Οι εφαρμογές έκτακτης προειδοποίησης στη Ρωσία και την Ουκρανία δέχθηκαν κυβερνοεπίθεση κατά τη διάρκεια της νύχτας από την Κυριακή προς τη Δευτέρα, σύμφωνα με τις αρχές και των δύο χωρών. Δεν είναι σαφές εάν οι επιθέσεις στις εφαρμογές συνδέονται μεταξύ τους.
Οι εφαρμογές προειδοποιούν τους πολίτες για πυραυλικές επιθέσεις, επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και άλλες απειλές.
Ωστόσο, αντί να προκαλέσουν πανικό, τα ψεύτικα μηνύματα φαίνεται ότι είχαν μικρό αντίκτυπο στους πολίτες, οι οποίοι έχουν ήδη εξαντληθεί από τον πόλεμο, ενώ αντιθέτως άρχισαν να αποτελούν πηγή έμπνευσης για ευφάνταστα διαδικτυακά memes, όπως μεταδίδει το CNN.
Τα μηνύματα που αναρτήθηκαν αργά την Κυριακή στη δημόσια εφαρμογή προειδοποίησης για αεροπορικές επιδρομές της Ουκρανίας ανέφεραν ότι το Κίεβο και άλλες περιοχές της χώρας βρίσκονταν αντιμέτωπες με πυρηνικό και χημικό συναγερμό, καθώς και με την απειλή ένοπλων συγκρούσεων στους δρόμους.
Ένα άλλο ψεύτικο μήνυμα ανέφερε ότι είχε αναπτυχθεί ο ρωσικός υπερηχητικός πύραυλος Oreshnik.
“Η εφαρμογή προειδοποίησης για αεροπορικές επιδρομές φαίνεται ότι έχει δεχθεί εχθρική παρέμβαση”, ανακοίνωσε η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία μέσω Telegram. “Δεν υπάρχει απειλή ραδιενέργειας! Παραμείνετε ψύχραιμοι και παρακολουθείτε τις ενημερώσεις μας στο κανάλι μας!, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η εφαρμογή είχε πρόσφατα αναβαθμιστεί, ώστε να εμφανίζει σε πραγματικό χρόνο την κίνηση των drones.
Ο Στεπάν Τανασίιτσουκ, επικεφαλής του προγράμματος προειδοποίησης για αεροπορικές επιδρομές της Ουκρανίας, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η εφαρμογή αποκαθίσταται σταδιακά, ενώ στον χάρτη είναι πλέον διαθέσιμα νέα επίπεδα συναγερμού, κίτρινου και κόκκινου χρώματος.
“Η ομάδα λαμβάνει πρόσθετα μέτρα για την ασφάλεια της εφαρμογής, προκειμένου να αποτρέψει παρόμοια περιστατικά στο μέλλον”, έγραψε ο Τανασίιτσουκ στο Instagram. “Αντιλαμβανόμαστε πόση περιττή ανησυχία και ταλαιπωρία προκάλεσε αυτό το περιστατικό”.
Σε ένα ξεχωριστό περιστατικό, η εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα του ρωσικού υπουργείου Εκτάκτων Αναγκών, με την ονομασία Emercom, δέχθηκε μια “μαζική κυβερνοεπίθεση” τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη “διάδοση ψευδών πληροφοριών στο κοινό”, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, επικαλούμενο ανακοίνωση του υπουργείου.
Ένα ψεύτικο μήνυμα συναγερμού εστάλη σε 33 περιφέρειες της Ρωσίας, ανακοίνωσε το υπουργείο.
Το μήνυμα ισχυριζόταν ότι “ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΚΕΦΑΛΕΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ P1-SUN έχουν εκτοξευθεί σε ΟΛΕΣ τις περιφέρειες της Ρωσίας” και περιλάμβανε επίσης μια προειδοποίηση με υβριστικές εκφράσεις.
“Η εφαρμογή λειτουργεί επί του παρόντος κανονικά και η πλήρης λειτουργικότητά της θα αποκατασταθεί έως το τέλος της ημέρας”, ανακοίνωσε αργότερα τη Δευτέρα το υπουργείο Εκτάκτων Αναγκών. “Οι ειδικοί της EMERCOM ανέλυσαν το περιστατικό και εντόπισαν την ευπάθεια που εκμεταλλεύτηκε ο δράστης της επίθεσης”.
Το υπουργείο υποβάθμισε τη σημασία του περιστατικού, επισημαίνοντας ότι οι προειδοποιήσεις διανέμονται μέσω περιφερειακών και δημοτικών συστημάτων, όπως σειρήνες και μεγάφωνα, μηνύματα SMS και μεταδόσεις από τα μέσα ενημέρωσης.
“Όλοι οι ηλεκτρονικοί πόροι που ανήκουν στις κρατικές υπηρεσίες μας βρίσκονται υπό τη διαρκή απειλή κυβερνοεπιθέσεων”, δήλωσε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.
“Καθώς οι τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, συνεχίζουν να εξελίσσονται, η απειλή των κυβερνοεπιθέσεων αυξάνεται”, πρόσθεσε.
Φαίνεται ότι ελάχιστοι πολίτες πίστεψαν τα ψεύτικα μηνύματα. Ορισμένοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι το περιστατικό υπονόμευσε την εμπιστοσύνη τους στις επίσημες προειδοποιήσεις.
Ένας Ρώσος χρήστης δήλωσε ότι διέγραψε την εφαρμογή Emercom και ότι “δεν πρόκειται να εγκαταστήσω ξανά κάτι τέτοιο. Πώς είναι δυνατόν να αφήνουν εφαρμογές αυτού του είδους εκτεθειμένες σε τέτοιους κινδύνους; Είναι προφανώς εντελώς παράλογο, αλλά τι θα γινόταν αν δεν ήταν;”
Ανάμεσα στα σχόλια που αναρτήθηκαν στο Instagram από Ρώσους χρήστες της εφαρμογής, ένας ανέφερε ότι η ψεύτικη προειδοποίηση “ήταν γραμμένη με τέτοιον τρόπο, ώστε ήταν αδύνατο να πιστέψει κανείς ότι ήταν αληθινή”.
Ένας άλλος έγραψε: “Ήταν δύσκολο να πιστέψει κανείς τέτοιες ανοησίες. … Πώς επέτρεψε καν το υπουργείο Εκτάκτων Αναγκών να συμβεί κάτι τέτοιο; Πώς γίνεται να άφησαν να παραβιαστεί το σύστημά τους;”
“Ξυπνάς, ανοίγεις το Threads και βλέπεις δεκάδες αναρτήσεις σαν κι αυτές”, σχολίασε ένας ακόμη χρήστης. “ΑΛΛΑ ΕΥΤΥΧΩΣ ΕΙΝΑΙ ΨΕΥΤΙΚΕΣ!”
Άλλοι αστειεύτηκαν λέγοντας ότι δεν είχαν λάβει καν την προειδοποίηση, με έναν χρήστη να γράφει: “Αυτή η πληροφορία προοριζόταν αποκλειστικά για τους εκλεκτούς. Μην ανησυχείτε, δεν είστε αρκετά σημαντικοί για να σας χακάρουν”.
Ένας κάτοικος του Κιέβου απάντησε στην προειδοποίηση για ένοπλες συγκρούσεις στους δρόμους δημοσιεύοντας το σχόλιο: “Ευτυχώς που ο δήμαρχός μας είναι πυγμάχος”.
Μια άλλη ανάρτηση στα social media επινόησε έναν μακρύ κατάλογο πρόσθετων απειλών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν:
“Εισβολή γατών – Οι γάτες καταλαμβάνουν την πόλη. Κρύψτε τα λουκάνικα.
Έκτακτη ανάγκη για τηγανίτες – Η πόλη έχει ξεμείνει από τηγανίτες. Παραμείνετε στα σπίτια σας.
Επίθεση κλόουν – Κλόουν έχουν εντοπιστεί στην πόλη. Μην κυκλοφορείτε έξω χωρίς μάσκα.
Εισβολή εξωγήινων – UFO πλησιάζουν τη Γη. Προετοιμαστείτε για επαφή”.
