Στο στάδιο της αξιολόγησης των επενδύσεων και των έργων που θα ενταχθούν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) του 2027, το συνολικό ύψος του οποίου θα ανέλθει στα 11 δισ. ευρώ, βρίσκεται η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ειδικότερα, η Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΔΔΕ) του υπουργείου καλείται να προχωρήσει στην τελική κατανομή των κονδυλίων ανά δικαιούχο (υπουργεία και περιφέρειες) με βάση τις προτάσεις που κατατέθηκαν (σ.σ.: η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έληξε στις 5 Οκτωβρίου).
Η αξιολόγηση θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 28 Δεκεμβρίου, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί ο οριστικός κατάλογος των δικαιούχων, με τα επιλέξιμα έργα, τις παρεμβάσεις και το τελικό ποσό που θα λάβουν οι δικαιούχοι φορείς υλοποίησης του προγράμματος.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ήδη προχωρήσει στην προκαταρκτική κατανομή των κονδυλίων ανά υπουργείο και περιφέρεια, αλλά ο υπολογισμός έχει γίνει με βάση το ποσό των 10,6 δισ. ευρώ, που ήταν ο αρχικός προϋπολογισμός του ΠΔΕ του 2027.
Ωστόσο, με βάση το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή, ο προϋπολογισμός του προγράμματος αυξήθηκε κατά 400 εκατ. ευρώ. Κατά συνέπεια, η προκαταρκτική κατανομή θα αναμορφωθεί, χωρίς πάντως να αναμένεται κάποια σημαντική διαφοροποίηση, διότι τα πρόσθετα κονδύλια είναι της τάξεως του περίπου 4% του αρχικού προϋπολογισμού.
Όπως προαναφέρθηκε, ο προϋπολογισμός Δημοσίων Επενδύσεων έτους 2027 ανέρχεται στα 11 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 7 δισ. ευρώ αφορούν το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του προγράμματος (κοινοτικά κονδύλια, π.χ., ΕΣΠΑ), ενώ τα 4 δισ. ευρώ προέρχονται από εθνικούς πόρους.
Πάντως στους επενδυτικούς πόρους εντάσσονται δύο νέα χρηματοδοτικά μέσα (με συγχρηματοδότηση από την Ε.Ε.):
(α) το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ) 2026-2032, για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται από την κλιματική μετάβαση, με συνολικό προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 3,47 δισ. ευρώ προβλέπεται ότι θα δαπανηθούν την περίοδο 2026-2030),
(β) το Ταμείο Εκσυγχρονισμού (Τ.Ε.) 2026-2029, για τη στήριξη επενδύσεων με στόχο τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, με συνολικό προϋπολογισμό 1,5 δισ. ευρώ.
Για τον προσδιορισμό και την οριστικοποίηση των κονδυλίων που θα αποδοθούν στους δικαιούχους (υπουργεία και περιφέρειες), από τη ΔΔΕ λαμβάνονται υπόψη οι στρατηγικές αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας, οι προτάσεις των αρμόδιων φορέων (χρηματοδότησης, πιστώσεων και υλοποίησης), τα ιστορικά στοιχεία εκτέλεσης, τα δεδομένα των ενταγμένων έργων (προϋπολογισμός, ανεκτέλεστο υπόλοιπο κ.ο.κ.), καθώς και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί.
Παράλληλα, μέσω της χρήσης και της αναλυτικής επεξεργασίας των δεδομένων του Πληροφοριακού Συστήματος e-ΠΔΕ και σύγχρονων εργαλείων επιχειρηματικής ευφυΐας (business intelligence), η ΔΔΕ αξιολογεί τη ρεαλιστικότητα των χρηματοδοτικών προβλέψεων και συνεκτιμά τον βαθμό ωρίμανσης των έργων και την ανάγκη διασφάλισης συμπληρωματικότητας μεταξύ των πηγών χρηματοδότησης.
Κατά την κατάρτιση των εκτιμήσεών τους, όπως προβλέπει σχετική εγκύκλιος που υπογράφεται από τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση, οι δικαιούχοι φορείς κλήθηκαν να συνεκτιμήσουν τη χρηματοδοτική δυνατότητα του ΠΔΕ, το θεσμικό πλαίσιο και τον επιδιωκόμενο στόχο κάθε προγράμματος, τις πραγματικές ανάγκες του έργου, τον απαιτούμενο χρόνο υλοποίησης, τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις και τη δυνατότητα κάλυψης των δαπανών λειτουργίας και συντήρησης των έργων.
Ειδικότερα, οι φορείς κλήθηκαν να υποβάλουν τις προτάσεις λαμβάνοντας υπόψη τις ακόλουθες βασικές αρχές και προτεραιότητες:
* Συμβατότητα με τα εθνικά αναπτυξιακά σχέδια: Τα προτεινόμενα προγράμματα/έργα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τους στρατηγικούς στόχους και τις κατευθύνσεις που τίθενται στα εθνικά αναπτυξιακά σχέδια (ΕΣΠΑ 2021-2027, Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης κ.ο.κ.).
* Αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα: Τα έργα που προτείνονται προς ένταξη και χρηματοδότηση από το ΠΔΕ πρέπει να έχουν σαφώς προσδιορισμένα οφέλη, που μεγιστοποιούν το αναπτυξιακό αποτέλεσμα. Παράλληλα, επιδιώκεται η συνέργεια και η συμπληρωματικότητα μεταξύ των ενταγμένων ή προγραμματιζόμενων έργων, με σκοπό τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού και ολοκληρωμένου πλαισίου παρεμβάσεων.
* Ωριμότητα έργων: Δίνεται προτεραιότητα σε έργα με υψηλό βαθμό ωριμότητας (μελέτες, αδειοδοτήσεις κ.ο.κ.),τα οποία εξασφαλίζουν την ταχεία και απρόσκοπτη έναρξη και υλοποίησή τους.
* Απορρόφηση των επενδυτικών πόρων: Λαμβάνεται μέριμνα για την αποτελεσματική και αποδοτική απορρόφηση του συνόλου των ενωσιακών και εθνικών πόρων, προκειμένου να αποτραπεί οποιοσδήποτε κίνδυνος απώλειας χρηματοδότησης.
* Βιωσιμότητα: Συνεκτιμώνται οι μακροπρόθεσμες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων, για τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης.
* Διαφάνεια: Ενισχύεται η διαφάνεια ως προς την κατανομή των επενδυτικών πόρων μέσω της πληρέστερης απεικόνισης των ταξινομήσεων των έργων ΠΔΕ, όπως η λειτουργική και γεωγραφική ταξινόμηση σε προϋπολογιστικό και απολογιστικό επίπεδο.
* Δημοσιονομική συνέπεια: Οι χρηματοδοτικές εκτιμήσεις επιβάλλεται να είναι ρεαλιστικές και να λαμβάνουν υπόψη τα υφιστάμενα δημοσιονομικά όρια.
Έλεγχος υλοποίησης
Η πρώτη αξιολόγηση των φορέων για την εφαρμογή του προγράμματός τους δύναται να πραγματοποιηθεί μετά το πρώτο εξάμηνο υλοποίησης στη βάση του βαθμού απορρόφησης των εγκεκριμένων πιστώσεων των έργων τους.
Οι φορείς που χρηματοδοτούνται μέσω των Κεντρικών Λογαριασμών θα αξιολογούνται για την άμεση απορρόφηση των κατανεμημένων πόρων στους Πίνακες Κατανομής Έργων (ΠΙΚΕ).
Υστερήσεις και τροποποιήσεις
Σε περιπτώσεις σημαντικής υστέρησης της απορρόφησης των κατανεμημένων πόρων, ενεργοποιείται η διαδικασία αυτόματης ανάκλησης κατανομών, με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για ποσά άνω των 50.000 ευρώ, για τις οποίες δεν έχουν εκτελεστεί πληρωμές εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία εκτέλεσης της απόφασης χρηματοδότησης.
Η κατανομή ανά δικαιούχο
Όπως προαναφέρθηκε, η προκαταρκτική κατανομή έχει γίνει με βάση το ποσό των 10,6 δισ. ευρώ και συνεπώς θα υπάρξουν μικρές τροποποιήσεις λόγω του ότι προστέθηκαν άλλα 400 εκατ. ευρώ
Με βάση την αρχική κατανομή, σε επίπεδο υπουργείων το μεγαλύτερο ποσό αντιστοιχεί στο υπ. Οικονομικών, με 2,9 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθούν το υπ. Υποδομών και Μεταφορών με 2,1 δισ. ευρώ, το υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας με 922 εκατ. ευρώ, το υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με 900 εκατ. ευρώ, το υπ. Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με 715 δισ. ευρώ το υπ. Ανάπτυξης με 465 εκατ. ευρώ, το υπ. Εσωτερικών 388 εκατ. ευρώ, το υπ. Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με 340 εκατ. ευρώ, το υπ. Μετανάστευσης και Ασύλου με 347 εκατ. ευρώ, το υπ. Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με 272 εκατ. ευρώ, το υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης με 252 εκατ. ευρώ, το υπ. Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με 216 εκατ. ευρώ κ.ο.κ. Επίσης 920 εκατ. ευρώ θα διαχειριστούν οι Ειδικές και Γενικές Γραμματείες.
Τι χρηματοδοτείται
Το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ΠΔΕ (7 δισ. ευρώ), αξιοποιώντας πόρους από τα ευρωπαϊκά ταμεία και τους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς [ΕΣΠΑ 2021 – 2027, Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Εκσυγχρονισμού, ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα, Χρηματοδοτικός Μηχανισμός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΧΜ – ΕΟΧ), προγράμματα συνεργασίας Interreg κ.λπ.], θα καλύψει τις δαπάνες έργων που αποβλέπουν στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της Ε.Ε.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην καινοτομία και τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην κλιματική ουδετερότητα, στην τοπική ανάπτυξη και στη δημιουργία υποδομών και δικτύων μεταφορών.
Αντίστοιχα, μέσω του εθνικού σκέλους του ΠΔΕ, ύψους 4 δισ. ευρώ, θα χρηματοδοτηθούν δράσεις που αφορούν κυρίως την ενίσχυση της εδαφικής συνοχής, τα οδικά δίκτυα, την πρόληψη, διαχείριση και αποκατάσταση των επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές, την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) καθώς και τη διαχείριση υδάτινων πόρων και στερεών και υγρών αποβλήτων.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
