Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στην τελευταία ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού με αυτήν την ιδιότητα, προέτρεψε τους παγκόσμιους ηγέτες να θέσουν όρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη, να βάλουν τέλος στους πολέμους, να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και να αναδιοργανώσουν τις υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών που, όπως προειδοποίησε, αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες παγκόσμιες προκλήσεις.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, η δεύτερη πενταετής θητεία του οποίου λήγει στις 31 Δεκεμβρίου, επανέλαβε την έκκλησή του για παγκόσμια εποπτεία των κινδύνων που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, σε μια περίοδο που το 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας ετοιμάζεται να ακούσει τα κορυφαία στελέχη εταιρειών του κλάδου αυτού.
Οι αντιπρόσωποι των χωρών μελών του ΟΗΕ ανταποκρίθηκαν με παρατεταμένο χειροκρότημα όταν ο γενικός γραμματέας υπερασπίστηκε τη λύση των δύο κρατών για τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους, ζήτησε “να πληρώσουν όσοι ρυπαίνουν” για την κλιματική αλλαγή και πίεσε για μεταρρυθμίσεις στους διεθνείς θεσμούς. Όλα αυτά ήταν θέματα με τα οποία ασχολήθηκε ενεργά στη δεκαετή πορεία του στο τιμόνι του Οργανισμού.
Για την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη, ο Γκουτέρες είπε ότι “όλες οι πλευρές πρέπει να σεβαστούν το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις” του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, προσθέτοντας: “Δεν μπορούμε να αφήσουμε τη λύση των δύο κρατών να εξαφανιστεί μπροστά στα μάτια μας”.
Για την ΤΝ ο Γκουτέρες είπε ότι οι χώρες που ηγούνται αυτής της τεχνολογικής επανάστασης πρέπει να μοιραστούν τις πληροφορίες για τους κατεπείγοντες κινδύνους ασφαλείας, να συνεργαστούν στις δοκιμές και τις αποτιμήσεις και να εργαστούν για την εφαρμογή κοινών δικλείδων ασφαλείας “που μας προστατεύουν όλους”, είπε στη Γενική Συνέλευση. Κάλεσε επίσης τους ηγέτες που βρέθηκαν στη Νέα Υόρκη “να προωθήσουν τις προϋποθέσεις για τον υπεύθυνο ρυθμό ανάπτυξης της ΤΝ” και ζήτησε από την Κίνα και τις ΗΠΑ να συνεργαστούν.
Για τη Μέση Ανατολή, με την κρίση να διευρύνεται αφού οι Χούθι προωθήθηκαν στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας απειλώντας τις θαλάσσιες μεταφορές και ενώ συνεχίζονται οι εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ, ο Γκουτέρες ζήτησε “αποκλιμάκωση και διάλογο”.
“Όλοι μαζί, να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα από αυτήν την αίθουσα: οι μάχες πρέπει να σταματήσουν. Η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να ρεύσει. Και το δικαίωμα ελεύθερης ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως, με βάση το διεθνές δίκαιο”, πρόσθεσε.
Ο Γκουτέρες κατηγόρησε επίσης τους πετρελαϊκούς κολοσσούς ότι “επί μακρόν θεωρούσαν την ατμόσφαιρα ως χωματερή του ουρανού” και επωφελούνταν από τις συνέπειες. “Ξέρουμε ότι τα συμφέροντα που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα δεν θα υποχωρήσουν από μόνα τους”, συνέχισε, καλώντας “κάθε κυβέρνηση να υιοθετήσει ένα εθνικό σχέδιο για την απεξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα”.
Για το σύστημα που ισχύει σήμερα στον ΟΗΕ, το οποίο έχει επικρίνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ως γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό, αφού οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν από πολλές υπηρεσίες του Οργανισμού και περιέκοψαν τη χρηματοδότησή τους, ο Γκουτέρες είπε ότι “οι μηχανισμοί συλλογικής δράσης υφίστανται ολοένα και περισσότερες πιέσεις” και οι παγκόσμιοι θεσμοί “εξακολουθούν να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικότητες ισχύος και τα συμφέροντα μιας κατ’ ουσίαν ξεπερασμένης εποχής”.
Ο Γκουτέρες χρησιμοποίησε αυτήν την τελευταία ομιλία για να αποχαιρετίσει τους περισσότερους διεθνείς ηγέτες, με τους οποίους συνεργάστηκε την τελευταία δεκαετία. “Οπότε, από την 1η Ιανουαρίου, όταν δεν θα είμαι πια γενικός γραμματέας, για ένα πράγμα να είστε σίγουροι. Όπου και αν είμαι, ό,τι και αν κάνω, θα συνεχίσω να υπερασπίζομαι την πεποίθησή μου ότι η ειρήνη είναι εφικτή. Θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για τις αξίες του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και ποτέ, ποτέ δεν θα τα παρατήσω”, υποσχέθηκε.
