με exit poll του Channel 12 το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου κέρδισε τις περισσότερες ψήφους, ωστόσο δεν έχει αρκετές έδρες για να προχωρήσει στον σχηματισμό κυβέρνησης. Ειδικότερα, το Λικούντ κερδίζει 24 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ το κεντρώο κόμμα της αντιπολίτευσης “Γιασάρ”, με επικεφαλής τον Γκάντι Άιζενκοτ, 22 έδρες.
Παράλληλα, το exit poll δείχνει ότι το μπλοκ των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου προβλέπεται να κερδίσει συνολικά 52 έδρες, σε σύγκριση με 50 έδρες για τα κόμματα που υποστηρίζουν τον πρωθυπουργό. Κανένα από τα δύο δεν πλησιάζει την πλειοψηφία των 61 εδρών στην Κνεσέτ των 120 εδρών.
Τα κόμματα με αραβική ηγεσία, τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου, αναμένεται να κερδίσουν συνολικά 18 έδρες, αριθμός ρεκόρ.
Το κόμμα Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται πρώτο και στο exit poll του Channel 13, ενώ ο συνασπισμός των κομμάτων που αντιτίθενται σε αυτόν —υπό την ηγεσία του Γκάντι Άιζενκοτ— προηγείται στις έδρες. Καμία από τις δύο πλευρές δεν διαθέτει ωστόσο σαφή δρόμο για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το exit poll, το Λικούντ αναμένεται να κερδίσει 25 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ το κεντρώο κόμμα της αντιπολίτευσης “Γιασάρ”, υπό τον Άιζενκοτ, αναμένεται να λάβει 23 έδρες.
Συνολικά, ο συνασπισμός κατά του Νετανιάχου προβλέπεται να κερδίσει 53 έδρες, ενώ ο δεξιός-θρησκευτικός συνασπισμός που ηγείται ο Νετανιάχου 50 έδρες.
Τα κόμματα που εκπροσωπούν την αραβική κοινότητα —τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου— αναμένεται να καταλάβουν συνολικά 17 έδρες, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ.
Τέλος, σύμφωνα με το exit poll του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα Kan το κόμμα Λικούντ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ποσοστό στις εκλογές της Τρίτης, ωστόσο, κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα του Ισραήλ δεν διαθέτει σαφή προοπτική για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Το Kan προβλέπει ότι το Λικούντ θα καταλάβει 25 έδρες επί συνόλου 120, έναντι 21 εδρών για το “Γιασάρ”.
Συνολικά, πάντως, το μπλοκ που αντιτίθεται στον Νετανιάχου —υπό την ηγεσία του Άιζενκοτ— αναμένεται να κερδίσει περισσότερες έδρες, συγκεντρώνοντας 53 από τις 120 διαθέσιμες, σε σύγκριση με τις 50 έδρες του μπλοκ που υποστηρίζει τον Νετανιάχου.
Τα κόμματα που εκπροσωπούν την αραβική κοινότητα —τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου— προβλέπεται να καταλάβουν 17 έδρες.
Κατά συνέπεια, κανένα από τα δύο μπλοκ δεν συγκεντρώνει την πλειοψηφία των 61 εδρών που απαιτείται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Η επικράτηση του Λικούντ έναντι του “Γιασάρ” αποτελεί ανατροπή —δεδομένου ότι οι δημοσκοπήσεις των προηγούμενων μηνών έδειχναν διαφορετική τάση.
Ρυθμιστές τα μικρότερα κόμματα
Πλέον οι πολιτικές δυνάμεις θα ξεκινήσουν προσπάθειες για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.
Ο Νετανιάχου αναμένεται να λάβει την πρώτη εντολή, καθώς το κόμμα του είναι το μεγαλύτερο, ωστόσο υπάρχει πιθανότητα καμία πλευρά να μην επιτύχει τον στόχο της, αναγκάζοντας τους Ισραηλινούς να προσέλθουν ξανά στις κάλπες σε λίγους μόλις μήνες. Ένα τέτοιο σενάριο θα θύμιζε την πολιτική κρίση της περιόδου 2019-2022, η οποία χαρακτηρίστηκε από πέντε εκλογικές αναμετρήσεις, όπως μεταδίδουν οι Times of Israel.
Το αδιέξοδο αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του Νετανιάχου, επιτρέποντας στον πρωθυπουργό να παραμείνει στην εξουσία με υπηρεσιακή ιδιότητα όσο τα κόμματα προσπαθούν να συγκροτήσουν κυβερνητικό συνασπισμό, σημειώνει το Reuters.
Τα τελικά αποτελέσματα μπορεί να χρειαστούν μέρες για να εκδοθούν, ενώ το κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα του Ισραήλ μετατρέπει τα μικρότερα κόμματα σε δυνητικούς ρυθμιστές των εξελίξεων.
Κανένα μεμονωμένο κόμμα δεν έχει κερδίσει ποτέ αυτοδυναμία 61 εδρών στην Κνεσέτ των 120 εδρών, καθιστώντας τις κυβερνήσεις συνεργασίας τον κανόνα.
Οι πρωταγωνιστές
Ο 77χρονος Νετανιάχου έχει υπηρετήσει ως πρωθυπουργός για σχεδόν 19 από τα τελευταία 30 χρόνια και έχει επιβιώσει επανειλημμένα από πολιτικές κρίσεις. Οι αντίπαλοί του κατάφεραν να του αποσπάσουν την πρωθυπουργία μόνο μία φορά από το 2009, μετά από τέσσερις άκαρπες εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε δύο χρόνια. Δεκαοκτώ μήνες αργότερα, είχε επιστρέψει. Προσήλθε στις εκλογές αντιμέτωπος με μακροχρόνιες κατηγορίες για διαφθορά, τις οποίες αρνείται, και με επικρίσεις για αποτυχίες των υπηρεσιών ασφαλείας που επέτρεψαν σε ενόπλους υπό την ηγεσία της Χαμάς να σκοτώσουν 1.200 ανθρώπους και να κρατήσουν 251 ομήρους.
Ο 66χρονος Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του στρατού που έχασε έναν γιο και δύο ανιψιούς στον πόλεμο της Γάζας, αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος διεκδικητής του Νετανιάχου, τονίζοντας το προφίλ του στα θέματα ασφάλειας και τοποθετώντας τον εαυτό του στο κέντρο της εσωτερικής πολιτικής σκηνής. Μπήκε στην πολιτική μόλις πριν από τέσσερα χρόνια και εντάχθηκε στο πολεμικό συμβούλιο του Νετανιάχου μετά την επίθεση της Χαμάς, αλλά αποχώρησε οκτώ μήνες αργότερα, επικρίνοντας την ηγεσία του πρωθυπουργού.
Το εκλογικό σύστημα
Το ισραηλινό κοινοβούλιο, η Κνέσετ, αποτελείται από 120 βουλευτές, που εκλέγονται με το σύστημα της απλής αναλογικής σε ενιαία περιφέρεια και με εκλογικές λίστες, χωρίς σταυρό προτίμησης.
Κατά τη σημερινή εκλογική αναμέτρηση συμμετέχουν συνολικά 37 κόμματα, από τα οποία τα 12 αναμένεται να είναι σε θέση να ξεπεράσουν το ελάχιστο ποσοστό εισόδου στην Κνέσετ, που ανέρχεται στο 3,25% των έγκυρων ψηφοδελτίων και αντιστοιχεί σε 4 κοινοβουλευτικές έδρες.
Δύο είναι οι κύριες παρατάξεις που διεκδικούν την εξουσία. Κύριος πόλος της “παράταξης της συμπολίτευσης” είναι το κόμμα Λικούντ υπό τον Βενιαμίν Νετανιάχου, που πλαισιώνεται από τα δύο κόμματα της εθνοθρησκευτικής Aκροδεξιάς των Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Μπετσαλέλ Σμότριτς, ως επίσης και από δύο υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα.
Των κομμάτων της αντιπολίτευσης ηγείται η νεοσύστατη παράταξη Yashar υπό τον τέως αρχηγό του στρατού, Γκάντι Άιζενκοτ, που πλαισιώνεται από κόμματα της Κεντροαριστεράς, Αριστεράς και της εκκοσμικευμένης σιωνιστικής Δεξιάς.
Στις εκλογές συμμετέχουν δύο κομματικοί σχηματισμοί που εκφράζουν τις θέσεις της αραβικής μειονότητας του Ισραήλ, ενώ για πρώτη φορά συμμετέχει στις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές το “Κόμμα των Εφέδρων”, απότοκο της ισραηλινής πραγματικότητας, όπως έχει διαμορφωθεί από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και του γενικευμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή που έκτοτε βρίσκεται ακόμη σε πλήρη εξέλιξη.
Με πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ, Times of Israel, Reuters, DW
