Στρατιωτική συνδρομή στη Σαουδική Αραβία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με κλιμακούμενες επιθέσεις από τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, παρέχει η Συρία, αποστέλλοντας συμβούλους, εκπαιδευτικές ομάδες και περιορισμένο αριθμό στρατιωτικών στο βασίλειο, σύμφωνα με δύο συριακές στρατιωτικές πηγές και ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters.
Η Δαμασκός φέρεται να συνδράμει το Ριάντ σε επίπεδο στρατιωτικής τεχνογνωσίας, εκπαίδευσης και επιχειρησιακής προετοιμασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπαράθεση της Σαουδικής Αραβίας με τους φιλοϊρανούς Χούθι εντείνεται. Η σύγκρουση έχει κλιμακωθεί από τον Ιούλιο, όταν ο πόλεμος στην Υεμένη αναζωπυρώθηκε στο πλαίσιο της ευρύτερης πολεμικής αναμέτρησης στη Μέση Ανατολή, αναγκάζοντας το Ριάντ να αναζητήσει αμυντική αλλά και επιθετική στρατιωτική υποστήριξη από συμμαχικές χώρες.
Σύμφωνα με τον ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, Σύροι στρατιωτικοί σύμβουλοι και εκπαιδευτές μεταβαίνουν στη Σαουδική Αραβία, προκειμένου να συμβάλουν στην εκπαίδευση σαουδαραβικών και υεμενικών στρατιωτικών μονάδων εντός του βασιλείου. Στόχος είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας και της αποτελεσματικότητάς τους στο πεδίο των συγκρούσεων.
Οι δύο συριακές στρατιωτικές πηγές, οι οποίες έχουν άμεση γνώση της υπόθεσης, ανέφεραν ότι τις τελευταίες εβδομάδες έχουν μεταβεί στη Σαουδική Αραβία δεκάδες Σύροι στρατιωτικοί. Επιβεβαίωσαν ότι η αποστολή τους περιλαμβάνει συμβουλευτικές υπηρεσίες και εκπαίδευση, χωρίς ωστόσο να αποκλείσουν το ενδεχόμενο να διαθέτουν ευρύτερη επιχειρησιακή εντολή.
Από την πλευρά της, ανώτερος Σύρος διπλωμάτης, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, χαρακτήρισε “πρόωρη σε αυτό το στάδιο” οποιαδήποτε αναφορά σε ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο εξωτερικό. Όπως διευκρίνισε, οι προτεραιότητες της Συρίας εξακολουθούν να είναι η εσωτερική ασφάλεια, η προστασία των συνόρων και η ανοικοδόμηση της χώρας.
Ο ίδιος, ωστόσο, επιβεβαίωσε ότι η αμυντική συμφωνία συνεργασίας που υπέγραψαν την Τετάρτη η Συρία και η Σαουδική Αραβία “περιλαμβάνει συγκεκριμένα συμβουλευτική υποστήριξη, εκπαίδευση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας”.
Ανώτερος Σαουδάραβας αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι η συνεργασία με τη Συρία αφορά κυρίως την αναδιοργάνωση των συριακών ενόπλων δυνάμεων, διευκρίνισε όμως ότι αυτό δεν αποκλείει την αξιοποίηση της συριακής πολεμικής εμπειρίας στην αντιμετώπιση ένοπλων οργανώσεων.
“Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Σύροι εταίροι μας δεν μπορούν επίσης να μας βοηθήσουν με την πολεμική τους εμπειρία στην αντιμετώπιση πολιτοφυλακών”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ενώ προγραμματίζονται και νέες πρωτοβουλίες συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας.
Η αμυντική συμφωνία Ριάντ – Δαμασκού και ο ρόλος της Ουάσιγκτον
Η αμυντική συμφωνία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Συρίας υπογράφηκε την Τετάρτη, κατά τη διάρκεια επίσκεψης του Σύρου προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα στο Ριάντ. Πρόκειται για τη δεύτερη συνάντησή του με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, μέσα σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσιγκτον έχει καλέσει τη Δαμασκό να κινηθεί με προσοχή, καθώς οποιαδήποτε ανάπτυξη συριακών δυνάμεων με στόχο τη συμμετοχή στον πόλεμο της Υεμένης θα μπορούσε να εμπλέξει τη χώρα στην ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όπως σημείωσε, θα ανέτρεπε μέχρι σήμερα την προσπάθεια της Συρίας να παραμείνει εκτός της ευρύτερης πολεμικής αναμέτρησης.
Η σαουδαραβική κυβέρνηση, το συριακό υπουργείο Άμυνας, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η κυβέρνηση της Υεμένης που υποστηρίζεται από το Ριάντ και οι Χούθι δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Το Σύμφωνο της Μέκκας και η νέα περιφερειακή συμμαχία
Η προσέγγιση Δαμασκού και Ριάντ εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη των συμμαχιών στη Μέση Ανατολή, μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024 από δυνάμεις ανταρτών υπό την ηγεσία του Αχμέντ αλ-Σαράα.
Έκτοτε, η Συρία έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία και τις ΗΠΑ, απομακρυνόμενη από την προηγούμενη περίοδο κατά την οποία το καθεστώς Άσαντ διατηρούσε στενή συμμαχία με το Ιράν.
Οι ανασυγκροτημένες συριακές ένοπλες δυνάμεις αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από πρώην αντάρτες, οι οποίοι είχαν πολεμήσει επί χρόνια εναντίον του Άσαντ και των φιλοϊρανικών οργανώσεων που είχαν σπεύσει να τον υποστηρίξουν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία, στενός σύμμαχος της νέας συριακής ηγεσίας, επικύρωσε την Πέμπτη αμυντική συμφωνία που είχε υπογραφεί τον Αύγουστο στη Μέκκα μεταξύ Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας, ανοίγοντας τον δρόμο για την παροχή στρατιωτικής υποστήριξης προς το Ριάντ από την Άγκυρα.
Σύμφωνα με τον Σύρο διπλωμάτη, η συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε στο μέλλον να διευρυνθεί και να περιλάβει ευρύτερη αμυντική συνεργασία, ενδεχομένως αντίστοιχη με εκείνη που προβλέπει το Σύμφωνο της Μέκκας.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη συμφωνία της Τετάρτης ένα “ευρύ πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας”, το οποίο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο συμφωνιών και μνημονίων κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών, που καλύπτουν επίσης τομείς όπως η οικονομία, η χρηματοδότηση και η γεωργία.
Στο πλαίσιο αυτό, το Σαουδαραβικό Ταμείο Ανάπτυξης υπέγραψε την Τετάρτη έξι συμφωνίες με το υπουργείο Οικονομικών της Συρίας για τη χορήγηση αναπτυξιακών δανείων με ευνοϊκούς όρους, συνολικού ύψους άνω των 403 εκατ. δολαρίων.
Η χρηματοδότηση αναμένεται να στηρίξει κρίσιμους τομείς της συριακής οικονομίας και δημόσιες υπηρεσίες, σε μια χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες στην οικονομική της ανάκαμψη και έχει μπροστά της ένα κόστος ανοικοδόμησης που υπολογίζεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Κλιμακώνεται ο πόλεμος στην Υεμένη
Η στρατιωτική προσέγγιση Συρίας και Σαουδικής Αραβίας εξελίσσεται ενώ η σύγκρουση στην Υεμένη παραμένει ενεργή, με τους Χούθι να ενισχύουν τις επιθέσεις τους και να διευρύνουν την πίεση προς το σαουδαραβικό βασίλειο.
Από την αναζωπύρωση του πολέμου, οι αντάρτες έχουν καταλάβει εδάφη που προηγουμένως βρίσκονταν υπό τον έλεγχο της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, ενώ κυβερνητικές δυνάμεις έχουν καταγράψει περιορισμένα εδαφικά κέρδη σε άλλες περιοχές.
Οι Χούθι έχουν εξαπολύσει πυραυλικές επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών αεροδρομίων και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων, με τη Σαουδική Αραβία να απαντά με αεροπορικά πλήγματα προς υποστήριξη των συμμάχων της στην Υεμένη.
Το Reuters είχε μεταδώσει τον Οκτώβριο ότι η Συρία εξέταζε το ενδεχόμενο παροχής στρατιωτικής βοήθειας προς τη Σαουδική Αραβία. Μεταξύ των σεναρίων που βρίσκονταν τότε υπό εξέταση περιλαμβάνονταν η παροχή αμυντικής συνδρομής για την προστασία του βασιλείου από επιθέσεις, αλλά και η αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων με επιθετικό ρόλο, προκειμένου να υποστηρίξουν τις δυνάμεις της Υεμένης που υποστηρίζονται από το Ριάντ.
Τέλος, ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι, μιλώντας πρόσφατα σε διάσκεψη στο Μπαχρέιν, αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την πιθανή ένταξη της Συρίας στο Σύμφωνο της Μέκκας.
“Η Συρία θεωρεί ότι η ασφάλεια του Αραβικού Κόλπου αποτελεί μέρος της περιφερειακής ασφάλειας”, δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Δαμασκός στέκεται στο πλευρό των λαών και των κυβερνήσεων του Κόλπου απέναντι στις προκλήσεις και στις ένοπλες οργανώσεις που δρουν διασυνοριακά.
