Ισπανία: “Όχι” στα μέτρα για τη στέγαση, βαθαίνει η κρίση

Σε βαθιά πολιτική κρίση συμπαρασύρει την αριστερή κυβέρνηση μειοψηφίας της Ισπανίας το τεράστιο στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα. Το κοινοβούλιο απέρριψε δύο διατάγματα, με τα οποία ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επεδίωκε να αντισταθμίσει τις δραματικές συνέπειες από την αύξηση των ενοικίων και τις εξώσεις ευάλωτων ενοικιαστών.

Κατά την ονομαστική ψηφοφορία στην ολομέλεια, τα διατάγματα καταψήφισαν οι βουλευτές του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP), του ακροδεξιού Vox, του συντηρητικού καταλανικού αυτονομιστικού κόμμα Junts (στην καθοριστική στήριξη του οποίου ήλπιζε ο Σάντσεθ), καθώς και δύο ακόμη βουλευτές.

Το πρώτο διάταγμα απέρριψαν 178 βουλευτές επί συνόλου 350, ενώ το δεύτερο καταψηφίστηκε από 184 βουλευτές. Η κυβέρνηση μειοψηφίας ούτως ή άλλως δυσκολεύεται να περάσει οτιδήποτε από το κοινοβούλιο, καθώς το κόμμα Junts, με επτά βουλευτές, έχει αποσύρει την στήριξή του εδώ και μήνες.

Μάταιες οι εκκλήσεις Σάντσεθ

Με προσωπική παρέμβασή του στη συζήτηση, ο Πέδρο Σάντσεθ κάλεσε τους βουλευτές να στηρίξουν τα επίμαχα διατάγματα, προκειμένου να αποτραπεί μία σημαντική “ζημιά” για την κοινωνία. Η υπουργός Στέγασης Ιζαμπέλ Ροντρίγκεθ, η οποία επίσης προέρχεται από το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE), σημείωσε ότι με την ψηφοφορία οι βουλευτές θα δείξουν εάν τάσσονται στο πλευρό των πολιτών ή των “κερδοσκοπικών επενδυτικών κεφαλαίων”, που επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στην αγορά κατοικίας “Είναι η ώρα της αλήθειας”, επανέλαβε, παραπέμποντας σε προηγούμενη δήλωση του Σάντσεθ, που είχε πυροδοτήσει φήμες περί πρόωρων εκλογών.

Η κυβέρνηση είχε δρομολογήσει τα μέτρα για την προστασία ευάλωτων ενοικιαστών την περασμένη Τρίτη, μετά από την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας, της Μαρί Κάρμεν Αμπασκάλ, από το σπίτι στο οποίο ζούσε επί δεκαετίες και τις μαζικές διαμαρτυρίες που ακολούθησαν. Το νομοθετικό πακέτο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την παράταση της προστασίας από εξώσεις, την αυστηρότερη ρύθμιση συμβάσεων, την απαγόρευση εξαγοράς ιδιωτικών κατοικιών από κερδοσκοπικά επενδυτικά κεφάλαια έως το 2028, καθώς και φοροελαφρύνσεις για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες. Ένα δεύτερο διάταγμα θα παρέτεινε για δύο χρόνια τα μισθωτήρια που επρόκειτο να λήξουν έως το τέλος του 2028.

Μεγάλη ζήτηση, λίγες κατασκευές

Η κρίση στην ισπανική αγορά κατοικίας οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Κατ’ αρχάς, από το 2015 ο πληθυσμός της χώρας έχει αυξηθεί κατά τρία εκατομμύρια κατοίκους, δηλαδή κατά 7%. Παράλληλα, ο τουρισμός καταγράφει μεγάλη άνοδο και από το 2018 ο αριθμός των διανυκτερεύσεων σε τουριστικά καταλύματα έχει διπλασιαστεί, όπως σημειώνει η εφημερίδα El Pais.

Σε δημοφιλείς τουριστικές περιοχές, όπως οι Βαλεαρίδες Νήσοι, το Αλικάντε, η Μάλαγα και τα Κανάρια Νησιά, πολλοί ξένοι αγοραστές ανταγωνίζονται τους ντόπιους στην αγορά κατοικίας, ωθώντας τις τιμές προς τα πάνω. Την ίδια στιγμή κατασκευάζονται πολύ λιγότερες νέες κατοικίες από όσες απαιτούνται. Η Κεντρική Τράπεζα της Ισπανίας εκτιμά ότι, εάν δεν αλλάξει κάτι, το 2028 θα λείπουν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοικίες.

Η “άλλη λογική” της αντιπολίτευσης

Βουλευτές της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν, από την πλευρά τους, ότι τα προτεινόμενα μέτρα θα περιόριζαν ακόμη περισσότερο την προσφορά νέων κατοικιών, οδηγώντας τα ενοίκια σε ακόμη πιο δυσθεώρητα ύψη. Η Μίριαμ Νογκέρας, από το καταλανικό κόμμα Junts, κάλεσε την κυβέρνηση να αποσύρει τα διατάγματα και πρότεινε νέες διαπραγματεύσεις για την τροποποίησή τους. Μέχρι την τελευταία στιγμή ο πρωθυπουργός Σάντσεθ ήλπιζε ότι το Junts θα ενέκρινε τουλάχιστον το πρώτο διάταγμα, αλλά αυτό δεν συνέβη.

Η κυβέρνηση προωθούσε τα δύο διατάγματα ως απάντηση στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια πολλών Ισπανών, οι οποίοι αδυνατούν να βρουν οικονομικά προσιτή στέγη ή πιέζονται από τις συνεχείς αυξήσεις των ενοικίων, υπό την απειλή εξώσεων. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η έξωση της 87χρονης Μαρί Κάρμεν Αμπασκάλ, με τους αστυνομικούς να την απομακρύνουν βίαια από το σπίτι, στο οποίο είχε περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της.