Η αμερικανική κυβέρνηση έχει απελάσει περισσότερους από 25.000 ανθρώπους προς τρίτες χώρες βάσει μυστικών συμφωνιών με 35 χώρες που προβλέπουν ότι οι χώρες αυτές θα δέχονται άτομα που δεν έχουν καμία σχέση μαζί τους, σύμφωνα με παγκόσμια δημοσιογραφική έρευνα που δημοσιεύεται σήμερα.
Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο 2025, η Ουάσινγκτον έχει υπογράψει συμφωνίες με χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής και του Ειρηνικού για να στέλνει σε αυτές αλλοδαπούς που δεν μπορούν να σταλούν νόμιμα στις χώρες τους.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από 72 δημοσιογράφους, 23 μέσα ενημέρωσης από 15 χώρες και δημοσιεύεται από την κοινοπραξία Forbidden Stories. Δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση προβλέπει να πληρώσει περισσότερα από 410 εκατομμύρια δολάρια σε χώρες υποδοχής ή σε υπηρεσίες του ΟΗΕ που ασχολούνται με τις επιστροφές μεταναστών.
Μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026, τουλάχιστον 25.447 άνθρωποι είχαν ήδη μεταφερθεί σε 28 χώρες – 20.000 από τους οποίους στο γειτονικό Μεξικό – βάσει των συμφωνιών αυτών, σύμφωνα με τα στοιχεία που συνδυάσθηκαν από την Forbidden Stories.
Οι ρήτρες των συμφωνιών ποικίλουν, κυρίως σε ό,τι αφορά τις εθνικότητες που γίνονται δεκτές και τα άτομα με ποινικό μητρώο.
Σύμφωνα με την Forbidden Stories, η Ουάσινγκτον προσέγγισε 49 από τις 54 χώρες της Αφρικής για να δεχθούν απελαθέντες πολίτες τρίτων χωρών.
Ερευνα του AFP στις αρχές του 2026 έφερε στο φως τις πιέσεις της Ουάσινγκτον επί χωρών της Αφρικής για να πεισθούν να υποδεχθούν απελαθέντες: απειλές για επιβολή δασμών, για διακοπή έκδοσης αδειών εισόδου στο αμερικανικό έδαφος (visa) ή περικοπή της βοήθειας.
Νομικοί δήλωσαν στο AFP ότι από την στιγμή που θα βρεθούν στις χώρες αυτές, οι απελαθέντες “πέφτουν σε νομική μαύρη τρύπα” και γίνονται κρατούμενοι χωρίς απαγγελία κατηγοριών σε μία άγνωστη χώρα, σε ορισμένες περιπτώσεις στερούμενοι κάθε δικαιώματος.
Μία σχετικά άγνωστη υπηρεσία του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών που ονομάζεται Υπηρεσία Αναμετανάστευσης (Remigration), που συστάθηκε τον Μάιο 2025, διεξήγαγε το βασικό μέρος των διαπραγματεύσεων και των πληρωμών, σύμφωνα με το Forbidden Stories. Ο επικεφαλής της, ο Κρίστιαν Ζοβέ Ερχαρτ, είναι ένας 41χρονος διπλωμάτης που έχει εργασθεί κυρίως ως ακόλουθος ασφαλείας σε πρεσβείες.
Εκατομμύρια δολάρια
Η Forbidden Stories αποκαλύπτει τις επισκέψεις του στο Καμερούν, με το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υπογράψει από τον Δεκέμβριο 2025 πρωτόκολλο συνεννόησης για την υποδοχή απελαθέντεων. Μία εβδομάδα αργότερα, η Ουάσινγκτον υπέγραφε συμφωνία επί προγράμματος βοήθειας στον τομέα της υγείας ύψους 400 περίπου εκατομμυρίων δολαρίων για μία περίοδο πέντε ετών.
Και τον Ιανουάριο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποδέσμευσε επιπλέον 30 εκατομμύρια δολάρια για την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στο Καμερούν για “να διευκολύνει την εθελούσια επιστροφή των προσφύγων και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης”.
Στις 14 Ιανουαρίου προσγειωνόταν στο Καμερούν το πρώτο αεροπλάνο που μετέφερε απελαθέντες.
Αλλες συμφωνίες κατέληξαν στην απευθείας πληρωμή κυβερνήσεων. Το Παλάου, αρχιπελαγικό κράτος του Ειρηνικού με 18.000 κατοίκους, υπέγραψε τον Δεκέμβριο συμφωνία για την υποδοχή 75 ατόμων που προέρχονται από τρίτες χώρες έναντι 7,5 εκατομμυρίων δολαρίων. Μέχρι σήμερα, μόνο τρία άτομα έχουν μεταφερθεί στο Παλάου.
Στο Εσουατίνι, από τον Ιούλιο 2025 έχουν φθάσει 32 άνθρωποι από τους συνολικά 160 που προβλέπει συμφωνία ύψους πέντε εκατομμυρίων δολαρίων. Η αφρικανική αυτή χώρα δέχθηκε να υποδεχθεί απελαθέντες με ποινικό μητρώο, σύμφωνα με τα στοιχεία της δημοσιογραφικής έρευνας.
Από τα 410 εκατομμύρια δολάρια που προβλέπουν οι συμφωνίες αυτές, εσωτερικά έγγραφα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δείχνουν ότι 81 εκατομμύρια δολάρια προορίζονται απευθείας για κυβερνήσεις που έχουν υπογράψει συμφωνίες και τα υπόλοιπα για διεθνείς οργανισμούς. Τα 178 εκατομμύρια προορίζονται για τον Διεθνή οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ) και τα 123 εκατομμύρια για την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Αυτές οι δύο υπηρεσίες του ΟΗΕ που είναι επιφορτισμένες και με την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν δεχθεί επικρίσεις για το θέμα αν και η Υπατη Αρμοστεία δήλωσε στην Forbidden Stories ότι δεν συμμετέχει στις συμφωνίες και ότι κάνει χρήση των αμερικανικών χρημάτων σύμφωνα με την εντολή που έχει για “την ενίσχυση των συστημάτων ασύλου”.
Εκπρόσωπος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης δήλωσε ότι ο οργανισμός αντιλαμβάνεται ότι η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί την οικονομική της βοήθεια για να υπηρετήσει τις δικές της “προτεραιότητες”, αλλά δέχεται τα αμερικανικά χρήματα “για να βελτιώσει τις ζωές των μεταναστών και χωρίς αυτό να ισοδυναμεί με έγκριση των απελάσεων.
- ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP
