Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν αρχίσει να αφήνουν βαρύ αποτύπωμα και στην παγκόσμια αγορά ναυτασφαλίσεων, με τις ασφαλιστικές απαιτήσεις να εκτιμάται ότι έχουν ήδη φθάσει τα 2 δισ. δολάρια. Περισσότερα από 100 πλοία έχουν υποστεί ζημιές μέσα στους τελευταίους επτά μήνες, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος για τους ασφαλιστές και περιορίζοντας τα υψηλά περιθώρια κερδοφορίας που παραδοσιακά προσέφερε η κάλυψη πολεμικών κινδύνων.
Παρά τη σημαντική επιβάρυνση, η ασφαλιστική αγορά εξακολουθεί να κρατά ανοιχτή την «ομπρέλα» κάλυψης ακόμη και στις πλέον επικίνδυνες θαλάσσιες ζώνες του πλανήτη. Από τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ έως τη Μαύρη Θάλασσα, παραμένει διαθέσιμη ασφαλιστική χωρητικότητα για war risks, έστω και με πολύ υψηλότερα ασφάλιστρα, καθώς ο ανταγωνισμός μεταξύ των ασφαλιστών και η αυξημένη προσφορά κεφαλαίων εξακολουθούν να συγκρατούν μια γενικευμένη σκλήρυνση της αγοράς.
Το τίμημα, ωστόσο, για τον κλάδο είναι ήδη βαρύ. Η αύξηση των πολεμικών ζημιών έχει ιδιαίτερη σημασία για την κερδοφορία των ναυτασφαλιστών, καθώς παραδοσιακά τα υψηλότερα περιθώρια του war risk λειτουργούσαν ως αντίβαρο στις πιέσεις που αντιμετώπιζαν οι ασφαλιστές Hull & Machinery. Με τις απαιτήσεις από τις συγκρούσεις να πολλαπλασιάζονται, αυτό το «μαξιλάρι» κερδοφορίας αρχίζει πλέον να περιορίζεται.
Οι πολεμικές συγκρούσεις, όμως, δεν επηρεάζουν μόνο τις άμεσες ζημιές από επιθέσεις. Δημιουργούν ένα ευρύτερο πλέγμα κινδύνων για πλοία, μηχανές και πληρώματα.
Ο Ηλίας Τσακίρης, επικεφαλής της Hellenic Hull Management και πρόεδρος της Ocean Hull Committee της International Union of Marine Insurance (IUMI), μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο της Ένωσης στο Ρότερνταμ, επισήμανε ότι η σύγκρουση στην περιοχή του Κόλπου φαίνεται να έχει επηρεάσει ακόμη και την ποιότητα των καυσίμων, αυξάνοντας τον κίνδυνο μηχανικών βλαβών.
«Κάθε κίνδυνος που σας έδειξα σήμερα – τα μεγάλης ηλικίας πλοία, τα εκτός προδιαγραφών καύσιμα, η επιμήκυνση των ταξιδιών, τα στενά που ανοίγουν και κλείνουν – έχει επιπτώσεις στο πλήρωμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Και έθεσε στους ασφαλιστές ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα: «Τι μπορούν ακόμη να κάνουν όταν κάτι πάει στραβά;»
Στο ήδη σύνθετο περιβάλλον έρχεται να προστεθεί και η γήρανση του παγκόσμιου στόλου. Η μέση ηλικία των πλοίων έχει φθάσει τα 22,4 έτη, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα μηχανικών βλαβών και τεχνικών αστοχιών. Την ίδια ώρα, το κόστος ανταλλακτικών και επισκευών έχει αυξηθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα ακόμη και ένα περιστατικό που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν σχετικά περιορισμένο να οδηγεί σήμερα σε πολύ υψηλότερη ασφαλιστική απαίτηση.
Η χωρητικότητα συγκρατεί τα rates
Την ίδια στιγμή, η μεγάλη προσφορά ασφαλιστικής χωρητικότητας λειτουργεί ως ανάχωμα σε μια γενικευμένη άνοδο των τιμών.
Όπως επισημαίνει η Σταυριάνα Ασπρογιαννίδου, Managing Director της Howden Marine, η αύξηση των παγκόσμιων ασφαλίστρων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η αγορά έχει περάσει σε φάση ουσιαστικής «σκλήρυνσης».
Σημαντικό μέρος της ονομαστικής ανόδου συνδέεται με την αποδυνάμωση του δολαρίου και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και όχι αποκλειστικά με πραγματική αύξηση των ασφαλιστικών rates. Παράλληλα, η προσφορά κάλυψης παραμένει μεγάλη, νέοι παίκτες διεκδικούν μερίδια αγοράς και οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχυρή διαπραγματευτική θέση.
Ακόμη και στον τομέα του war risk, όπου τα ασφάλιστρα έχουν εκτιναχθεί εξαιτίας των συγκρούσεων, ασφαλιστική χωρητικότητα εξακολουθεί να υπάρχει. Η συσσώρευση αυτών των ιδιαίτερα υψηλών ασφαλίστρων αναμένεται, σύμφωνα με την ίδια, να αποτυπωθεί πολύ πιο έντονα στα συνολικά μεγέθη της αγοράς για το 2026.
Σε ιστορικό υψηλό τα ασφάλιστρα
Ήδη, πάντως, η παγκόσμια αγορά ναυτασφαλίσεων βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Τα συνολικά marine premiums αυξήθηκαν το 2025 κατά 5,5%, φθάνοντας τα 42,6 δισ. δολάρια, από 39,92 δισ. δολάρια το 2024 και 38,9 δισ. δολάρια το 2023.
Η ανοδική πορεία είναι συνεχής τα τελευταία χρόνια. Από περίπου 33 δισ. δολάρια το 2021, τα ασφάλιστρα αυξήθηκαν στα 35,8 δισ. το 2022, στα 38,9 δισ. το 2023 και στα 39,92 δισ. το 2024, πριν ξεπεράσουν για πρώτη φορά τα 40 δισ. δολάρια το 2025. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, η παγκόσμια βάση ασφαλίστρων έχει διευρυνθεί κατά περίπου 29%.
Η ασφάλιση φορτίων (cargo insurance) παραμένει η μεγαλύτερη κατηγορία της αγοράς, με ασφάλιστρα 24,2 δισ. δολαρίων, αυξημένα κατά 6,9%, και μερίδιο περίπου 57% του συνόλου.
Στην ασφάλιση σκάφους και μηχανών (ocean hull / Hull & Machinery – H&M) τα ασφάλιστρα αυξήθηκαν κατά 9,4%, στα 10,5 δισ. δολάρια, ενώ η ασφάλιση υπεράκτιων ενεργειακών δραστηριοτήτων (offshore energy insurance) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη, στα 4,82 δισ. δολάρια.
