Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσαν το τελικό “πράσινο φως” στο σχέδιο της ΕΕ για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027, επιτρέποντας έτσι την ψήφισή του σε νόμο.
Η πολιτική αυτή καθιστά νομικά δεσμευτική την υπόσχεση της ΕΕ να διακόψει τις σχέσεις με τον πρώην κορυφαίο προμηθευτή φυσικού αερίου της, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Οι υπουργοί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της ΕΕ ενέκριναν τον νόμο τη Δευτέρα από τις Βρυξέλλες, με τη Σλοβακία και την Ουγγαρία να καταψηφίζουν το σχέδιο.
Η Ουγγαρία δήλωσε ότι θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Η απαγόρευση σχεδιάστηκε ώστε να εγκριθεί από ενισχυμένη πλειοψηφία των χωρών, επιτρέποντας στην ΕΕ να παρακάμψει την αντίσταση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας και επιθυμούν να διατηρήσουν στενούς δεσμούς με τη Μόσχα.
Βάσει της συμφωνίας, η ΕΕ θα διακόψει πλήρως τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Ρωσία έως το τέλος του 2026 και τις εισαγωγές αερίου μέσω αγωγών έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
Ο νόμος επιτρέπει την παράταση της προθεσμίας έως την 1η Νοεμβρίου 2027 το αργότερο, εάν μια χώρα αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου με προμήθειες από χώρες εκτός της Ρωσίας πριν από την χειμερινή περίοδο.
Η απαγόρευση θα αρχίσει να ισχύει έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Για τις υφιστάμενες συμβάσεις θα ισχύει μεταβατική περίοδος. Σύμφωνα με το σχέδιο, η σταδιακή αυτή προσέγγιση θα περιορίσει τον αντίκτυπο στις τιμές και τις αγορές.
Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις τουλάχιστον 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα και τουλάχιστον 40 εκατομμυρίων ευρώ για τις εταιρείες.
Σημειώνεται ότι σε περίπτωση κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης και εάν η ασφάλεια του εφοδιασμού απειλείται σοβαρά σε μία ή περισσότερες χώρες της ΕΕ, η Κομισιόν μπορεί να αναστείλει την απαγόρευση εισαγωγών για διάστημα έως και τεσσάρων εβδομάδων.
Η Ρωσία παρείχε περισσότερο από το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το ποσοστό αυτό μειώθηκε σε περίπου 13% το 2025, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΕ.
Τα επόμενα βήματα
Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί τώρα στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Θα τεθεί σε ισχύ μία ημέρα μετά τη δημοσίευσή του και θα εφαρμόζεται άμεσα σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Tα κράτη-μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν έως την 1η Μαρτίου 2026, εθνικά σχέδια για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού και να προσδιορίσουν τις πιθανές προκλήσεις που ενέχει η αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου.
Η Κομισιόν σχεδιάζει επίσης να προτείνει νομοθεσία για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027.
